TITLE  +   - 
FILE NAME  +   - 
DATE  +   - 
POSITION  +   - 
Chemtrails foto's van Mick uit Maastricht van 10 September 2011182 viewsheb hier foto's van 10-09-2011 uit Maastricht. Ik wil ze ergens kwijt maar weet niet waar. Toevallig zag ik jouw video op youtube.
Ik kan je er nog meer sturen in de orginele grootte. Het is een ramp hier in Maastricht de laatste maanden met deze Chemtrails
Verder heb ik en mijn vrouw op 28-08-2011 een metaalachtige bol zien vliegen van een 30cm doorsnede op hoogte natuurlijk. Hier heb ik helaas geen foto van.
Chemtrails Baarn - NL, 16 juli 2009232 viewsCHEMTRAILS NOW "MAINSTREAM": http://www.youtube.com/watch?v=kqRWVZbezK0#watch-main-area

John Holdren, Obama's Science Czar, says: Forced abortions and mass sterilization needed to save the planet. Book he authored in 1977 advocates for extreme totalitarian measures to control the population. Page 942-3: A "Planetary Regime" should control the global economy and dictate by force the number of children allowed to be born: Toward a Planetary Regime.
Perhaps those agencies, combined with UNEP and the United Nations population agencies, might eventually be developed into a Planetary Regime?sort of an international superagency for population, resources, and environment. Such a comprehensive Planetary Regime could control the development, administration, conservation, and distribution of all natural resources, renewable or nonrenewable, at least insofar as international implications exist. Thus the Regime could have the power to control pollution not only in the atmosphere and oceans, but also in such freshwater bodies as rivers and lakes that cross international boundaries or that discharge into the oceans. The Regime might also be a logical central agency for regulating all international trade, perhaps including assistance from DCs to LDCs, and including all food on the international market.
The Planetary Regime might be given responsibility for determining the optimum population for the world and for each region and for arbitrating various countries' shares within their regional limits. Control of population size might remain the responsibility of each government, but the Regime would have some power to enforce the agreed limits. See: http://zombietime.com/john_holdren/


Tinkering with Earth's climate to chill runaway global warming, a radical idea once dismissed out of hand, is being discussed by the White House as a potential emergency option, according to the president's new science adviser. (April 8) First Person: John Holdren on Global Warming: http://www.youtube.com/watch?v=mmr5gd...
Hidden Chemtrails on Top of eachother: June 2nd 2009, 00:22 PM Baarn, the Netherlands128 viewsMovie of Chemtrails over Baarn, the Netherlands on June 2nd, 2009 by Marc van Druten - UfoQuest4Truth.com: http://www.ufodewaarheid.com/movie/MOV00347.3GP
Chemtrails - Amersfoort aan Zee, Holland - 22 April 2009229 views
Ishtar Gate, Chemtrails Babylon - Amersfoort aan Zee, Holland - 22 April 2009207 views
Chemtrails Babylon- Amersfoort aan Zee, 22 April 2009296 views
Chemtrails - Amersfoort aan Zee, 22 April 2009210 views
April 22, 2009 Soestdijk / Baarn - the Netherlands167 views
Spheres & Drones170 views
Strange Cloud Formation Over Tampa Bay99 viewshttp://www.escapetheillusion.com/blog/2008/11/strange-cloud-formation-over-tampa-bay/

TAMPA (Nov 24th, 2008) - An unusual cloud formation had drivers all over Tampa Bay looking up Monday morning. People peered skyward to discover an alien looking hole in otherwise uniform high clouds. Several FOX 13 viewers e-mailed photos to the station, asking what caused the strange formation, which appea
Strange Cloud Formation Over Tampa Bay169 viewsTAMPA (Nov 24th, 2008) - An unusual cloud formation had drivers all over Tampa Bay looking up Monday morning. People peered skyward to discover an alien looking hole in otherwise uniform high clouds. Several FOX 13 viewers e-mailed photos to the station, asking what caused the strange formation, which appeared before 8 a.m. over Old Tampa Bay or eastern Pinellas County.
FOX 13 Meteorologist Howard Shapiro could not explain the oddity. He described the clouds as Altocumulus, and said their circular orien
Chemtrails & HAARP - 22 juli 2008, 13.22u 't GOOI - NL158 viewswww.bariumblues.com/haarp_patent.htm



Patent Number: 4,686,605 Date of Patent: Aug. 11, 1987



Inventor: Bernard J. Eastlund, Spring, Tex.

Assignee: APTI, Inc., Los Angeles, Calif.

Appl. No.: 690,333

Filed: Jan. 10, 1985

References Cited


Liberty Magazine, (2/35) p. 7 N. Tesla. New York Times (9/22/40)
Section 2, p. 7 W. L Laurence.

New York Times (12/8/15) p. 8 Col. 3.

Primary Examiner--Salvatore Cangialosi Attorney, Agent, or
Firm--Roderick W. MacDonald


A method and apparatus for altering at least one selected region
which normally exists above the earth's surface. The region is
excited by electron cyclotron resonance heating to thereby
increase its charged particle density. In one embodiment,
circularly polarized electromagnetic radiation is transmitted
upward in a direction substantially parallel to and along a field
line which extends through the region of plasma to be altered.
The radiation is transmitted at a frequency which excites
electron cyclotron resonance to heat and accelerate the charged
particles. This increase in energy can cause ionization of
neutral particles which are then absorbed as part of the region
thereby increasing the charged particle density of the region.
Chemtrails & HAARP - Cloudsplitting, 22 juli 2008, 16.21u Bunschoten-Spakenburg, NL158 viewsChemtrails over Los Angelos: www.youtube.com/watch?v=r1Fyxsg3afE
Chemtrails & HAARP - Cloudsplitting, 22 juli 2008, 16.21u Bunschoten-Spakenburg, NL135 viewsBabylon System: www.youtube.com/watch?v=1ceRnWPsevk&feature=related

I can only say that there is not a man living who wishes more sincerely than I do to see a plan adopted for the abolition of slavery.
George Washington
Chemtrails & HAARP - Cloudsplitting, 22 juli 2008, 16.23u Bunschoten-Spakenburg, NL233 viewsStratospheric Welsbach seeding for reduction of global warming:

United States Patent 5,003,186
Chang , et al. March 26, 1991

Stratospheric Welsbach seeding for reduction of global warming

A method is described for reducing atmospheric or global warming resulting from the presence of heat-trapping gases in the atmosphere, i.e., from the greenhouse effect. Such gases are relatively transparent to sunshine, but absorb strongly the long-wavelength infrared radiation released by the earth. The method incudes the step of seeding the layer of heat-trapping gases in the atmosphere with particles of materials characterized by wavelength-dependent emissivity. Such materials include Welsbach materials and the oxides of metals which have high emissivity (and thus low reflectivities) in the visible and 8-12 micron infrared wavelength regions.

Inventors: Chang; David B. (Tustin, CA), Shih; I-Fu (Los Alamitos, CA)
Assignee: Hughes Aircraft Company (Los Angeles, CA)

Appl. No.: 07/513,145
Filed: April 23, 1990
22 juli 2008, 16.23u Bunschoten-Spakenburg, NL122 views
22 juli 2008, 16.23u Bunschoten-Spakenburg114 views
22 juli 2008 - 17.57u, NL171 views
6 aug. 2008, 20.18u boven Baarn, 't Gooi - NL88 views
22 juli 2008, 17.58u boven 't Gooi - NL171 views
22 juli 2008, 13.23u 't Gooi- NL103 viewsFEMA Underground Bases: www.youtube.com/watch?v=-S2J3i34XW8&eurl=http://www.uaff.us/underground_bases.htm
Chemtrails over Baarn - en heel Nederland speciaal op Venus Rising Day 9 juni 2008; they need to spray and control us!129 viewsthe Chemtrail Matrix CloverLeaf Project in Berlin. They need to control you, the weather and everyting:


Posted by C.E. Carnicom on behalf of the author
May 22 2000

When we asked them why didn't they just rig
military aircraft to spray these chemicals, they stated that there
weren't enough military aircraft available to release chemicals on such
a large basis as needs to be done. That's why Project Cloverleaf was
initiated, to allow commercial airlines to assist in releasing these
chemicals into the atmosphere. Then someone asked why all the secrecy
was needed. The government reps then stated that if the general public
knew that the aircraft they were flying on were releasing chemicals into
the air, environmentalist groups would raise hell and demand the
spraying stop. Someone asked one of the G-men then if the chemicals are
harmless, why not tell the public what the chemicals are and why we are
spraying them? He seemed perturbed at this question and told us in a
tone of authority that the public doesn't need to know what's going on,
but that this program is in their best interests. He also stated that
we should not tell anyone, nor ask any more questions about it. With
that, the briefing was over.

All documents in our office pertaining to Project Cloverleaf are kept in
locked safes. Nobody is allowed to take these documents out of the
office. Very few employees are allowed access to these documents, and
they remain tight-lipped about what the documents say.

Mr. Carnicom, I am no fool. I know there's something going on. And
frankly, I am scared. I feel a high level of guilt that I have been
aware of this kind of operation but unable to tell anyone. It's been
eating away at me, knowing that the company I work for may be poisoning
the American people. I hope this letter will open some eyes to what's

Again, I wish I could give you documented information, but you have to
understand why I must remain totally anonymous.

Thank you.

11.34u 25 februari 2008 Chemtrails over Baarn 138 viewswww.earthpulse.com/src/subcategory.asp?catid=1&subcatid=2

"The potential applications of artificial electromagnetic fields are wide-ranging and can be used in many military or quasi-military situations...Some of these potential uses include dealing with terrorist groups, crowd control, controlling breaches of security at military installations, and antipersonnel techniques in tactical warfare. In all of these cases the EM (electromagnetic) systems would be used to produce mild to severe physiological disruption or perceptual distortion or disorientation. In addition, the ability of individuals to function could be degraded to such a point that they would be combat ineffective. Another advantage of electromagnetic systems is that they can provide coverage over large areas with a single system. They are silent and countermeasures to them may be difficult to develop... One last area where electromagnetic radiation may prove of some value is in enhancing abilities of individuals for anomalous phenomena."

Do these comments point to uses already somewhat developed? The author of the government report refers to an earlier Air Force document about the uses of radiofrequency radiation in combat situations. (Here Begich and Manning note that HAARP is the most versatile and the largest radio-frequency-radiation transmitter in the world.)

The United States Congressional record deals with the use of HAARP for penetrating the earth with signals bounced off of the ionosphere. These signals are used to look inside the planet to a depth of many kilometers in order to locate underground munitions, minerals and tunnels. The U.S. Senate set aside $15 million dollars in 1996 to develop this ability alone -- earth-penetrating-tomography. The problem is that the frequency needed for earth-penetrating radiations is within the frequency range most cited for disruption of human mental functions. It may also have profound effects on migration patterns of fish and wild animals which rely on an undisturbed energy field to find their routes.

As if electromagnetic pulses in the sky and mental disruption were not enough, Eastlund bragged that the super-powerful ionospheric heater could control weather. Begich and Manning brought to light government documents indicating that the military has weather-control technology. When HAARP is eventually built to its full power level, it could create weather effects over entire hemispheres. If one government experiments with the world's weather patterns, what is done in one place will impact everyone else on the planet. Angels Don't Play This HAARP explains a principle behind some of Nikola Tesla's inventions -- resonance -- which affects planetary systems.

Chemtrails in subliminale boodschappen en de NWO.205 viewsPRISON PLANET FORUM: www.forum.prisonplanet.com/index.php?topic=369.80
ingezonden foto - black lines in the sky76 viewsL.S,

Deze foto's zijn genomen op 3 februari 2008 in Terwispel ( c.a. 12 km ten oosten van Heerenveen).

Luchtverkeersleiders bezorgd om chemtrails: www.chemtrails.nl/map2/Luchtverkeersleiders%20bezorgd%20om%20chemtrails.htm
Chemtrail wetenschappers praten met de pers

Ohio is de plaats waar luchtmachtbasis Wright-Patterson ligt ? de luchtmachtbasis die werkt met elektromagnetisch en weersmodificatie technologie?n. Een wetenschapper die hier werkt vertelde onlangs aan verslaggever Bob Fitrakis dat er twee verschillende projecten worden uitgevoerd. Een heeft betrekking tot het cre?ren van kunstmatige wolken om de effecten van het broeikaseffect te verminderen. Andere chemtrails hebben een connectie met het militaire HAARP.

?De wetenschapper beweert dat aluminium oxide en Bariumstearaat de twee meest voorkomende stoffen zijn die voorkomen in de gesprayde chemtrails. Wanneer je vliegtuigen heen en weer ziet vliegen, parallelle lijnen ziet maken, X- en roosterpatronen in een heldere lucht, dan is dit aluminium oxide aan het werk volgens de wetenschapper. Het doel is om een kunstmatig zonnescherm te cre?ren om zonnestraling te reflecteren terug de ruimte in om het broeikaseffect te matigen.


HR2977 zorgt voor een ?buzz? (zoals in ?belletje laten rinkelen?) bij luchtverkeersleiders in de luchtvaartgemeenschap. Dit wetsvoorstel, die vorige oktober ge?ntroduceerd werd door Ohio Rep. Dennis Kucinich, gaat over het vreedzame gebruik van ruimte en verbied ?exotische wapens?. Sectie 7 van de ?Space Preservation Act of 2001? gaat duidelijk over het verbod op ?chemtrails?.

Kucinich vertelde recent aan de ?Columbus Alive? krant (van 24 januari 2002) dat ondanks offici?le ontkenningen, als hoofd van de ?Armed Services oversight? commissie dat hij goed op de hoogte is van chemtrail projecten. ?De waarheid is dat er een compleet programma binnen het ministerie van defensie wordt uitgevoerd; 'Vision for 2020', die dit soort wapens ontwikkelen?, vertelde hij aan verslaggever Bob Fitrakis. De ?U.S. Space Command?s 2020 vision? heeft als doel complete overheersing van de ruimte, land, zee en lucht.

Alhoewel ?sectie vii? chemtrails, HAARP en andere planeetbedreigende wapens beschreven zijn deze namen ineens verwijderd in een plaatsvervangend wetsvoorstel ? ?onder druk? volgens Kucinich ? is het originele wetsvoorstel nog intact en in het dossier.

ingezonden foto - black lines in the sky85 viewsL.S,

Deze foto's zijn genomen op 3 februari 2008 in Terwispel ( c.a. 12 km ten oosten van Heerenveen).
Afbeeldingenzee 010.jpg
17.07u 10-2-2008 Chemtrails Ijmuiden NL147 viewswww.youtube.com/watch?v=1ceRnWPsevk&feature=related

Nothing in all the world is more dangerous than sincere ignorance and conscientious stupidity.
Martin Luther King Jr., Strength to Love, 1963
Afbeeldingenzee 013.jpg
17.21u 10-2-2008 Ijmuiden Chemtrails166 views"Well done is better than well said." ? Benjamin Franklin

Chemtrail Agenda by Sherry Shriner

There's a secret plan underway by our government, military, and their alien friends to destroy, kill, and enslave you! Their New World Order is a world without 5.5 billion people!! Their depopulation program is running all day every day in every country!

Is there a secret Alien agenda to destroy mankind? Consider this: The Illuminati is an ALIEN council established to oversee the formation of a New World Order. Who is implementing and establishing this New World Order on earth? The governments of the earth led by modern day Babylon the USA! Those members who are part of the Illuminati are merely the human forefronts of the secret and hidden Alien council that rules over them. The humans merely do the bidding of what their Alien Masters command them to do.
What is the hidden secret that rules over all of the "Secret" Societies? That an Alien rules over them! That's their big Secret. They all answer to an Alien or Aliens as the masters over their "Secret Societies."
16:40u - 9 februari 2008 - Chemtrails boven Hilversum (en heel Nederland..)150 viewsRapport Europees Parlement omtrent HAARP, Global Warning, Climate Change, MindControl, enz.: www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+REPORT+A4-1999-0005+0+DOC+PDF+V0//NL
27. is van mening dat HAARP (High Frequency Active Auroral Research Project) wegens de
ingrijpende gevolgen daarvan voor het milieu een mondiale aangelegenheid is en dringt erop
aan dat de juridische, milieutechnische en ethische gevolgen door internationaal onafhankelijke
organen worden onderzocht alvorens verder onderzoek en proeven worden uitgevoerd; betreurt
het dat de regering van de Verenigde Staten herhaaldelijk heeft geweigerd iemand af te
vaardigen om aan de openbare hoorzitting of een vervolgbijeenkomst die is georganiseerd door
zijn bevoegde commissie een toelichting te geven op de gevaren voor het milieu en de
bevolking die verband houden met het HAARP-programma dat momenteel in Alaska wordt
28. verzoekt het panel ter Beoordeling van het Wetenschappelijk en Technologisch Beleid (STOA)
te besluiten de wetenschappelijke en technische gegevens die alle bestaande onderzoeken
inzake HAARP hebben opgeleverd, te onderzoeken om de exacte aard en mate van gevaar te
evalueren die HAARP oplevert voor het plaatselijke en mondiale milieu en de volksgezondheid
in het algemeen;
29. verzoekt de Commissie in samenwerking met de regeringen van Zweden, Finland, Noorwegen
en de Russische Federatie de gevolgen van het HAARP-programma voor het milieu en de
volksgezondheid in het Europese poolgebied te onderzoeken en het Parlement verslag te doen
van haar bevindingen;
30. roept in het bijzonder op tot het sluiten van een internationaal verdrag voor een wereldwijd
verbod op onderzoek en ontwikkeling, zowel in de militaire als in de civiele sector, die erop
gericht is om kennis omtrent de werking van de menselijke hersenen op basis van chemische
of elektrische processen, geluidstrillingen of anderszins in te zetten voor de ontwikkeling van
wapens die het mogelijk maken om mensen op enigerlei wijze te manipuleren, met inbegrip van
een verbod op alle eventuele huidige of toekomstige toepassingen van dergelijke systemen;
31. verzoekt de Europese Unie en haar lidstaten te streven naar internationale overeenkomsten om
in geval van oorlog het milieu te beschermen tegen onnodige verwoestingen;
DOC_NE\RR\370\370003 - 11 - PE 227.710/def.
32. verzoekt de Europese Unie en haar lidstaten erop aan te dringen dat ook voor militaire acties
in vredestijd internationale normen worden vastgesteld ten aanzien van de milieugevolgen
33. verzoekt de Raad zich actief in te zetten voor de uitvoering van de voorstellen van de
Commissie van Canberra en van artikel 6 in het Non-proliferatieverdrag inzake de geleidelijke
afschaffing van kernwapens;
34. verzoekt de Raad en in het bijzonder de Britse en Franse regeringen om het voortouw te nemen
7:58 AM - 5 Oktober 2007: Chemtrails over Baarn, Hoogland, Soest en Amersfoort...100 views..en gisteren (4 okt. 2007) omstreeks +/- 21.15u wederom 2 'Vliegende Sterren' van Baarn-Oost/Hoogland richting het Noorden zien vliegen - Getuige: Marc van Druten; WWW.UFODEWAARHEID.COM
Chemtrails en H.A.A.R.P. - ...en even later een scheidings- lijn ontstaan in het kunstmatig gefabriceerde wolkendek..eind juni 2007 Hilversum NH100 views?The ancient Hindus could navigate the air, and not only navigate it, but fight battles in it like so many war-eagles combating for the domination of the clouds. To be so perfect in aeronautics, they must have known all the arts and sciences related to the science, including the strata and currents of the atmosphere, the relative temperature, humidity, density and specific gravity of the various gases...?

~ Col. Henry S Olcott (1832 ? 1907) American author, attorney, philosopher, and cofounder of the Theosophical Society in a lecture in Allahabad, in 1881.

Chemtrails en HAARP - ...en later een scheidings- lijn ontstaan in het kunstmatig gefabriceerde wolkendek..eind juni 2007 Hilversum - NH135 viewswww.hinduwisdom.info/Vimanas.htm#Ancient%20Writings%20tell%20of%20UFO%20visit%20in%204,000%20B.C.

?The ancient Hindus could navigate the air, and not only navigate it, but fight battles in it like so many war-eagles combating for the domination of the clouds. To be so perfect in aeronautics, they must have known all the arts and sciences related to the science, including the strata and currents of the atmosphere, the relative temperature, humidity, density and specific gravity of the various gases...?

~ Col. Henry S Olcott (1832 ? 1907) American author, attorney, philosopher, and cofounder of the Theosophical Society in a lecture in Allahabad, in 1881.

Chemtrails en Haarp of iets anders?- meerdere gaten ontstaan in het kunstmatig gefabriceerde wolkendek..eind juni 2007 Hilversum NH102 viewsnl.youtube.com/watch?v=VLkVKKW063s&NR=1 (6:14)
Chemtrails en H.A.A.R.P. of iets anders?- gaten ontstaan in het kunstmatig gefabriceerde wolkendek..eind juni 2007 Hilversum NH135 views
Chemtrails en Haarp of iets anders?- gaten ontstaan in het kunstmatig gefabriceerde wolkendek..eind juni 2007 Hilversum NH104 views
A: alfa - 19-6-2007 - 14.00u, boven Ijsselmeer, Bunschoten-Spakenburg84 views
Chemtrails en HAARP actief op 15 juni 2007 boven Soest, Soestdijk, Baarn en Amersfoort..19.40u159 viewsIs This Love? www.youtube.com/watch?v=2WuxxXAi56Y&feature=related

5-4-2007 - 20.30u, Baarn-Hilversum en de rest van Nederland - Chems voor Weersverandering enz..110 viewsThe ultimate measure of a man is not where he stands in moments of comfort and convenience, but where he stands at times of challenge and controversy.
Martin Luther King Jr., Strength to Love, 1963
NASA satellite picture showing Chemtrails for WeatherModification..128 views
high altitude cloud fades in a few minutes..[source; Goleta air and space museum]87 views
Chemtrails NASA satellite picture Weatherwars.info101 views
foto dec 2006 boven Amersfoort; Chemtrails effecten294 viewsDit is niet gewoon stof in de lucht zoals het KNMI aan Ufodewaarheid.com liet weten, maar bio-chemische rotzooi verspreid door de speciale Chemtrail-vliegtuigen.

Zie: b4-0551/95, Resolutie Europees Parlement over MilieuVeiligheid en Buitenlands Beleid, 28-1-1999.
NASA Confirms Weather-Shaping Chemtrails 149 viewswww.mail-archive.com/[email protected]/msg93668.html

NASA: S-L-O-W To Spit Out The Truth
by Lisa Guliani

In the June 17, 2002 issue of the American Free Press newspaper, a bold headline caught my attention: "NASA Confirms Weather-Shaping Chemtrails". What?? Could it be? Do I dare believe my eyes? NASA is confirming that chemtrails are real? Naturally, I had to read this article written by Mike Blair.

Laren [ChemWebs] 't Gooi123 viewsChemtrails in de vorm van RUITEN, boven Laren zomer 2006, "to control and to own the Weather and the people [Mind- and Mood Control]".
89 viewsOur scientific power has outrun our spiritual power. We have guided missiles and misguided men.
Martin Luther King Jr., Strength to Love, 1963
Chemtrails; de Elektromagnetische Kooi om de Aarde117 viewsen H.A.A.R.P., ELF, Atmospheric heater - Ionicsphere pulsator. Zie officieel rapport Europees Parlement punt 27 elders in dit album waarin het HAARP programma het weer en klimaat werelddwijd ernstige schade hebben toe berokkend.
Zeist Chemtrails 2006 zomer104 views
114 viewsAssociate with men of good quality if you esteem your own reputation; for it is better to be alone than in bad company.
George Washington

Zeist zomer 2006101 viewsFirearms are second only to the Constitution in importance; they are the peoples' liberty's teeth.
George Washington
Chemtrails Zeist zomer 200696 views
maart 2006 Hilversum234 views
Chemtrails boven Baarn 14 mei 2006193 views14 mei 2006 21.00u; Chemtrails boven Baarn-'t Gooi en heel Nederland...
Temperatuursdaling van 23gr. naar 5gr. Celsius zorgt voor een frisse avond en een weersschommeling..

Chemtrail Matrix, Wake up Call!: www.youtube.com/chemtrailmatrixwakeupcall
124 viewsGovernment is not reason; it is not eloquent; it is force. Like fire, it is a dangerous servant and a fearful master.
George Washington
14 mei 2006 Baarn270 views
Chemtrails prov. Utrecht114 views
Chemtrails provincie Utrecht116 views
Chemtrails Boven Utrecht op 7 maart 2005156 viewsEnorme spinnenwebben in de lucht!
Chemtrails Utrecht 7 maart 2005105 viewsGrote Spinnenwebben weven ze in de luchten.

Een Hopi Indianen profetie luidt: "Als De Grote Schoonmaak nadert, dan zullen er spinnenwebben aan de lucht geweven worden."
Volgens UfodeWaarheid.com ziet dat er naar uit als het zo doorgaat boven heel Nederland en overal ter wereld en alle grote streden en wij vragen ons werkelijk af waarom niemand dit opvalt???
de Chemtrailers in beeld - 7 maart 2006, 15.00u113 viewses - espa?ol

INFORME 140k 109k

14 de enero de 1999 PE 227.710/def. A4-0005/99

sobre medio ambiente, seguridad y pol?tica exterior
Ponente de opini?n: Sr. Olsson, Comisi?n de Medio Ambiente, Salud P?blica y Protecci?n del Consumidor
(Procedimiento "Hughes")
Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa
Ponente: Maj Britt Theorin

En la sesi?n del 13 de julio de 1995, el Presidente del Parlamento anunci? que hab?a remitido la propuesta de resoluci?n presentada por la Sra. Rehn Rouva, conforme al art?culo 45 del Reglamento, sobre la utilizaci?n potencial de recursos de car?cter militar para estrategias medioambientales, (B4-0551/98), a la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa, para examen del fondo, y, para opini?n, a la Comisi?n de Medio Ambiente, Salud P?blica y Protecci?n del Consumidor.
Anexo I

En la sesi?n del 13 de julio de 1995, el Presidente del Parlamento anunci? que hab?a remitido la propuesta de resoluci?n presentada por la Sra. Rehn Rouva, conforme al art?culo 45 del Reglamento, sobre la utilizaci?n potencial de recursos de car?cter militar para estrategias medioambientales, (B4-0551/98), a la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa, para examen del fondo, y, para opini?n, a la Comisi?n de Medio Ambiente, Salud P?blica y Protecci?n del Consumidor.

En la reuni?n del 15 de noviembre de 1996 y tras la petici?n de la Conferencia de Presidentes de Comisi?n, el Presidente del Parlamento anunci? que la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa estaba autorizada a presentar un informe a este respecto.

En la reuni?n del 19 de noviembre de 1996, la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa design? ponente a la Sra. Maj Britt Theorin.

En la reuni?n del 19 de junio de 1998, el Presidente del Parlamento anunci? que este informe deb?a ser elaborado, de acuerdo al procedimiento Hughes, por la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa y por la Comisi?n de Medio Ambiente, Salud P?blica y Protecci?n del Consumidor.

En las reuniones de los d?as 5 de febrero de 1998, 29 de junio de 1998, 21 de julio de 1998, 3, 23 y 28 de septiembre de 1998, 13, 27 y 29 de octubre de 1998 y 4 y 5 de enero de 1999, la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa examin? el proyecto de informe, as? como la Subcomisi?n de Seguridad y Desarme en las reuniones de los d?as 5 de febrero de 1998 y 3 y 23 de septiembre de 1998.

En la ?ltima de estas reuniones, la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa aprob? la propuesta de resoluci?n por 28 votos a favor y 1 abstenci?n.

Estuvieron presentes en la votaci?n los diputados: Spencer, presidente; Theorin, ponente, Aelvoet, Andr?-L?onard, Bar?n Crespo, Bertens, Bianco, Burenstam Linder, Carnero Gonz?lez, Carrozzo (suplente de Colajanni), Dillen, Dupuis, Gahrton, Goerens (suplente de Cars), Graziani, G?nther (suplente de Gomolka), Lalumi?re, Lambrias, Pack (suplente de Habsburg-Lothringen), Pettinari (suplente de Imbeni, de conformidad con el apartado 2 del art?culo 138 del Reglamento), Piha, Rinsche, Sakellariou, Salafranca S?nchez-Neyra, Schroedter (suplente de Cohn-Bendit), Schwaiger (suplente de Lenz), Speciale, Swoboda (suplente de Hoff), Tindemans, Titley y Truscott.

La opini?n de la Comisi?n de Medio Ambiente, Salud P?blica y Protecci?n del Consumidor se adjunta al presente informe.

El informe se present? el 14 de enero de 1999.

El plazo de presentaci?n de enmiendas a este informe figurar? en el proyecto de orden del d?a del per?odo parcial de sesiones en que se examine.


Resoluci?n sobre medio ambiente, seguridad y pol?tica exterior

El Parlamento Europeo,

- Vista la propuesta de resoluci?n presentada por la Sra. Rehn Rouva sobre la utilizaci?n potencial de recursos militares para las estrategias medioambientales (B4-0551/95),

- Visto el estudio de las Naciones Unidas "Registro de los usos potenciales de los recursos asignados a actividades militares para esfuerzos civiles de protecci?n del medio ambiente" (UN A46/364, 17 de septiembre 1991),

- Vista su resoluci?n de 17 de julio de 1995 sobre "Las minas antipersonal: un obst?culo mort?fero para el desarrollo"(1),

- Vistas sus anteriores resoluciones sobre ensayos nucleares y no proliferaci?n de armas nucleares, as? como el informe de la Comisi?n de Camberra de agosto de 1996 sobre la abolici?n de las armas nucleares,

- Vista la resoluci?n un?nime del Tribunal Internacional sobre la obligaci?n de los Estados en posesi?n de armas nucleares de negociar una prohibici?n de las armas nucleares (dictamen consultivo n? 96/22, de 8 de julio de 1996),

- Vista su resoluci?n de 19 de abril de 1996 sobre la propuesta de decisi?n del Consejo para la creaci?n de un programa de acciones comunitarias en favor de la protecci?n civil(2),

- Vistas sus anteriores resoluciones sobre las armas qu?micas,

- Vistos los resultados de las conferencias de las Naciones Unidos de Kyoto de 1997 y de R?o de Janeiro de 1992,

- Vista la audiencia sobre el programa HAARP y las armas no letales celebrada por la Subcomisi?n de Seguridad y Desarme de la Comisi?n de Asuntos Exteriores en Bruselas el 5 de febrero de 1998,

- Visto el art?culo 148 de su Reglamento,

- Visto el informe de la Comisi?n de Asuntos Exteriores, Seguridad y Pol?tica de Defensa y la opini?n de la Comisi?n de Medio Ambiente, Salud P?blica y Protecci?n del Consumidor (A40005/99),

A. Constatando que el final de la guerra fr?a ha modificado sustancialmente la situaci?n geopol?tica en materia de seguridad y que la distensi?n militar ha dado lugar a un desarme considerable en el sector militar en general y en el sector de las armas nucleares en particular, lo que ha supuesto una considerable liberaci?n de recursos militares;

B. Considerando que, pese a esta transformaci?n total de la situaci?n geoestrat?gica desde el final de la guerra fr?a, no ha disminuido sensiblemente el riesgo de un atentado catastr?fico contra la integridad y durabilidad del medio ambiente global, en particular su biodiversidad, tanto en lo que se refiere a la activaci?n accidental o no autorizada de armas nucleares, como a la utilizaci?n autorizada de armas nucleares por miedo, aunque infundado, a una amenaza de ataque inminente,

C. Considerando que este riesgo podr?a reducirse considerablemente en un plazo muy corto de tiempo si todos los Estados que poseen un arsenal nuclear aplicaran r?pidamente las seis medidas incluidas en el informe de la Comisi?n de Camberra relativas, en particular, a la retirada de todas las armas nucleares del actual dispositivo de alerta roja y la transferencia progresiva de todas las armas a la reserva estrat?gica,

D. Considerando que el art?culo VI del Tratado sobre la no proliferaci?n de las armas nucleares (TNP) de 1968 compromete a todas las partes a "celebrar negociaciones de buena fe... sobre un tratado de desarme general y completo" y que los principios y objetivos adoptados en la Conferencia TNP de 1995 reiteraban que el objetivo ?ltimo del Tratado era la eliminaci?n completa de las armas nucleares,

E. Observando que las amenazas sobre el medio ambiente, los flujos de refugiados, los antagonismos ?tnicos, el terrorismo y la delincuencia internacional constituyen nuevas y graves amenazas para la seguridad y que, al cambiar la situaci?n de seguridad, cobra cada vez mayor importancia la capacidad de enfrentarse a distintas formas de conflictos y, dado que las amenazas para la seguridad son tambi?n de car?cter no militar, es importante que los recursos de car?cter militar se utilicen tambi?n para fines no militares;

F. Constatando que los recursos del planeta se est?n utilizando como si fueran inacabables y que esto ha producido una mayor frecuencia de cat?strofes naturales y medioambientales; constatando asimismo que esto estos problemas ecol?gicos locales y regionales pueden tener consecuencias importantes en las relaciones internacionales, y lamentando que esto no se haya reflejado m?s claramente en la pol?tica exterior, de seguridad y de defensa de los Estados miembros;

G. Considerando que los conflictos en el mundo son predominantemente conflictos dentro de los Estados en lugar de entre Estados, y que, cuando surgen conflictos entre Estados, ?stos est?n cada vez m?s relacionados con el acceso a recursos vitales b?sicos o su disponibilidad, especialmente agua, alimentos y combustible,

H. Considerando que el acceso a dichos recursos naturales vitales y su disponibilidad est?n intr?nsecamente relacionados, como causa y efecto, con la degradaci?n y contaminaci?n del medio ambiente, de lo que se deduce l?gicamente que la prevenci?n de conflictos debe centrarse m?s en estas cuestiones,

I. Considerando que la presi?n sobre la tierra, tanto f?rtil como habitable, que hist?ricamente ha sido una de las principales causas de tensi?n y conflictos, es cada vez m?s el resultado de la degradaci?n del medio ambiente, especialmente del cambio clim?tico y del consiguiente aumento de los niveles del mar,

J. Considerando que todos estos factores, que afectan sobre todo a las poblaciones m?s pobres y m?s vulnerables del mundo, producen un incremento constante de la incidencia de los denominados "refugiados medioambientales", lo que produce una presi?n directa en las pol?ticas de inmigraci?n y justicia de la UE, en la ayuda al desarrollo y en el gasto de ayuda humanitaria e, indirectamente, hace que aumenten los problemas de la UE en materia de seguridad en forma de inestabilidad regional en otras partes del mundo,

K. Considerando que, seg?n resultados detallados de la investigaci?n internacional filtrados y publicados por el Climate Institute de Washington, el n?mero de "refugiados medioambientales" es actualmente superior al n?mero de "refugiados tradicionales" (25 millones frente a 22 millones) y que se prev? que esta cifra se duplique para el a?o 2010 o que, en el peor de los casos, sea mucho mayor,

L. Considerando que la cuesti?n de los "refugiados medioambientales" es simplemente el s?ntoma de un desastre humanitario de una amplitud mucho mayor teniendo en cuenta que, seg?n la definici?n de las Naciones Unidas, 1.300 millones de personas viven en absoluta pobreza; que una cuarta parte de estas personas tratan de subsistir en zonas del mundo que son extremadamente vulnerables desde un punto de vista medioambiental y que son las que m?s contribuyen a problemas medioambientales globales como la deforestaci?n y la desertizaci?n,

M. Considerando que, desde el final de la Guerra Fr?a, la gesti?n de cuestiones globales se ha desprovisto de su aspecto ideol?gico previamente dominante y est? actualmente menos determinada por la cuesti?n del equilibrio militar pero que esto no se ha reflejado a?n en el sistema de gobernaci?n global de las Naciones Unidas mediante un mayor ?nfasis en la coherencia y efectividad de los componentes militar y no militar de la pol?tica de seguridad,

N. Considerando, no obstante, el ?nfasis en el hecho de que una parte cada vez mayor del trabajo de las Naciones Unidas sobre cuestiones pol?ticas y de seguridad es esencialmente no militar y se refiere especialmente a la relaci?n entre comercio, ayuda, medio ambiente y desarrollo sostenible,

O. Considerando que existe una urgente necesidad de movilizar recursos adecuados para hacer frente a los retos medioambientales y observando que los recursos disponibles para la protecci?n del medio ambiente son muy limitados, lo cual obliga a una nueva forma de pensar en lo que respecta a la utilizaci?n de los recursos existentes;

P. Observando que, a la vez que se liberan los recursos militares, se ofrece a los militares la oportunidad ?nica de contribuir con su enorme capacidad a los esfuerzos civiles para enfrentarse a los crecientes problemas medioambientales;

Q. Constatando que los recursos militares son recursos nacionales y que el desaf?o medioambiental es global; que, por consiguiente, existe la necesidad de encontrar formas de cooperaci?n internacional para la reasignaci?n y utilizaci?n de recursos militares en favor del medio ambiente;

R. Observando que los costes a corto plazo de la protecci?n del medio ambiente deben compararse con los costes a largo plazo que implicar?a la falta de acci?n en este ?mbito, y que existe una creciente necesidad de realizar un an?lisis de la relaci?n coste/beneficio de las distintas estrategias medioambientales, que deber?a incluir potenciales reasignaciones, reorientaciones y transferencias de recursos militares;

S. Considerando que el objetivo com?n de reparar el da?ado ecosistema terrestre no puede conseguirse sin tenerse en cuenta tambi?n la cuesti?n de una utilizaci?n justa de los recursos globales, y que existe la necesidad de facilitar la cooperaci?n t?cnica internacional y apoyar la transferencia de tecnolog?as militares adecuadas;

T. Considerando que, pese a los convenios existentes, la investigaci?n en el sector militar sigue basandose en la manipulaci?n medioambiental como arma, tal y como pone, por ejemplo, de manifiesto el sistema HAARP con base en Alaska,

U. Considerando que la experiencia adquirida con el desarrollo y la utilizaci?n de la energ?a nuclear "para fines pac?ficos" constituye una advertencia contra la invocaci?n del secreto militar para impedir una evaluaci?n y supervisi?n claras de las tecnolog?as combinadas civil/militar cuando la transparencia se encuentra, en cualquier caso, comprometida,

V. Considerando que la inquietud general sobre la degradaci?n ecol?gica y las crisis medioambientales exigen prioridades en la toma de decisiones nacionales y que el conjunto de las naciones debe reaccionar de forma eficaz ante las cat?strofes medioambientales.

1. Pide a la Comisi?n que presente al Consejo y al Parlamento una estrategia com?n tal como se prev? en el Tratado de Amsterdam, que a?ne los aspectos de la PESC en la pol?tica de la UE con el comercio, la ayuda al desarrollo y las pol?ticas internacionales en materia de medio ambiente entre los a?os 2000 y 2010 con el fin de hacer frente a las siguientes cuestiones y a su interrelaci?n:

a) producci?n agr?cola y alimentaria y degradaci?n del medio ambiente;

b) escasez de agua y suministro transfronterizo de agua;

c) deforestaci?n y restablecimiento de las cuencas carbon?feras;

d) desempleo, subempleo y pobreza absoluta;

e) desarrollo sostenible y cambio clim?tico;

f) deforestaci?n, desertizaci?n y aumento de la poblaci?n;

g) la relaci?n entre estas cuestiones con el calentamiento del planeta y el impacto humanitario y medioambiental de acontecimientos clim?ticos cada vez m?s extremos;

2. Constata que las acciones medioambientales preventivas son un instrumento importante de la pol?tica de seguridad; pide en consecuencia a los Estados miembros que establezcan objetivos medioambientales y sanitarios en sus evaluaciones, investigaci?n militar y planes de acci?n a largo plazo en el ?mbito de la defensa y de la seguridad;

3. Reconoce el importante papel del ej?rcito en la sociedad democr?tica y sus tareas en la defensa nacional, as? como el hecho de que las iniciativas destinadas a garantizar y fomentar la paz pueden contribuir de forma considerable a evitar los da?os en el medio ambiente;

4. Considera que las pruebas nucleares atmosf?ricas y subterr?neas han diseminado, como consecuencia de la lluvia radiactiva, importantes cantidades de cesio-137 radiactivo, estroncio 90 y otros is?topos cancer?genos en todo el planeta y han ocasionado importantes perjuicios medioambientales y para la salud en las zonas en que se han realizado las pruebas;

5. Considera que algunas partes del mundo se encuentran amenazadas por el almacenamiento y la inmersi?n incontrolados, inseguros y poco profesionales de los submarinos nucleares, as? como por su combustible radiactivo y las fugas de los reactores nucleares; considera que, a causa de ello, son muchas las posibilidades de que grandes regiones puedan verse pronto contaminadas por la radiaci?n;

6. Considera que todav?a se ha de encontrar una soluci?n adecuada al problema de las armas qu?micas y convencionales sumergidas despu?s de las dos guerras mundiales en numerosos puntos de los mares que rodean a Europa como una soluci?n "f?cil" para deshacerse de estas reservas, sin que nadie sepa todav?a hoy en d?a cu?les pueden ser las repercusiones ecol?gicas a largo plazo, en particular para la fauna marina y la vida costera;

7. Considera que la Uni?n Europea deber? contribuir a encontrar una soluci?n al problema de que, como consecuencia de las actuales guerras en regiones enteras de ?frica, se hayan arruinado estructuras agr?colas y humanas, con lo que las tierras est?n sufriendo ahora un desastre medioambiental, en particular a causa de la deforestaci?n y la erosi?n, con la consiguiente desertificaci?n;

8. Pide, en consecuencia, al ej?rcito que ponga fin a todas aquellas actividades que contribuyen a perjudicar el medio ambiente y la salud y que tomen todas las medidas necesarias para limpiar y descontaminar las zonas contaminadas;

Utilizaci?n de recursos militares con fines medioambientales

9. Considera que los recursos disponibles para restablecer y preservar el medio ambiente deteriorado no son suficientes para hacer frente a la amenaza ecol?gica mundial y, por consiguiente, pide a los Estados miembros que utilicen los recursos militares en favor del medio ambiente mediante la adopci?n de medidas destinadas a:

a) establecer una formaci?n de soldados del medio ambiente, con vistas a crear una brigada medioambiental coordinada a nivel europeo;

b) realizar un inventario de sus necesidades medioambientales y de los recursos militares disponibles para fines medioambientales y utilizar dichos recursos en los planes medioambientales nacionales;

c) examinar los recursos militares que se pueden poner a disposici?n de las Naciones Unidas

o de la Uni?n Europea, de forma puntual, a largo plazo o listos para intervenir en caso de necesidad, como instrumento de la cooperaci?n internacional ante cat?strofes o crisis medioambientales;

d) desarrollar planes para la creaci?n de grupos de protecci?n internacionales y europeos con utilizaci?n de personal, equipos e instalaciones del sector militar, que est?n disponibles en el marco de la Asociaci?n por la paz para su intervenci?n en situaciones de emergencia relacionadas con el medio ambiente;

e) integrar en su concepto de seguridad los objetivos de conservaci?n del medio ambiente y desarrollo sostenible;

f) garantizar que el sector militar respete determinadas normas medioambientales y se corrijan los efectos de los da?os medioambientales debidos a actividades militares;

g) tomar en consideraci?n el medio ambiente en sus programas militares de investigaci?n y desarrollo;

10. Pide a los Estados miembros de la Uni?n Europea que, dado que las experiencias pr?cticas en este ?mbito son limitadas:

a) establezcan centros de intercambio de informaci?n sobre experiencias nacionales de aplicaci?n medioambiental de recursos militares;

b) faciliten la divulgaci?n mundial de informaci?n medioambiental, incluyendo la informaci?n que se consigue a trav?s de sat?lites militares y otras plataformas de recogida de informaci?n;

11. Pide a los Estados miembros que apliquen a la actividad militar la legislaci?n medioambiental aplicable a la sociedad civil y que el sector militar se responsabilice y financie la investigaci?n, el saneamiento y descontaminaci?n de las zonas da?adas por anteriores actividades militares, de manera que dichas zonas puedan volver a ser utilizadas con fines civiles, lo cual es especialmente importante en lo que se refiere a los grandes dep?sitos de municiones qu?micas y convencionales a lo largo de las costas de la UE;

12. Pide a todos los Estados miembros que establezcan objetivos medioambientales y sanitarios y planes de acci?n para mejorar la protecci?n del medio ambiente y la salud en el ?mbito de sus fuerzas armadas respectivas;

13. Pide a los Gobiernos de los Estados miembros que mejoren la seguridad medioambiental en el ?mbito militar mediante la formaci?n, el desarrollo tecnol?gico y una formaci?n medioambiental b?sica de todo el personal militar y de remplazo;

14. Pide a la Uni?n Europea que una sus esfuerzos para establecer una nueva estrategia medioambiental en la que se utilicen recursos militares para una protecci?n del medio ambiente com?n;

15. Considera que las estrategias medioambientales deben incluir la vigilancia del medio ambiente mundial, la evaluaci?n de la informaci?n recogida, la coordinaci?n del trabajo cient?fico y la divulgaci?n de la informaci?n, aprovechando la informaci?n relevante de los sistemas de alerta y vigilancia nacionales, con el fin de disponer de una visi?n de conjunto permanente de la situaci?n medioambiental;

16. Subraya que la importante reducci?n de los gastos militares puede dar lugar a problemas regionales graves y pide a los Estados miembros que intensifiquen sus esfuerzos con vistas a reconvertir la producci?n y la tecnolog?a militar para fines civiles mediante programas nacionales e iniciativas comunitarias como el programa KONVER;

17. Subraya la importancia de reforzar el trabajo medioambiental preventivo con el fin de poder enfrentarse a las cat?strofes naturales y medioambientales;

18. Pide a la Comisi?n que elabore un estudio exhaustivo de las amenazas medioambientales para la seguridad en Europa y que elabore un "libro verde" sobre las repercusiones en el medio ambiente de la actividad militar;

19. Insta al Consejo a que intervenga en?rgicamente para que los EEUU, Rusia, India y China firmen sin demora el Convenio de Ottawa de 1997 sobre la prohibici?n y destrucci?n de minas antipersonas.

20. Considera que la UE debe ayudar en mayor medida a las v?ctimas de las minas, apoyar el desarrollo de tecnolog?as para la retirada de minas y acelerar el desarrollo de m?todos de retirada de minas;

21. Considera que debe lucharse contra el secreto que rodea la investigaci?n militar y que debe promoverse el derecho de transparencia y control democr?tico de los proyectos de investigaci?n militar;

22. Pide a los Estados miembros que desarrollen tecnolog?as limpias y ecol?gicas para la destrucci?n de armas;

23. Subraya que una de las amenazas medioambientales m?s graves en zonas pr?ximas a la UE es la falta de control de los residuos de la industria nuclear, de las existencias de armas biol?gicas y qu?micas, as? como el saneamiento de zonas en las que se han desarrollado actividades militares; subraya que es importante que los Estados miembros act?en en favor del refuerzo de la cooperaci?n internacional, por ejemplo en el marco de las Naciones Unidas

o de la Asociaci?n por la Paz, con vistas a destruir estas armas de una manera tan respetuosa con la protecci?n del medio ambiente como sea posible;

24. Considera que todas las negociaciones que se celebren en el futuro sobre la reducci?n y posible eliminaci?n de las armas nucleares deber?n basarse en los principios relativos a los compromisos contra?dos para una reducci?n mutua y equilibrada;

25. Considera que, dadas las circunstancias de especial dificultad que afectan a los pa?ses de la antigua Uni?n Sovi?tica, la amenaza al medio ambiente mundial y local planteada por la degradaci?n de las condiciones de las armas y materiales nucleares a?n en posesi?n de estos pa?ses hace m?s urgente la prioridad de alcanzar un acuerdo sobre la eliminaci?n progresiva de las armas nucleares;

Aspectos jur?dicos de la actividad militar

26. Pide a la Uni?n Europea que act?e de manera que las tecnolog?as de armas denominadas no letales y el desarrollo de nuevas estrategias de armas est?n cubiertas y reguladas por convenios internacionales;

27. Considera que el HAARP (Programa de Investigaci?n de Alta Frecuencia Auroral Activa) es un asunto de inter?s mundial debido a sus considerables repercusiones sobre el medio ambiente y exige que los aspectos jur?dicos, ecol?gicos y ?ticos sean investigados por un ?rgano internacional independiente antes de continuar la investigaci?n y los ensayos; lamenta que el Gobierno de los Estados Unidos se haya negado reiteradamente a enviar a un representante que preste declaraci?n, ante la audiencia p?blica o cualquier reuni?n posterior que celebre su comisi?n competente, sobre los riesgos medioambientales y para la poblaci?n del Programa de Investigaci?n de Alta Frecuencia Auroral Activa (HAARP) que se est? financiando en la actualidad en Alaska;

28. Pide que el grupo encargado de evaluar las opciones cient?ficas y tecnol?gicas (STOA) acepte examinar las pruebas cient?ficas y t?cnicas disponibles en todos las conclusiones de las investigaciones que se est?n llevando a cabo en la actualidad sobre el programa HAARP, con el objeto de evaluar la naturaleza exacta y el grado de riesgo de este programa para el medio ambiente local y mundial, as? como para la salud p?blica en general;

29. Pide a la Comisi?n que, en colaboraci?n con los Gobiernos de Suecia, Finlandia, Noruega y la Federaci?n Rusa, examine las repercusiones medioambientales y para la salud p?blica del programa HAARP para el Ant?rtico y que le informe de sus conclusiones;

30. Pide, en particular, que se celebre un convenio internacional para la prohibici?n global de toda la investigaci?n y desarrollo, ya sea militar o civil, que tenga como finalidad aplicar los conocimientos qu?micos, el?ctricos, de vibraci?n de sonido u otro tipo de funcionamiento del cerebro humano al desarrollo de armas que puedan permitir cualquier forma de manipulaci?n de seres humanos, incluyendo la prohibici?n de cualquier despliegue actual o posible de dichos sistemas;

31. Pide a la Uni?n Europea y a sus Estados miembros que se esfuercen por conseguir un acuerdo internacional para, en caso de guerra, proteger al medio ambiente de da?os innecesarios;

32. Pide a la Uni?n Europea y sus Estados miembros que act?en en favor del establecimiento de normas internacionales aplicables a la actividad militar en tiempo de paz en relaci?n con sus repercusiones sobre el medio ambiente;

33. Pide al Consejo de la UE que act?e en favor de la aplicaci?n de las propuestas de la Comisi?n de Camberra y del art?culo 6 del Acuerdo de no proliferaci?n sobre eliminaci?n de armas nucleares;

34. Pide al Consejo, y en particular a los Gobiernos del Reino Unido y de Francia, que tomen la iniciativa en el marco del TNP y de la Conferencia sobre Desarme de proseguir las negociaciones destinadas a lograr la plena aplicaci?n de los compromisos sobre reducci?n y eliminaci?n de armas nucleares lo m?s r?pidamente posible hasta un nivel provisional en el que las existencias mundiales de armas nucleares no planteen una amenaza a la integridad y sostenibilidad del medio ambiente mundial;

35. Pide a la Presidencia del Consejo, a la Comisi?n y a los Gobiernos de los Estados miembros que aboguen en favor del enfoque adoptado en esta resoluci?n en todas las pr?ximas reuniones de las Naciones Unidas que se celebren bajo los auspicios o en el marco del TNP, as? como de la Conferencia sobre desarme;

36. Pide a la Presidencia del Consejo y a la Comisi?n que, de conformidad con el art?culo J.7 del Tratado de la Uni?n Europea, informen sobre la posici?n de la Uni?n respecto a los puntos espec?ficos incluidos en la presente resoluci?n en el contexto de las pr?ximas sesiones de las Naciones Unidas, sus agencias y organismos, especialmente el Comit? preparatorio del TNP de 1999, la Conferencia sobre Desarme y otros foros internacionales relevantes;

37. Encarga a su Presidente que transmita la presente resoluci?n al Consejo, a la Comisi?n, a los Estados miembros y a las Naciones Unidas.

(1) () DO C 183 de 17.7.1995, p?g. 47 (A4-0149/95).
(2) () DO C 141 de 13.5.1996, p?g. 258 (A4-0100/96).


Una defensa contra los peligros medioambientales

La situaci?n en materia de pol?tica de seguridad ha cambiado considerablemente en un tiempo relativamente corto. Hace menos de 10 a?os el tel?n de acero atravesaba una Europa saturada de armas nucleares. Actualmente, Europa se unifica y la Uni?n Europea se est? ampliando para incluir a los antiguos pa?ses del Pacto de Varsovia. La guerra fr?a ha terminado y una guerra generalizada en Europa parece hoy d?a imposible. Simult?neamente, surgen nuevos peligros. Los importantes flujos de refugiados, los antagonismos ?tnicos, el terrorismo y la delincuencia internacional son algunos ejemplos de las actuales amenazas a la seguridad. Otra grave amenaza la constituyen las cat?strofes naturales y los problemas medioambientales, causados por la propia naturaleza y por la manera en que los hombres utilizan los recursos naturales.

Una serie de cat?strofes ecol?gicas han situado a la humanidad ante nuevos problemas; el ?ltimo caso fue el accidente de la presa en Espa?a. La erosi?n de la tierra en Italia, los estragos causados por el fen?meno natural El Ni?o y el accidente nuclear de Chernobil son otros ejemplos actuales de las terribles consecuencias de las cat?strofes naturales y ecol?gicas. En algunas partes del mundo la sequ?a ha destruido las cosechas de varios a?os, con sus consecuencias de hambre y muerte de gran parte de la poblaci?n. La defensa de la humanidad ante estas cat?strofes es hoy en d?a muy d?bil.

Las cat?strofes naturales y ecol?gicas suponen una tragedia para las personas concretas y pueden tener consecuencias catastr?ficas para la sociedad y para todas las naciones. Los costes que este tipo de cat?strofes producen son considerables, tanto en t?rminos de vidas humanas como en recursos para restaurar los da?os materiales. Cada vez que ocurre una de estas cat?strofes resulta evidente que no existen suficientes recursos para detectarla y/o prevenirla. Los esfuerzos se realizan normalmente demasiado tarde. Por consiguiente, debe reforzarse el trabajo preventivo. El esfuerzo que se exige para ello es enorme y los recursos disponibles son muy limitados. Esto exige una nueva manera de pensar para utilizar los recursos disponibles, a la vez que se echa mano de nuevos recursos. Es evidente que una naci?n por s? misma no puede enfrentarse a las cat?strofes ecol?gicas y que los problemas medioambientales exigen que las naciones colaboren. Las amenazas son mundiales y la cooperaci?n internacional es fundamental.

Los problemas ecol?gicos locales y regionales pueden tener consecuencias importantes para las relaciones internacionales. La lluvia radiactiva, las inundaciones o la sequ?a no se detienen ante las fronteras nacionales. Los refugiados medioambientales cruzan las fronteras nacionales hacia naciones igual o m?s pobres. Estas nuevas causas de inestabilidad e inseguridad deben reflejarse en el contenido y la forma del modo en que las naciones crean y mantienen la paz y la seguridad. Dado que los problemas medioambientales y ecol?gicos constituyen graves amenazas para la paz y la seguridad, estos problemas deben reflejarse en la pol?tica exterior, de defensa y de seguridad. Existe la necesidad de analizar la manera en que los recursos militares pueden utilizarse contra esta creciente amenaza y para eliminar estas nuevas fuentes de inestabilidad e inseguridad. Existe una necesidad urgente de movilizar recursos para hacer frente al desaf?o medioambiental.

El cambio de la situaci?n en la pol?tica de seguridad ha dado como resultado la distensi?n militar, el desarme y medidas de confianza entre los antiguos enemigos EE.UU. y Rusia. Esto ha resultado en una reducci?n sustancial de fuerzas militares y en la disoluci?n de unidades militares y esto a su vez ha hecho que el material militar se haya convertido en superfluo. Especialmente Rusia y los EE.UU. han reducidos sustancialmente su defensa militar, pero tambi?n en Europa se han reducido los gastos militares (1).

La liberaci?n de recursos militares proporciona a los militares una oportunidad ?nica y una gran capacidad para enfrentarse a los crecientes problemas medioambientales. Los militares tienen una excelente organizaci?n y considerables recursos t?cnicos que pueden utilizarse sin grandes costes para fines de protecci?n del medio ambiente. Esto se puede conseguir mediante una reasignaci?n o transferencia de recursos. La Uni?n Europea puede unirse en torno a una nueva estrategia medioambiental en la que los recursos militares se utilicen en una defensa medioambiental com?n. La Uni?n Europea puede jugar un importante papel de promoci?n de una responsabilidad ecol?gica mundial y, al mismo tiempo, fomentar la paz y la confianza.

Los Estados miembros de la Uni?n Europea disponen de los requisitos t?cnicos y econ?micos para asumir una responsabilidad medioambiental considerable. Tambi?n saben lo que significar?a hacer caso omiso del desaf?o medioambiental. El deterioro ecol?gico influye en las condiciones de crecimiento y desarrollo econ?mico, pero, a pesar de ello, los gastos militares mundiales son de 3 a 5 veces superiores a los gastos de protecci?n del medio ambiente (2).

El sector militar en s? mismo constituye un importante factor de destrucci?n medioambiental. Por esta raz?n, deben asumir una especial responsabilidad con el medio ambiente.

Las modernas amenazas a la seguridad

Existe una conciencia internacional cada vez mayor sobre la importancia de los problemas medioambientales, como lo muestran las conferencias de seguimiento de las Naciones Unidas sobre el agua (Mar del Plata), la desertificaci?n (Nairobi), el medio ambiente y el desarrollo (R?o de Janeiro) y los cambios clim?ticos (Kyoto). Los problemas medioambientales pueden dar lugar a problemas tan graves que pueden poner en peligro la seguridad de las personas y de los Estados. Los problemas medioambientales tambi?n pueden tener consecuencias para las relaciones entre los Estados. El aire y el agua no se detienen ante las fronteras nacionales. Veamos algunos ejemplos concretos de amenazas medioambientales potenciales o existentes:

Recursos acu?feros limitados

A la vez que aumenta la poblaci?n mundial, aumenta tambi?n la demanda de agua limpia. El agua dulce es un recurso natural repartido muy desigualmente, menos de 10 pa?ses poseen el 60% de los recursos mundiales de agua dulce (3) y algunos Estados de Europa dependen de las importaciones de agua. En futuros conflictos, un ataque contra las fuentes de agua dulce puede ser no s?lo un objetivo en s? mismo sino tambi?n la causa de conflictos. Los conflictos sobre qui?n tiene derecho al agua pueden resultar en una mayor tensi?n internacional, as? como en conflictos locales y/o internacionales. Por ejemplo, las disputas sobre el r?o Indo podr?an desencadenar un conflicto armado en las tensas relaciones entre la India y el Pakist?n. La lista de potenciales conflictos causados por el agua puede hacerse muy larga. Se calcula que 300 r?os, lagos y fuentes de agua subterr?nea se encuentran en zonas fronterizas internacionales (4). En el Oriente Medio 9 de 14 pa?ses tienen escasez de agua y existe el peligro real de que los otros pa?ses puedan verse afectados (5). En 1995 una quinta parte de la poblaci?n mundial no ten?a acceso a agua limpia y se calcula que esta cifra aumentar? en el a?o 1995 (6).

Cambios clim?ticos

La temperatura de la Tierra ha aumentado 5? en este siglo debido a un aumento de las emisiones, sobre todo de di?xido de carbono (7). El calor tambi?n se ha hecho m?s intenso. Los investigadores han descubierto que la humedad del aire ha aumentado en un 10% en los ?ltimos 20 a?os. La mayor humedad del aire puede ser la causa de que en algunas zonas se produzcan tormentas cada vez m?s fuertes y con mayor frecuencia, a la vez que otras zonas se ven afectadas por la sequ?a. Se necesitar?n dos d?cadas de investigaci?n intensa sobre los cambios clim?ticos mundiales para poder tomar decisiones m?s concretas sobre las medidas que es necesario adoptar.

El Panel Intergubernamental sobre el cambio clim?tico (IPCC), una organizaci?n internacional con 2.000 de los m?s eminentes investigadores del mundo, prev? que las temperaturas de la tierra aumentar?n entre 1,5 y 4,5 grados y que el nivel del mar se habr? elevado en 50 cm para el a?o 2100 si las emisiones de di?xido de carbono contin?an como hasta ahora. Se calcula que un tercio de la poblaci?n mundial y algo m?s de un tercio de las infraestructuras se encuentran en las zonas costeras del mundo. Un aumento del nivel del mar sumergir?a extensas zonas y varios millones de personas estar?an afectadas por el hambre debido a la p?rdida de grandes extensiones agr?colas.

Estas y otras amenazas medioambientales pueden dar lugar a un ?xodo de refugiados. Cada vez en mayor medida los refugiados medioambientales est?n siendo objeto de la atenci?n internacional. Se calcula que 25 millones de personas son refugiados de la sequ?a, la erosi?n terrestre, la desertificaci?n y otros problemas medioambientales, frente a 22 millones de refugiados "tradicionales". Los refugiados medioambientales pueden, seg?n los expertos, ser la causa de una de las peores crisis humanitarias de nuestra ?poca (8). Estos refugiados sufren problemas sociales, pol?ticos y econ?micos que pueden dar lugar a conflictos y violencia. Debe reconocerse oficialmente a los refugiados medioambientales. Es necesaria una mayor cooperaci?n internacional para limitar estos problemas y una mayor ayuda a los pa?ses afectados y a sus habitantes.

Impacto militar sobre el medio ambiente en ?poca de guerra y de paz

La actividad militar es la causa de una considerable destrucci?n medioambiental en la sociedad. Las actividades militares tienen consecuencias muy negativas para el medio ambiente, tanto en tiempo de paz como en tiempo de guerra, tanto intencionalmente como de manera no deseada. La destrucci?n del medio ambiente ha sido desde la antig?edad un m?todo de guerra. La guerra tambi?n constituye la amenaza m?s grave para el medio ambiente. Un ejemplo actual son las devastadoras consecuencias de la guerra del Golfo, con cientos de pozos de petr?leo en llamas y grandes cantidades de sustancias t?xicas liberadas en la atm?sfera de forma incontrolada. Pasar? mucho tiempo hasta que se restablezca el medio ambiente. Algunos de los da?os pueden ser irreparables.

Los militares desarrollan armas cada vez m?s potentes que producen extensos y devastadores da?os en el medio ambiente. Una guerra moderna conlleva mayores da?os medioambientales que cualquier otra actividad perjudicial para el medio ambiente. A continuaci?n se describen algunos sistemas de armas que pueden tener consecuencias graves para el medio ambiente tambi?n en tiempo de paz.


Las minas son enormemente da?inas para el medio ambiente. Seg?n el programa de las Naciones Unidas para el Medio Ambiente (PNUMA) las minas terrestres son unos de los restos de material de guerra m?s extendido y puede afectar al equilibrio ecol?gico. La colocaci?n de minas puede destruir extensas zonas, a menudo zonas agr?colas, que durante mucho tiempo ser?n inutilizables. Las minas constituyen el mayor obst?culo para el desarrollo en muchas de las zonas m?s pobres del mundo. Hay colocadas entre 80 y 110 millones de minas en 65 pa?ses, que pueden detonar d?cadas despu?s de su colocaci?n y la mayor?a de las v?ctimas son civiles, sobre todo ni?os. El levantamiento de minas es un proceso peligroso, lento y costoso. El desarrollo de nuevos m?todos de levantamiento de minas se est? produciendo muy lentamente y debe acelerarse.

Un dato positivo es que la Conferencia de Oslo de 1997 tuvo como resultado la prohibici?n sin excepci?n de todas las minas antipersonas, la obligaci?n de destruir las existencias de minas (9) en un plazo de 4 a?os y la concesi?n de mayor ayuda a los pa?ses afectados por las minas. Un gran n?mero de Estados firm? el Convenio de Ottawa de 1997, pero algunos Estados, entre los que se encuentran los EE.UU., Rusia, India y China, no lo han hecho. La Uni?n Europea debe actuar para que estos pa?ses se adhieran al acuerdo. La Uni?n Europea debe ayudar en mayor medida a las v?ctimas de las minas y apoyar el desarrollo de t?cnicas de levantamiento de minas.

Armas denominadas no letales(10)

Las denominadas armas no letales no son un nuevo tipo de armas sino que han existido en muchos a?os en forma de, por ejemplo, ca?ones de agua, balas de goma y gas lacrim?geno. Pero actualmente se han desarrollado t?cnicas m?s avanzadas que, a pesar de que pueden causar da?os graves e incluso la invalidez o la muerte, se denominan no letales.

Se han desarrollado tecnolog?as contra material y contra personas. Un ejemplo son las armas ac?sticas que, al producir un ruido de bajo nivel, pueden confundir y desorientar, y de esa manera neutralizar, al enemigo. Otros ejemplos son la espuma adhesiva y el l?ser cegador. Los productos qu?micos que decoloran el agua pueden afectar tanto a la agricultura como a la poblaci?n. Mediante rayos electromagn?ticos se pueden destruir los sistemas de informaci?n, navegaci?n y comunicaci?n del enemigo. Las denominadas amas no letales tambi?n pueden utilizarse contra las infraestructuras y las autoridades de un Estado, pueden destruir el sistema de ferrocarril o producir el caos en el sector financiero de un pa?s. La caracter?stica com?n de estas armas es que tienen como objetivo retrasar, obstruir y vencer a un potencial enemigo a "nivel estrat?gico"(11).

El hecho de que estos tipos de armas se conozcan con la denominaci?n com?n de no letales es gravemente enga?oso. La denominaci?n de "no letales" pretende presentar estas armas como m?s humanas que las armas convencionales -pero no hay armas humanas. La utilizaci?n de un tipo de armas constituye un peligro de da?os o muerte que es precisamente el objetivo de las armas. Las denominadas armas no letales se aplicar?an en los primeros momentos de un conflicto y pueden en s? mismas ser la causa del conflicto. El recurso a la violencia por parte de soldados y polic?as puede aumentar debido a que las armas se presentan como menos peligrosas. Existe el riesgo real de que estas armas reduzcan el umbral del recurso a la violencia para la soluci?n de conflictos.

El objetivo es neutralizar al enemigo sin sufrimientos prolongados y sin muertes. Pero c?mo y contra qui?n se utilizar?n las armas no letales es un aspecto importante para los efectos que puedan tener dichas armas. Un arma que puede neutralizar a un soldado puede herir e incluso matar a un ni?o o a una persona anciana. La distancia a la que se disparen y en qu? cantidad son otros factores que hay que tener en cuenta al calcular los efectos de las armas. Como punto de referencia se puede mencionar que las armas convencionales "s?lo" producen un 25% de muertes (12).

Las denominadas armas no letales se utilizan como medio efectivo en la guerra moderna, aisladamente o junto con las armas convencionales. Por ejemplo, los EE.UU. utilizaron armas de radiofrecuencia en la guerra del Golfo para destruir el sistema energ?tico de Iraq (13), a pesar de que no se conoc?an los efectos antipersonas de las armas de radiofrecuencia. Por lo tanto, las armas no letales no deben considerarse separadamente sino como un componente de un sistema letal. El desarrollo de las denominadas armas no letales ofrece un mayor n?mero de opciones en la guerra. El resultado es, por lo tanto, una mayor utilizaci?n de la fuerza en lugar de lo contrario. Las denominadas armas no letales no dan como resultado conflictos no letales.

A la vez que se desarrollan m?s tipos de armas no letales, aumenta el inter?s de los militares, la polic?a y el ?mbito pol?tico de probar la manera en que funcionan. Las armas no letales no deben utilizarse como un instrumento de interferencia y dominio pol?tico de los pa?ses del norte sobre los pa?ses del sur.

Hace falta una legislaci?n efectiva para las armas no letales. S?lo una peque?a parte de las armas y t?cnicas no letales pueden prohibirse en virtud de la interpretaci?n de normas de control de armas, por ejemplo la espuma adhesiva, que se utiliz? en Somalia y Bosnia. Algunos tipos de l?ser (el l?ser cegador) tambi?n se ha limitado en el Convenio sobre determinadas armas convencionales. Las toxinas biol?gicas (por ejemplo, la salmonela y otras bacterias) est?n prohibidas por el Convenio sobre armas biol?gicas. Algunas de estas armas tienen graves consecuencias para el medio ambiente. Por consiguiente la legislaci?n internacional debe reforzarse para regular las nuevas armas que siguen desarroll?ndose.

El proyecto Cyrus del Comit? de la Cruz Roja Internacional podr?a utilizarse a falta de otras normas internacionales adecuadas para las armas no letales. El proyecto Cyrus ha clasificado y establecido criterios m?s estrictos para las armas convencionales en lo que se refiere a mortalidad, invalidez, tratamiento necesario, transfusi?n de sangre, etc. La Uni?n Europea debe actuar de manera que los convenios internacionales regulen tambi?n las nuevas tecnolog?as de armas y el desarrollo de nuevas estrategias de armas.

Armas qu?micas

Las medidas de las Naciones Unidas destinadas a destruir las armas qu?micas y otros tipos de armas de destrucci?n masiva en Iraq ha producido una grave preocupaci?n sobre las repercusiones medioambientales de las actividades militares y ha subrayado la necesidad de buscar m?todos ecol?gicos para neutralizar las armas. El convenio sobre armas qu?micas (CWC) entr? en vigor en abril de 1997. El art?culo 1 obliga a los Estados que han ratificado el convenio a no desarrollar, producir o exportar armas qu?micas en ninguna circunstancia. Tambi?n obliga a no utilizar armas qu?micas y a destruir las armas qu?micas existentes. En virtud del art?culo 3, los Estados deber?n notificar, en un plazo de 30 d?as tras la entrada en vigor del convenio, informaci?n sobre la posesi?n de armas qu?micas y su localizaci?n, as? como presentar un plan para la destrucci?n de dichas armas. La destrucci?n debe comenzar con las existencias m?s antiguas. 165 Estados han firmado el convenio y 110 lo han ratificado. 26 Estados no han firmado el convenio, entre ellos algunos pa?ses importantes del Oriente Medio.

La destrucci?n de armas qu?micas ha dado lugar a una grave preocupaci?n por el medio ambiente - estas armas representan decenas de miles de toneladas de gas de mostaza, gas nervioso y otras sustancias qu?micas. Las armas qu?micas pueden destruirse mediante incineraci?n, pero muy pocos pa?ses tienen instalaciones adecuadas para ello. La neutralizaci?n de las armas qu?micas es un proceso caro, entre 3 y 10 veces m?s caro que el proceso de producci?n de dichas armas. Para que Rusia, que tiene existencias muy importantes, pueda hacerlo, es necesaria la ayuda econ?mica de otros pa?ses. En Kambarka, una ciudad rusa, se encuentran 6.000 toneladas de armas qu?micas almacenadas en construcciones de madera a 2 kil?metros de una zona muy poblada. El tratamiento de estas cantidades de sustancias peligrosas exige esfuerzos importantes y el proceso durar? algunos a?os. Existe un claro riesgo de que se produzcan accidentes o de que las armas caigan en poder de destinatarios no deseados.

Se ha confirmado que aproximadamente 150.000 toneladas de bombas, obuses y minas con armas qu?micas, principalmente gas de mostaza, fosgeno, tabun y ars?nico, se depositaron en Skagerack al final de la segunda guerra mundial. En el Mar B?ltico la cifra es de 40.000 toneladas. Muchos de los contenedores se encuentran completamente oxidados y las armas qu?micas est?n en contacto directo con el agua del mar. De todas formas, se ha decidido que deben permanecer en el fondo del mar ya que el riesgo de recuperarlas se considera a?n mayor.

Armas nucleares

Las repercusiones medioambientales de las armas nucleares podr?an ser enormes. Es probable que el efecto combinado de la lluvia radiactiva en extensas zonas, el deterioro de la capa de ozono por los ?xidos de nitr?geno de las explosiones nucleares y el cambio clim?tico producido por extensos y continuos incendios dar?a lugar a graves cat?strofes ecol?gicas en grandes zonas del planeta.

Los ensayos nucleares tienen tambi?n efectos perjudiciales sobre el medio ambiente. La cantidad total de radiactividad liberada a la atm?sfera en los ensayos atmosf?ricos se calcula entre 100 y 1.000 veces mayor que la producida en Chernobil (14). El acuerdo de 1963 entre los EE.UU., la URSS y el Reino Unido sobre prohibici?n parcial de ensayos nucleares proh?be los ensayos en la atm?sfera, en el espacio exterior y subacu?ticos, es decir todos los ensayos menos los subterr?neos.

Francia ha realizado 180 ensayos nucleares en el atol?n Mururoa en el Oc?ano Pac?fico desde 1966 con importantes repercusiones sobre el medio ambiente (15). Se ha encontrado una peligrosa cantidad de varios kilos de plutonio en el fondo de las lagunas en Mururoa y Fangataufa. Tambi?n se han esparcido part?culas de plutonio en la tierra de tres islas en las proximidades de Mururoa (16). La India y el Pakist?n tambi?n han realizado recientemente ensayos nucleares (17). Su desarrollo t?cnico no se considera lo suficientemente controlado, lo que supone que los ensayos nucleares pueden tener repercusiones medioambientales en zonas muy lejanas de estas regiones. Debe efectuarse inmediatamente una investigaci?n internacional independiente del impacto medioambiental en los lugares donde se realizaron los ensayos y en las zonas pr?ximas.

El plutonio es ciertamente la sustancia m?s peligrosa que se conoce. Muchos pa?ses poseen grandes cantidades de plutonio militar y pueden producirse armas nucleares de una forma relativamente simple a partir de plutonio "civil". Las instalaciones que actualmente tienen una funci?n civil pueden convertirse r?pidamente en f?bricas de armas. En la fabricaci?n del plutonio se producen grandes cantidades de residuos l?quidos altamente radiactivos. El tratamiento de los residuos radiactivos causa problemas enormes. La producci?n en gran escala de armas de destrucci?n masiva durante las ?ltimas d?cadas ha producido grandes cantidades de residuos. No existe ning?n m?todo adecuado conocido para almacenar los residuos radiactivos. Se almacenan normalmente en contenedores, pero grandes cantidades se liberan en la naturaleza. Los residuos radiactivos son extremadamente inflamables y pueden explotar si no est?n ventilados o refrigerados. En 1957 ocurri? un accidente en la planta nuclear Chelyabinsk-65 cerca de la ciudad de Kystym en los Urales. Un contenedor radiactivo explot? y los residuos radiactivos se extendieron en una zona de 1.000 Km2. Fue preciso evacuar a 10.000 personas. Cerca del lago Karachay, en las proximidades de Chelyabinsk-65, todav?a es posible recibir, situ?ndose simplemente en la orilla del lago, un nivel de radiactividad tal que produce la muerte instant?nea (18).

En la zona del B?ltico existen extensas ?reas contaminadas por antiguas actividades militares sovi?ticas. En Estonia, se encuentra el lago Sillanm?, tambi?n llamado el lago nuclear, que acoge residuos militares radiactivos equivalentes a miles de armas nucleares, el lago Sillanm? se encuentra a 100 metros del mar B?ltico. Cualquier vertido al mar B?ltico podr?a tener consecuencias devastadoras para el medio ambiente en toda la regi?n del B?ltico.

A finales de la d?cada de los ochenta Rusia dispon?a de m?s armas nucleares que todos los dem?s pa?ses juntos. En la pen?nsula de Kola y en Sevrodvinsk en Rusia se encuentra actualmente la mayor concentraci?n de reactores nucleares del mundo (240 unidades) (19). Grandes cantidades de residuos radiactivos y de submarinos nucleares se han almacenado en astilleros de la pen?nsula de Kola. Rusia y la flota rusa se encuentran en una situaci?n imposible para tratar los reactores fuera de servicio. No tienen posibilidades econ?micas para financiar un desmontaje seguro. Los bajos sueldos han tenido como consecuencia que el personal cualificado abandone los astilleros, lo que produce una gran escasez de personal cualificado.

Incluso en el centro de Mosc? se han encontrado 1.200 fuentes de envenenamiento radiactivo, incluyendo canteras de arena, refugios antia?reos, viviendas privadas, garajes e instalaciones deportivas (20). La posibilidad de que Rusia pueda liberarse de las armas nucleares, qu?micas y biol?gicas de los arsenales militares y de las sustancias de los institutos de investigaci?n o la industria no deben subestimarse. Es preocupante que no existan equipos adecuados para tratar los residuos de una forma que respete el medio ambiente. Tanto desde un punto de vista econ?mico como medioambiental cualquier accidente que pueda ocurrir podr?a tener repercusiones devastadoras. Cada a?o que pasa sin haber adoptado medidas suficientes hace que aumente el riesgo y la gravedad de un accidente.

Existe una propuesta concreta y realista para eliminar progresivamente las armas nucleares del mundo. La propuesta fue presentada en agosto de 1996 por el grupo de expertos independiente que constitu?a la Comisi?n de Camberra (21). En julio de 1996 el Tribunal Internacional de la Haya emiti? el dictamen un?nime de que el art?culo 6 del Tratado de no proliferaci?n obliga a los Estados nucleares a iniciar negociaciones sobre el desarme nuclear. El Tribunal tambi?n decidi? que la amenaza de la utilizaci?n de armas nucleares no era conforme con el Derecho internacional. La Uni?n Europea deber?a actuar en favor de la aplicaci?n de la propuesta de la Comisi?n de Camberra y del art?culo 6 del Tratado de no proliferaci?n.

HAARP - un sistema de armas destructor del clima

El 5 de febrero de 1998 la Subcomisi?n de Seguridad y Desarme del Parlamento Europeo celebr? una audiencia sobre, entre otras cosas, el HAARP. Se invit? a representantes de la OTAN y de los EE.UU., pero declinaron la invitaci?n.

La subcomisi?n lamenta que los EE.UU. no enviaran a un representante para responder a las preguntas o aprovechar la oportunidad de comentar el material presentado (22).

El HAARP (Programa de Investigaci?n de Alta Frecuencia Auroral Activa) es un proyecto que llevan a cabo conjuntamente la fuerza a?rea y la marina de los Estados Unidos, junto con el Instituto Geof?sico de la Universidad de Alaska, Fairbanks. Experimentos similares se est?n realizando tambi?n en Noruega, probablemente en el Ant?rtico, as? como en la antigua Uni?n Sovi?tica (23). El HAARP es un proyecto de investigaci?n que utiliza instalaciones terrestres y una red de antenas, cada una equipada con su propio transmisor, para calentar partes de la ionosfera (24) con potentes ondas de radio. La energ?a generada calienta partes de la ionosfera, lo que produce agujeros en la ionosfera y "lentes" artificiales.

El HAARP puede utilizarse para muchos fines. Mediante la manipulaci?n de las caracter?sticas el?ctricas de la ionosfera se puede controlar una gran cantidad de energ?a. Si se utiliza como arma militar, esta energ?a puede tener un impacto devastador sobre el enemigo. El HAARP puede enviar muchos millones m?s de energ?a que cualquier otro transmisor convencional. La energ?a tambi?n puede dirigirse a un blanco m?vil, lo que podr?a constituir un potencial sistema antimisiles.

El proyecto permite tambi?n una mejor comunicaci?n con submarinos y la manipulaci?n de condiciones clim?ticas globales. Ahora bien, tambi?n es posible hacer lo contrario e interferir las comunicaciones. Mediante la manipulaci?n de la ionosfera se pueden bloquear las comunicaciones globales a la vez que se transmiten las propias. Otra aplicaci?n es la penetraci?n de la tierra (tomograf?a) con rayos X a una profundidad de varios kil?metros para detectar campos de petr?leo y gas o instalaciones militares subterr?neas. Otra aplicaci?n es el radar sobre el horizonte, y definir objetivos a larga distancia. De esta manera, se puede detectar la aproximaci?n de objetos m?s all? del horizonte. Desde la d?cada de los cincuenta los EE.UU. han realizado explosiones de material nuclear en los cinturones Van Allen (25) para investigar el efecto de las explosiones nucleares a esa altura sobre las comunicaciones de radio y la operaci?n del radar gracias al pulso electromagn?tico que desprende una explosi?n. Estas explosiones crearon nuevos cinturones de radiaci?n magn?tica que cubrieron pr?cticamente todo el planeta. Los electrones se movieron en l?neas magn?ticas y crearon una Aurora Boreal artificial sobre el Polo Norte. Con estos ensayos militares se corre el peligro de destruir gravemente el cintur?n Van Allen durante mucho tiempo. El campo magn?tico de la tierra puede destruirse sobre grandes extensiones e impedir las comunicaciones por radio. Seg?n cient?ficos norteamericanos. Pueden pasar muchos a?os antes de que el cintur?n Van Allen se estabilice de nuevo. El proyecto HAARP puede resultar en cambios de la situaci?n clim?tica. Tambi?n puede influir en el ecosistema, especialmente en la regi?n sensible del Ant?rtico.

Otra consecuencia grave de HAARP son los agujeros de la ionosfera causados por las potentes ondas de radio. La ionosfera nos protege de la radiaci?n c?smica. Se espera que los agujeros se cierren de nuevo, pero la experiencia con la capa de ozono hace pensar lo contrario. Esto quiere decir que hay agujeros considerables en la ionosfera que nos protege.

Debido a sus considerables efectos sobre el medio ambiente, HAARP es un asunto de inter?s mundial y debe cuestionarse si las ventajas de este sistema realmente son superiores a los riesgos. Hay que investigar los efectos ecol?gicos y ?ticos antes de proseguir con la investigaci?n y los ensayos. HAARP es un proyecto casi desconocido y es importante que la opini?n p?blica sepa de qu? se trata.

El HAARP est? vinculado a 50 a?os de investigaci?n espacial intensiva de marcado car?cter militar, incluyendo el proyecto "guerra de las estrellas", para controlar la alta atm?sfera y las comunicaciones. Este tipo de proyectos deben considerarse como una grave amenaza para el medio ambiente, con un impacto incalculable sobre la vida humana. Incluso ahora, nadie sabe el impacto que podr? tener el proyecto HAARP. Debemos luchar contra el secreto en la investigaci?n militar. Hay que fomentar la transparencia y el acceso democr?tico a los proyectos de investigaci?n militar y el control parlamentario de los mismos.

Una serie de leyes internacionales (el Convenio sobre la prohibici?n de la utilizaci?n militar o de cualquier utilizaci?n hostil de las t?cnicas de modificaci?n el medio ambiente, el Tratado Ant?rtico, el Tratado sobre los principios que rigen las actividades de los Estados en la exploraci?n y utilizaci?n del espacio exterior, incluyendo la luna y otros cuerpos celestes, as? como el Convenio de las Naciones Unidas sobre la ley del mar) ponen en duda no s?lo la base humanitaria y pol?tica del proyecto HAARP sino tambi?n su base jur?dica. El Tratado Ant?rtico dispone que el Ant?rtico debe utilizarse exclusivamente para fines pac?ficos (26). Esto significa que el proyecto HAARP infringe el Derecho internacional. Todas las implicaciones de los nuevos sistemas de armas deben ser investigadas por ?rganos internacionales independientes. Deben elaborarse tambi?n nuevos acuerdos internacionales para proteger al medio ambiente de su destrucci?n innecesaria en tiempo de guerra.

Impacto de las actividades militares sobre el medio ambiente

No s?lo los sistemas de armas sino todas las actividades militares tienen en general consecuencias sobre el medio ambiente, incluso los ejercicios que se realizan en tiempo de paz. Ahora bien, cuando se debate la destrucci?n medioambiental no se menciona en general el papel de los militares, sino que se critica ?nicamente el impacto sobre el medio ambiente de la sociedad civil. Hay por lo menos dos explicaciones de esto (27). Las actividades militares son m?s dif?ciles de discutir debido al secreto que las rodea y es dif?cil enfrentar las m?s altas prioridades nacionales, la seguridad y la defensa, con el medio ambiente. Hoy en d?a, cuando las cat?strofes naturales y medioambientales constituyen una grave amenaza a la seguridad, este argumento se ha vuelto m?s dudoso.

Las fuerzas armadas se esfuerzan en tiempo de paz por prepararse para situaciones de guerra de la manera m?s realista posible. Por ello, realizan sus maniobras en condiciones similares a las condiciones de guerra, lo que implica una enorme presi?n sobre el medio ambiente. Un ejemplo de ello es la retirada de las tropas sovi?ticas y las bases militares abandonadas en la Europa Central y Oriental, que han dejado una profunda huella en el medio ambiente local. Los ejercicios militares implican da?os generalizados al paisaje y a la vida animal. Los ejercicios con tropas someten extensas ?reas de tierra a una destrucci?n medioambiental generalizada. Los campos de ejercicio de la artiller?a y de misiles t?cticos exigen extensas ?reas para fines militares. De la misma manera, la producci?n de municiones y la industria de fabricaci?n de equipos militares causan considerables problemas medioambientales.

Las fuerzas armadas son responsables de la emisi?n de gases que afectan al clima, principalmente di?xido de carbono, pero tambi?n la incineraci?n de combustibles f?siles y las emisiones de freones, que destruyen la capa de ozono (28). El consumo de queroseno es una de las principales fuentes de emisi?n de sustancias acidificantes como los ?xidos de nitr?geno y el ?xido de azufre. Las fuerzas armadas representan una gran parte de todo el consumo de queroseno y producen una gran parte de todas las emisiones de aviones (29). Los aviones que vuelan a gran altitud, as? como los misiles, causan un impacto especialmente perjudicial sobre el medio ambiente, tanto en forma de ruido como de emisiones de combustible. Todos los misiles que utilizan combustible s?lido emiten grandes cantidades de ?cido clorh?drico y cada vuelo de una nave espacial inyecta aproximadamente 75 toneladas de clorina, que destruye el ozono; de la misma manera, el ruido causado por los ejercicios militares en los que se utiliza munici?n de gran calibre puede tambi?n destruir el medio ambiente.

Los ejercicios de tiro contaminan la naturaleza con metales. A menudo se utilizan grandes cantidades de munici?n de peque?o calibre que contiene plomo y se dispersan en la naturaleza grandes cantidades de este metal. Por desgracia, no existe una investigaci?n exhaustiva sobre el consumo de metales.

Las consecuencias en forma de problemas medioambientales causados por el desarme es un fen?meno que s?lo se ha observado recientemente. Cada a?o, se destruyen, principalmente de forma industrial, grandes cantidades de explosivos. La munici?n que, por distintas razones, no puede destruirse de esta manera, debe hacerse explotar. Evidentemente, el desarme es necesario y positivo pero debe efectuarse de una forma que respete el medio ambiente. Deben desarrollarse tecnolog?as limpias para la destrucci?n de armas.

Algunas naciones ya han empezado a aprovechar la oportunidad de utilizar recursos militares para restaurar el medio ambiente destruido por las fuerzas armadas. Todos los sectores de la sociedad deben responsabilizarse del medio ambiente y el sector militar no debe ser una excepci?n. Como en otros sectores de la sociedad, las cuestiones medioambientales deben ser parte integral de las actividades de las fuerzas armadas y deben incluirse en los procesos presupuestario y de toma de decisiones. En mayo de 1993, el programa de las Naciones Unidas para el medio ambiente (PNUMA) instaba a los gobiernos nacionales a establecer leyes nacionales para el sector militar, "aplicaci?n de normas medioambientales a las actividades militares". Finlandia, por ejemplo, ha elaborado un "Libro Verde" para regular el impacto de las actividades militares en el medio ambiente. Lo mismo ha hecho Suecia (30). En junio de 19996, Suecia elabor? tambi?n, junto con los EE.UU., directrices medioambientales para las actividades medioambientales (31). Las fuerzas armadas deben establecer objetivos medioambientales y proponer medidas para contribuir a la reducci?n del impacto sobre el medio ambiente de conformidad con la Agenda 21 y la Declaraci?n de R?o (32). Tambi?n deben presentar informes en los que se definan los factores que afectan al medio ambiente dentro de las fuerzas armadas. Antes de comenzar nuevos proyectos y de adquirir material para uso militar o civil deben realizarse evaluaciones de su impacto ambiental. Cada gobierno debe realizar un inventario de sus necesidades medioambientales y definir los recursos militares que est?n disponibles para fines medioambientales, elaborar planes medioambientales nacionales e informar de su experiencia a un ?rgano adecuado en la Uni?n Europea y de las Naciones Unidas.

Todo el personal militar, incluyendo el personal de reemplazo, debe recibir una formaci?n b?sica en materia de medio ambiente. Las fuerzas armadas de los Estados Unidos han avanzado mucho
Chemtrails Zeist 2006112 viewsen - English

RAPPORT 155k 116k

14 janvier 1999 PE 227.710/d?f. A4-0005/99

sur l'environnement, la s?curit? et la politique ?trang?re
Rapporteur pour avis ( Proc?dure "Hughes"):
Mr Olsson, commission de l'environnement, de la sant? publique et de la protection des consommateurs
Commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense
Rapporteur: Mme Maj Britt Theorin

Au cours de la s?ance du 13 juillet 1995, le Pr?sident du Parlement a annonc? qu'il avait renvoy? la proposition de r?solution d?pos?e, conform?ment ? l'article 45 du r?glement, par Mme Rehn sur l'utilisation potentielle des ressources ? caract?re militaire pour les strat?gies environnementales, (B4-0551/95) ? la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense, pour examen au fond, et ? la commission de l'environnement, de la sant? publique et de la protection des consommateurs, pour avis.
Annexe 1

Au cours de la s?ance du 13 juillet 1995, le Pr?sident du Parlement a annonc? qu'il avait renvoy? la proposition de r?solution d?pos?e, conform?ment ? l'article 45 du r?glement, par Mme Rehn sur l'utilisation potentielle des ressources ? caract?re militaire pour les strat?gies environnementales, (B4-0551/95) ? la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense, pour examen au fond, et ? la commission de l'environnement, de la sant? publique et de la protection des consommateurs, pour avis.

Suite ? la demande de la Conf?rence des pr?sidents des commissions, le Pr?sident du Parlement a annonc? au cours de la s?ance du 15 novembre 1996 que la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense ?tait autoris?e ? pr?senter un rapport sur ce sujet.

Au cours de sa r?union du 19 novembre 1996,la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense a nomm? Mme Maj Britt Theorin rapporteur.

Au cours de la s?ance du 19 juin 1998, le Pr?sident du Parlement a annonc? que ce rapport devait ?tre ?labor?, conform?ment ? la proc?dure Hughes, par la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense et par la commission de l'environnement, de la sant? publique et de la protection des consommateurs.

Le projet de rapport a ?t? examin? par la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense lors de ses r?unions des 5 f?vrier 1998, 29 juin 1998, 21 juillet 1998, 3, 23 et 28 septembre 1998, 13, 27 et 29 octobre 1998 et 4/5 janvier 1999, ainsi que par la sous-commission de la s?curit? et du d?sarmement lors de ses r?unions des 5 f?vrier 1998, 3 et 23 septembre 1998.

Au cours de la derni?re de ses r?unions, la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense a adopt? la proposition de r?solution par 28 voix et 1 abstention.

?taient pr?sents au moment du vote les d?put?s Spencer, pr?sident; Theorin, rappporteur; Aelvoet, Andr?-L?onard, Bar?n-Crespo, Bertens, Bianco, Burenstam Linder, Carnero Gonz?lez, Carrozzo (suppl?ant M. Colajanni), Dillen, Dupuis, Gahrton, Goerens (suppl?ant M. Cars), Graziani, G?nther (suppl?ant M. Gomolka), Lalumi?re, Lambrias, Pack (suppl?ant M. Habsburg), Pettinari (suppl?ant M. Imbeni conform?ment ? l'article 138, paragraphe 2, du r?glement), Piha, Rinsche, Sakellariou, Salafranca S?nchez-Neyra, Schroedter (suppl?ant M. Cohn-Bendit), Schwaiger (suppl?ant Mme Lenz), Speciale, Swoboda (suppl?ant Mme Hoff), Tindemans, Titley et Truscott.

L'avis de la commission de l'environnement, de la sant? publique et de la protection des consommateurs est joint au pr?sent rapport.

Le rapport a ?t? d?pos? le 14 janvier 1999.

Le d?lai de d?p?t des amendements sera indiqu? dans le projet d'ordre du jour de la p?riode de session au cours de laquelle le rapport sera examin?.


R?solution sur l'environnement, la s?curit? et la politique ?trang?re: strat?gie en vue de l'utilisation de ressources militaires ? des fins environnementales

Le Parlement europ?en,

- vu la proposition de r?solution d?pos?e par Mme Rehn sur l'utilisation potentielle des ressources ? caract?re militaire pour les strat?gies environnementales (B4-0551/95),

- vu l'?tude des Nations unies "Charting potential uses of resources allocated to military activities for civilian endeavours to protect the environment", (UN A-46/364, 17 septembre 1991),

- vu sa r?solution du 17 juillet 1995 sur "les mines terrestres antipersonnel: un obstacle meurtrier au d?veloppement"(1),

- vu ses r?solutions pr?c?dentes sur la non-prolif?ration des armes nucl?aires et les essais nucl?aires et sur le rapport de la commission de Canberra d'ao?t 1996 concernant l'abolition des armes nucl?aires,

- vu la d?cision unanime de la Cour internationale de justice concernant l'obligation qui incombe aux ?tats nucl?aires de conclure un accord sur l'interdiction des armes nucl?aires (avis consultatif nΊ 96/22 du 8 juillet 1996),

- vu sa r?solution du 19 avril 1996 sur la proposition de d?cision du Conseil instituant un programme d'action communautaire en faveur de la protection civile(2),

- vu ses r?solutions pr?c?dentes sur les armes chimiques,

- vu les r?sultats des conf?rences des Nations unies de Kyoto en 1997 et de Rio de Janeiro en 1992,

- vu l'audition sur le projet HAARP et les armes non l?tales convoqu?e ? Bruxelles, le 5 f?vrier 1998, par la sous-commission "s?curit? et d?sarmement" de la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense,

- vu l'article 148 du r?glement,

- vu le rapport de la commission des affaires ?trang?res, de la s?curit? et de la politique de d?fense et l'avis de la commission de l'environnement, de la sant? publique et de la protection des consommateurs (A4-0005/99),

. constatant que la fin de la guerre froide a profond?ment modifi? la situation g?opolitique sur le plan de la s?curit? et que, dans le domaine militaire, la d?tente a conduit ? un d?sarmement g?n?ral et, en particulier, ? une limitation des armements nucl?aires, ce qui a permis de lib?rer d'?normes ressources militaires,

B. consid?rant qu'en d?pit de ce bouleversement total de la situation g?ostrat?gique depuis la fin de la guerre froide, le risque d'une atteinte d?sastreuse ? l'int?grit? et ? la durabilit? de l'environnement global n'a pas sensiblement diminu?, tant sur le plan des tirs d'armes nucl?aires accidentels ou non autoris?s que sur celui de l'utilisation licite d'armes nucl?aires dans la crainte infond?e d'une attaque imminente,

C. consid?rant qu'il serait possible de limiter consid?rablement ce risque en tr?s peu de temps si tous les ?tats poss?dant un arsenal nucl?aire mettaient en oeuvre rapidement les six mesures pr?vues par le rapport de la Commission de Canberra, en particulier s'ils retiraient toutes les armes nucl?aires du dispositif d'alerte rouge et transf?raient progressivement toutes les armes dans la r?serve strat?gique,

D. consid?rant que l'article VI du trait? de non-prolif?ration des armes nucl?aires (TNP) de 1968 invite toutes les parties signataires ? s'engager ? "continuer ? n?gocier de bonne foi ... un trait? sur un d?sarmement g?n?ral et complet" et notant que les principes et les objectifs adopt?s lors de la Conf?rence de 1995 sur la non-prolif?ration des armes nucl?aires r?affirmaient que l'objectif ultime du trait? ?tait l'abolition compl?te des armes nucl?aires,

E. notant que les menaces sur l'environnement, l'affluence de r?fugi?s, les conflits ethniques, le terrorisme et le crime international constituent de nouvelles menaces tr?s graves contre la s?curit? et que la facult? de g?rer diff?rentes formes de conflit prend de l'importance ? mesure que se modifie le contexte de la s?curit?, et consid?rant qu'il est important que les ressources affect?es au secteur militaire servent ?galement ? des fins non militaires puisque certaines menaces contre la s?curit? ne sont pas de nature militaire,

F. constatant que l'exploitation outranci?re des ressources de la plan?te est responsable de la fr?quence accrue ? laquelle surviennent les catastrophes naturelles et environnementales, notant que des probl?mes ?cologiques locaux et r?gionaux de cette nature peuvent avoir des incidences consid?rables sur les relations internationales et d?plorant que les ?tats membres n'en aient pas davantage tenu compte dans la mise en oeuvre de leur politique ?trang?re, de s?curit? et de d?fense,

G. consid?rant que, dans le monde, les conflits se d?roulent essentiellement ? un niveau intra?tatique plut?t qu'? un niveau inter?tatique et que, lorsqu'?clatent des conflits inter?tatiques, ces derniers concernent de plus en plus l'acc?s aux ressources vitales ou leur disponibilit?, en particulier l'eau, la nourriture et les combustibles,

H. consid?rant que l'acc?s ? ces ressources naturelles vitales et leur disponibilit? sont ?troitement li?s ? la d?t?rioration et ? la pollution de l'environnement, en ce qui concerne la cause aussi bien que l'effet, et que la pr?vention des conflits doit donc de plus en plus ?tre ax?e sur ces questions,

I. consid?rant que les pressions qui s'exercent sur les terres - ? des fins d'exploitation aussi bien que d'habitation - et qui ont toujours constitu? une des principales causes de tensions et de conflits, sont de plus en plus souvent imputables ? la d?gradation de l'environnement, en particulier les changements climatiques et l'?l?vation du niveau des mers qui en r?sulte,

J. consid?rant que l'ensemble de ces facteurs, qui affectent avant tout les populations les plus pauvres et les plus vuln?rables de la terre, favorisent de plus en plus l'apparition de r?fugi?s dits "environnementaux", ce qui fait na?tre une pression directe sur les politiques de l'immigration et de la justice de l'Union europ?enne (UE), sur l'aide au d?veloppement et sur les ressources affect?es ? l'aide humanitaire, tout en accroissent indirectement les probl?mes de s?curit? de l'UE du fait de l'existence de foyers d'instabilit? r?gionale dans d'autres parties du monde,

K. consid?rant que, selon les r?sultats d'une recherche internationale d?taill?e men?e ? bien et publi?e par le Climate Institute de Washington, le nombre de "r?fugi?s environnementaux" d?passe maintenant celui des "r?fugi?s traditionnels" (25 millions contre 22 millions) et devrait doubler d'ici 2010, voire davantage dans la pire des hypoth?ses,

L. consid?rant que la question des "r?fugi?s environnementaux" n'est que le sympt?me d'un d?sastre humanitaire d'une ampleur beaucoup plus grande, sachant que 1,3 milliard de personnes vivent dans la pauvret? absolue selon la d?finition des Nations unies; que plus d'un quart de ces personnes tentent de subsister dans des r?gions du monde extr?mement vuln?rables sur le plan environnemental o? elles constituent le facteur essentiel de probl?mes environnementaux plan?taires comme la d?forestation et la d?sertification,

M. consid?rant que, depuis la fin de la guerre froide, bien que le contexte id?ologique qui pr?dominait auparavant ait largement disparu de la gestion des questions globales et que cette derni?re d?pende beaucoup moins de la question de l'?quilibre militaire, il n'en reste pas moins que cette situation devrait encore se refl?ter dans le syst?me de gestion globale des Nations unies en mettant l'accent sur la coh?rence et l'efficacit? des ?l?ments ? la fois militaires et non militaires de la politique de s?curit?,

N. consid?rant n?anmoins qu'une part croissante des travaux des Nations unies dans le domaine des questions de politique et de s?curit? globale est essentiellement d'ordre non militaire et porte avant tout sur les relations entre le commerce, l'aide, l'environnement et un d?veloppement durable,

O. constatant qu'il y a lieu de mobiliser d'urgence des ressources appropri?es afin de relever les d?fis environnementaux et notant que les ressources disponibles en mati?re de protection de l'environnement sont tr?s limit?es, ce qui implique une nouvelle conception de l'utilisation des ressources d?j? existantes,

P. notant que les forces arm?es ont une opportunit? unique et une capacit? ?norme de soutenir les efforts du secteur civil en vue de ma?triser les probl?mes environnementaux accrus ? mesure que les ressources militaires sont lib?r?es,

Q. constatant que les ressources militaires rel?vent du domaine national, alors que les d?fis environnementaux ont un caract?re global et que, d?s lors, il y a lieu de poser les jalons d'une coop?ration internationale en mati?re de transfert et d'utilisation des ressources militaires ? la fin de prot?ger l'environnement,

R. consid?rant que les co?ts ? court terme de la protection de l'environnement doivent ?tre ?valu?s par rapport aux co?ts ? long terme de l'inertie dans ce domaine et constatant que s'affirme la n?cessit? de proc?der ? une analyse du rapport co?t-efficacit? de diff?rentes strat?gies environnementales englobant les transferts ?ventuels, le r?am?nagement et le red?ploiement des ressources li?es au secteur militaire,

S. constatant qu'il ne sera pas possible de r?aliser l'objectif commun de l'assainissement des ?cosyst?mes endommag?s de la plan?te sans veiller ? l'exploitation ?quitable des ressources mondiales; qu'il est n?cessaire de faciliter la coop?ration technique internationale et de promouvoir le transfert de technologies militaires appropri?es,

T. consid?rant que la recherche militaire porte actuellement sur la manipulation de l'environnement ? des fins militaires, et ce en d?pit des conventions existantes; c'est le cas, par exemple, du syst?me HAARP bas? en Alaska,

U. consid?rant que l'exp?rience acquise dans le domaine du d?veloppement et de l'utilisation de l'?nergie nucl?aire ? des fins pacifiques constitue une mise en garde salutaire contre l'invocation du secret militaire pour emp?cher une ?valuation correcte et un contr?le des technologies relevant ? la fois des domaines civil et militaire puisque la transparence est de toute fa?on compromise,

V. consid?rant que la crainte g?n?rale d'un d?clin ?cologique et d'une crise environnementale doit inciter les ?tats ? fixer des priorit?s dans leur processus de d?cision et encourager les nations ? r?agir conjointement et efficacement ? l'?gard des catastrophes environnementales,

1. invite la Commission ? pr?senter au Conseil et au Parlement une strat?gie commune telle que pr?vue dans le trait? d'Amsterdam qui, d'ici 2000 ? 2010, ?tablisse les liens entre les aspects de la politique de l'UE li?s ? la politique ?trang?re et de s?curit? commune (PESC) et ses politiques dans les domaines du commerce, de l'aide, du d?veloppement et de l'environnement au plan international, de mani?re ? aborder les questions suivantes et ? examiner leur interaction:

a) la production agricole et alimentaire et la d?t?rioration de l'environnement,

b) la p?nurie d'eau et l'approvisionnement transfrontalier en eau,

c) la d?forestation et le r?tablissement des mines de charbon,

d) le ch?mage, le sous-emploi et la pauvret? absolue,

e) le d?veloppement durable et les changements climatiques,

f) la d?forestation, la d?sertification et la croissance de la population,

g) l'interaction entre l'ensemble des facteurs susmentionn?s et le r?chauffement de la plan?te, de m?me que l'impact de l'augmentation des ?v?nements climatiques extr?mes sur l'homme et l'environnement;

2. constate que les actions environnementales pr?ventives repr?sentent un instrument important sur le plan de la politique de s?curit?; invite, par cons?quent, les ?tats membres ? introduire des objectifs environnementaux et sanitaires dans leurs ?valuations, leur recherche militaire et leurs plans d'action ? long terme dans les domaines de la d?fense et de la s?curit?;

3. reconna?t le r?le important que joue l'arm?e dans la soci?t? d?mocratique et ses t?ches pour la d?fense du territoire, de m?me que le fait que des initiatives visant ? garantir et ? r?tablir la paix peuvent dans une large mesure contribuer ? ?viter les pr?judices environnementaux;

4. constate que les essais nucl?aires atmosph?riques et souterrains comportent des retomb?es radioactives qui ont entra?n? la dispersion d'?normes quantit?s de c?sium 137 radioactif, de strontium 90 et d'autres isotopes canc?rig?nes sur l'ensemble de la plan?te, et qu'ils ont ?t? terriblement pr?judiciables ? l'environnement et ? la sant? dans les zones d'essai;

5. consid?re que plusieurs r?gions du monde sont menac?es par le stockage et l'immersion incontr?l?s, dangereux et inappropri?s de sous-marins nucl?aires et de b?timents de surface, avec leur combustible nucl?aire et leurs r?acteurs nucl?aires fissur?s, vu qu'il est hautement probable que de vastes r?gions pourraient ?tre rapidement contamin?es par les radiations qui s'en d?gagent;

6. note qu'il s'agit encore et toujours de r?soudre le probl?me des armes chimiques et conventionnelles immerg?es ? de multiples endroits dans les mers europ?ennes apr?s les deux guerres mondiales, l'immersion ?tant une solution de facilit? pour se d?barrasser de ces stocks; constate que personne ne sait ? ce jour quelle peut en ?tre l'incidence sur l'environnement ? long terme, notamment sur les poissons et la vie baln?aire;

7. consid?re que l'UE devra apporter sa contribution au r?glement du probl?me; constate que la guerre qui continue de ravager des r?gions enti?res d'Afrique a d?truit les structures sociales et agricoles et qu'un d?sastre environnemental frappe ? pr?sent les terres du fait de la d?sertification r?sultant de la d?forestation et de l'?rosion;

8. demande ? l'arm?e de mettre un terme aux activit?s qui contribuent ? la d?t?rioration de l'environnement et de la sant?, et de prendre toute mesure qui s'impose afin de nettoyer et d'assainir les zones pollu?es;

S'agissant de l'affectation de ressources militaires ? des fins environnementales,

9. consid?re que les ressources disponibles pour assainir et sauver l'environnement ravag? sont insuffisantes pour relever les d?fis ?cologiques globaux; demande en cons?quence que les ?tats membres s'engagnt ? affecter des ressources militaires ? la protection de l'environnement par le biais de:

a) l'introduction d'une formation de soldats de l'environnement dans le but de cr?er une brigade europ?enne commune de protection de l'environnement,

b) l'?valuation de leurs besoins environnementaux et des ressources militaires pouvant ?tre affect?es ? l'environnement, et l'utilisation de ces ressources dans leurs programmes nationaux de protection de l'environnement,

c) l'?valuation des ressources militaires pouvant ?tre mises ? la disposition des Nations unies ou de l'UE ? titre provisoire, ? long terme ou en cas de besoin, en tant qu'instrument de coop?ration internationale dans le cas de d?sastres ou de crises ?cologiques,

d) le d?veloppement de programmes en vue de la cr?ation d'unit?s de protection internationales et europ?ennes utilisant du personnel, des ?quipements et des installations militaires mises ? leur disposition au titre du partenariat pour la paix en cas de situation de crise environnementale,

e) l'introduction des objectifs du d?veloppement durable respectueux de l'environnement dans leur concept de s?curit?,

f) la garantie que les forces arm?es respectent les r?gles environnementales ?tablies et que les d?g?ts ant?rieurs caus?s par celles-ci ? l'environnement seront r?par?s,

g) l'introduction de consid?rations environnementales dans leurs programmes militaires de recherche et de d?veloppement;

10. au regard de l'exp?rience concr?te lacunaire dans ce domaine, prie instamment les gouvernements des ?tats membres:

a) de cr?er des centres pour l'?change d'informations concernant l'exp?rience acquise sur le plan national dans le domaine de l'affectation de ressources militaires ? la protection de l'environnement,

b) de faciliter la diffusion globale de donn?es environnementales, en ce compris celles fournies par leurs satellites militaires ou obtenues par le biais d'autres plates-formes de collecte d'informations,

11. invite les ?tats membres ? appliquer la l?gislation environnementale en vigueur pour la soci?t? civile ? l'ensemble de l'activit? militaire et ? faire en sorte que le secteur militaire se charge et assume le co?t de l'examen et de l'assainissement des zones endommag?es du fait d'activit?s militaires ant?rieures de mani?re ? pouvoir les r?affecter ? des fins civiles; une telle d?marche rev?t une importance particuli?re pour les vastes entrep?ts de munitions chimiques et conventionnelles le long des c?tes de l'UE;

12. invite l'ensemble des ?tats membres ? fixer des objectifs environnementaux et sanitaires ainsi que des plans d'action visant ? am?liorer la protection de l'environnement et de la sant? au sein de leurs forces arm?es respectives;

13. prie instamment les gouvernements des ?tats membres d'am?liorer progressivement la protection de l'environnement dans le secteur militaire par le biais de la formation, du d?veloppement technique et d'une initiation fondamentale de l'ensemble du personnel des forces arm?es et de tous les appel?s ? la connaissance de l'environnement;

14. demande ? l'UE d'unir ses efforts autour d'une nouvelle strat?gie de l'environnement visant ? affecter les ressources militaires ? la protection commune de l'environnement;

15. consid?re que les strat?gies environnementales devraient comporter le contr?le de l'environnement de la terre, l'?valuation des donn?es collect?es, la coordination des activit?s scientifiques, la diffusion de l'information et l'exploitation des donn?es pertinentes fournies par les syst?mes d'observation et de contr?le nationaux afin d'?tablir un bilan continu et exhaustif de l'?tat de l'environnement;

16. souligne que l'importante r?duction des d?penses militaires peut conduire ? d'importantes crises au plan r?gional et invite de ce fait les ?tats membres ? accro?tre leurs efforts de conversion de la production et de la technologie militaires en faveur de produits et d'applications civiles gr?ce ? des programmes nationaux et ? des initiatives communautaires comme le programme KONVER;

17. souligne l'importance d'un renforcement des activit?s environnementales pr?ventives afin de pouvoir lutter contre les catastrophes environnementales et naturelles;

18. prie instamment la Commission d'examiner en profondeur les menaces sur l'environnement r?sultant de la politique de s?curit? en Europe et de r?diger un "livre vert" sur les activit?s militaires ? incidences environnementales;

19. invite le Conseil ? accro?tre ses efforts pour que les ?tats-Unis, la Russie, l'Inde et la Chine signent l'accord conclu ? Ottawa en 1997 sur l'interdiction des mines anti-personnel;

20. consid?re que l'UE devrait renforcer ses mesures de soutien aux victimes de mines terrestres et encourager le d?veloppement de techniques de d?minage; est d'avis que le d?veloppement desdites techniques doit ?tre acc?l?r?;

21. consid?re qu'il y a lieu de d?noncer la politique du secret en mati?re de recherche militaire et qu'il faut privil?gier le droit ? l'information et au contr?le d?mocratique des projets de recherche militaire;

22. prie instamment les ?tats membres de d?velopper des technologies de destruction d'armes compatibles avec l'environnement;

23. souligne qu'une des menaces environnementales les plus graves qui existent ? proximit? de l'UE est le manque de contr?le des d?chets de l'industrie nucl?aire et des stocks d'armes biologiques et chimiques, de m?me que l'absence de mesures d'assainissement ? l'issue d'activit?s militaires; souligne qu'il importe que les ?tats membres oeuvrent en faveur d'un renforcement de la coop?ration internationale, par exemple dans le cadre des Nations unies ou du Partenariat pour la paix, de mani?re ? ce que ces armes soient d?truites d'une mani?re aussi compatible que possible avec la protection de l'environnement;

24. est d'avis que toutes les n?gociations futures sur la limitation et l'abolition ?ventuelle des armements nucl?aires devront tendre ? la r?duction mutuelle et ?quilibr?e des stocks d'armes;

25. estime, compte tenu de la situation particuli?rement difficile des pays de l'ancienne Union sovi?tique, que la menace que la d?t?rioration de l'?tat des armes et des mat?riaux nucl?aires encore d?tenus par ces pays repr?sente pour l'environnement aux niveaux tant global que local rend encore plus urgente la conclusion d'un accord sur la poursuite de l'?limination progressive des armes nucl?aires;

S'agissant des aspects l?gaux des activit?s militaires

26. demande ? l'Union europ?enne de faire en sorte que les nouvelles techniques d'armes dites nonl?tales et le d?veloppement de nouvelles strat?gies d'armements soient ?galement couverts et r?gis par des conventions internationales;

27. consid?re que le projet HAARP (High Frequency Active Auroral Research Project), en raison de son impact g?n?ral sur l'environnement, pose des probl?mes globaux et demande que ses implications juridiques, ?cologiques et ?thiques soient examin?es par un organe international ind?pendant avant la poursuite des travaux de recherche et la r?alisation d'essais; d?plore que le gouvernement des ?tats-Unis ait ? maintes reprises refus? d'envoyer un repr?sentant pour apporter un t?moignage sur les risques que comporte pour l'environnement et la population le projet HAARP financ? actuellement en Alaska, durant l'audition publique ou ? l'occasion d'une r?union subs?quente de sa commission comp?tente;

28. demande ? l'organe charg? de l'?valuation des choix scientifiques et technologiques (STOA) d'accepter d'examiner les preuves scientifiques et techniques fournies par tous les r?sultats existants de la recherche sur le programme HAARP aux fins d'?valuer la nature et l'ampleur exactes du danger que HAARP repr?sente pour l'environnement local et global et pour la sant? publique en g?n?ral;

29. invite la Commission ? examiner les incidences sur l'environnement et la sant? publique du programme HAARP pour l'Antarctique, en coop?ration avec les gouvernements de Su?de, de Finlande, de Norv?ge et de la F?d?ration de Russie, et ? faire rapport au Parlement sur le r?sultat de ses investigations;

30. demande en particulier que soit ?tabli un accord international visant ? interdire au niveau global tout projet de recherche et de d?veloppement, tant militaire que civil, qui cherche ? appliquer la connaissance des processus du fonctionnement du cerveau humain dans les domaines chimique, ?lectrique, des ondes sonores ou autres au d?veloppement d'armes, ce qui pourrait ouvrir la porte ? toute forme de manipulation de l'homme; un tel accord devrait ?galement interdire toute possibilit? d'utilisation r?elle ou potentielle de tels syst?mes;

31. demande ? l'UE et ? ses ?tats membres d'oeuvrer ? la conclusion de trait?s internationaux visant ? prot?ger l'environnement contre des destructions inutiles en cas de conflit;

32. demande ? l'UE et ? ses ?tats membres de veiller ? ce que les incidences environnementales des activit?s des forces arm?es en temps de paix soient ?galement soumises ? des normes internationales;

33. demande au Conseil des ministres de l'UE de prendre une part active ? la mise en oeuvre des propositions de la Commission de Canberra et de l'article VI du TNP;

34. invite le Conseil et les gouvernements britannique et fran?ais en particulier, ? prendre la t?te dans le contexte du TNP et de la conf?rence sur le d?sarmement en ce qui concerne la poursuite de n?gociations relatives ? la pleine application des engagements pris quant ? la r?duction des armes nucl?aires et ? un d?sarmement aussi rapide que possible, de fa?on ? atteindre un niveau o?, provisoirement, le stock global des armes encore existantes ne constitue plus une menace pour l'int?grit? et la durabilit? de l'environnement global;

35. invite la pr?sidence du Conseil, la Commission et les gouvernements des ?tats membres ? d?fendre la position adopt?e dans la pr?sente r?solution dans le contexte de toutes les prochaines r?unions des Nations unies plac?es sous les auspices du TNP ou en rapport avec celui-ci, et de la Conf?rence sur le d?sarmement;

36. invite la pr?sidence du Conseil et de la Commission, conform?ment ? l'article J.7 du trait? sur l'Union europ?enne, ? lui faire rapport sur la position de l'Union concernant les points sp?cifiques contenus dans la pr?sente r?solution, notamment dans le contexte des prochaines r?unions des Nations unies, de ses agences et de ses organes, en particulier celles de la commission pr?paratoire du TNP de 1999, de la conf?rence sur le d?sarmement et tous les autres forums internationaux comp?tents;

37. charge son Pr?sident de transmettre la pr?sente r?solution au Conseil, ? la Commission, aux ?tats membres de l'Union europ?enne et aux Nations unies.

(1) () JO C 183 du 17.7.1995, p. 47 ( A4-0149/95).
(2) () JO C 141 du 13.5.1996, p. 258 (A4-0100/96).


Des forces arm?es luttant contre les menaces sur l'environnement

En mati?re de politique de s?curit?, la situation a consid?rablement ?volu? depuis quelque temps. Il y a un peu moins de dix ann?es, un rideau de fer se dressait au centre d'une Europe dot?e d'armements nucl?aires. ? pr?sent l'Europe s'unifie. L'Union europ?enne envisage un ?largissement vers d'anciens pays du Pacte de Varsovie. L'?re de la guerre froide est r?volue et il semble aujourd'hui impossible qu'un conflit majeur puisse ?clater en Europe. Parall?lement ? cette ?volution, l'?norme affluence de r?fugi?s, les conflits ethniques, le terrorisme et le crime international constituent autant de nouveaux dangers venant menacer la s?curit? quotidienne. Les catastrophes naturelles et les probl?mes environnementaux, qu'ils aient une cause naturelle, ou qu'ils d?coulent de l'exploitation des ressources de la terre par l'homme font peser une autre menace tout aussi grave.

Une s?rie de catastrophes naturelles a plac? l'humanit? devant de nouveaux probl?mes. La derni?re en date est la rupture d'une digue en Espagne. L'?rosion des terres en Italie, les ravages caus?s par le ph?nom?ne naturel El Ni?o et l'accident nucl?aire de Tchernobyl sont autant de ph?nom?nes et d'accidents ayant provoqu? des catastrophes naturelles et environnementales. Dans certaines parties du monde, la s?cheresse peut interdire toute possibilit? de moisson durant des ann?es, de sorte qu'une grande partie de la population souffre de la famine qui, souvent, conduit ? la mort. Face ? ces catastrophes, l'homme ne peut que constater son impuissance.

Les catastrophes environnementales et naturelles constituent une trag?die pour chaque individu et peuvent avoir des cons?quences d?sastreuses pour la soci?t? et la nation tout enti?re. Leur co?t est ?norme, aussi bien en termes de pertes en vies humaines qu'en termes de d?penses li?es ? la r?paration des d?g?ts mat?riels. Lorsqu'elles surviennent, force est de constater que la d?tection et/ou la pr?vention n'avaient pas ?t? dot?es de ressources suffisantes. De surcro?t, les mesures entreprises sont, souvent, trop tardives. Il faut renforcer les mesures de pr?vention, ce qui n?cessite des investissements ?normes. Mais les ressources sont tr?s limit?es. En cons?quence, il faut repenser l'utilisation des ressources disponibles tout en favorisant l'?mergence de nouvelles ressources. Il est ?vident qu'une nation ne peut mener une lutte isol?e contre les catastrophes naturelles car les probl?mes environnementaux impliquent une coop?ration internationale. Les menaces sont de nature globale et la coop?ration internationale est indispensable.

Les probl?mes ?cologiques locaux et r?gionaux peuvent avoir des incidences ?normes sur les relations internationales. Les retomb?es radioactives, les inondations et la s?cheresse ne respectent pas les fronti?res internationales. Les r?fugi?s fuyant les catastrophes environnementales traversent des fronti?res pour se rendre dans des pays aussi pauvres, voire plus pauvres que le leur. Ces nouvelles causes d'instabilit? et d'ins?curit? doivent ?tre reproduites dans le contenu et la nature des m?thodes utilis?es par les Nations pour le maintien et l'?tablissement de la paix et de la s?curit?. Puisque les probl?mes environnementaux et ?cologiques menacent s?rieusement la paix et la s?curit?, ils devront ?galement sous-tendre la politique ?trang?re, de d?fense et de s?curit?. Il faut analyser comment utiliser les ressources militaires pour s'attaquer ? cette menace accrue sur la s?curit? et annihiler ces nouvelles sources d'instabilit? et d'inqui?tude. Ces ressources doivent ?tre mobilis?es d'urgence afin de relever les d?fis environnementaux.

En mati?re de politique de s?curit?, la nouvelle donne a men? ? la d?tente militaire, au d?sarmement et ? des mesures visant ? instaurer la confiance entre les anciens ennemis que sont les ?tats-Unis et la Russie, ce qui a conduit ? une amputation consid?rable du budget de la d?fense, ? une r?duction des effectifs et ? la mise au rebus de mat?riel militaire.

La d?fense a surtout fait l'objet de mesures de restriction en Russie et aux ?tats-Unis, l'Europe a embo?t? le pas en r?duisant ses d?penses militaires(1).

? mesure que les ressources militaires sont d?gag?es, les forces arm?es disposent d'une opportunit? unique de s'attaquer aux probl?mes environnementaux croissants puisque leur potentiel est ?norme. L'arm?e est une organisation bien entra?n?e dot?e de moyens techniques complets pouvant ?tre utilis?s pour atteindre des objectifs environnementaux sans que cela entra?ne des co?ts ?lev?s. Il suffit de r?affecter ou de red?ployer des ressources. L'union europ?enne peut regrouper ses efforts autour d'une nouvelle strat?gie environnementale visant ? affecter les ressources militaires ? un objectif commun de protection de l'environnement. L'Union europ?enne peut initier la prise de conscience ?cologique commune et globale, et, par la m?me occasion, favoriser les efforts de paix et d'instauration de la confiance.

Les ?tats membres disposent ? la fois des atouts techniques et ?conomiques pour adopter une attitude totalement responsable ? l'?gard de l'environnement. Ils savent aussi quelles seraient les cons?quences d'un refus de relever les d?fis environnementaux. La d?gradation ?cologique influence les conditions de la croissance et du d?veloppement ?conomique, mais il n'emp?che que les d?penses militaires de par le monde sont trois ? cinq fois plus importantes que les sommes consacr?es ? la protection de l'environnement(2).

Le secteur de la d?fense en soi d?grade ?norm?ment l'environnement, ce qui devrait inciter les militaires ? adopter une attitude nettement plus responsable en la mati?re.

Menaces modernes sur la s?curit?

Le monde international prend de plus en plus conscience de l'ampleur des probl?mes environnementaux. En t?moignent les conf?rences de suivi des Nations unies sur l'eau (Mar del Plata), la d?sertification (Nairobi), l'environnement et le d?veloppement (Rio de Janeiro) et le changement climatique (Kyoto). Les probl?mes environnementaux peuvent g?n?rer des probl?mes tellement graves qu'ils sont susceptibles de menacer aussi bien la s?curit? des hommes que celle des ?tats. Ils peuvent aussi avoir une incidence sur les relations internationales des ?tats. L'air et l'eau ne connaissent pas de fronti?res internationales. Voici des exemples concrets de menaces potentielles ou existantes sur l'environnement:

Ressources hydrauliques limit?es

La demande d'eau propre augmente au diapason de la croissance de la population mondiale. La r?partition de l'eau douce naturelle est tr?s d?s?quilibr?e. Moins de 10 pays poss?dent 60 % de la totalit? des ressources d'eau douce de la plan?te(3). D'ailleurs, plusieurs pays d'Europe doivent importer de l'eau. Dor?navant, les attaques contre les sources d'eau potable ne constitueront plus un objectif en soi, mais bien un motif de conflit. Les conflits en mati?re de droit d'acc?s ? l'eau peuvent renforcer la tension internationale et locale et/ou d?boucher sur des conflits mondiaux. Par exemple, dans le cas de l'Inde et du Pakistan dont les relations sont tendues, des litiges ayant trait au fleuve Indus pourraient entra?ner un conflit arm?. Si l'on ?tablissait une liste des conflits potentiels li?s ? la ma?trise de l'eau douce, celle-ci serait longue. Quelque 300 fleuves, lacs et sources souterraines sont situ?s dans des zones frontali?res(4). Au Moyen-Orient, neuf pays sur 14 souffrent d'une p?nurie d'eau, mais il y a de fortes chances que les autres pays soient eux aussi un jour expos?s ? ce risque(5). En 1995, 1/5e de la population mondiale n'avait pas acc?s ? l'eau potable. Selon les estimations, la proportion sera de 2/3 en 2025(6).

Changement climatique

L'accroissement des ?missions, notamment des ?missions de dioxyde de carbone(7) a entra?n? une augmentation de la temp?rature moyenne de la plan?te de l'ordre de 5Ί durant le si?cle pr?sent. La chaleur a ?galement ?t? plus intense. Des chercheurs ont d?couvert que l'humidit? de l'air avait augment? de 10 % au cours des vingt derni?res ann?es. Dans certaines r?gions, cette humidit? accrue peut d?clencher des temp?tes plus violentes et plus fr?quentes, tandis que d'autres r?gions souffrent de la s?cheresse. Vingt ann?es de recherche intensive sur le changement climatique global seront peut-?tre n?cessaires avant de prendre une d?cision quant aux mesures qui s'imposent.

Selon les pr?visions du groupe intergouvernemental pour l'?tude du changement climatique (IPCC), une organisation internationale regroupant 2000 des meilleurs chercheurs mondiaux, la temp?rature de la plan?te augmentera de 1,5 ? 4,5 Ί et le niveau de la mer montera de 50 cm d'ici ? 2100 si les ?missions de dioxyde de carbone se maintiennent au niveau actuel. Les statistiques r?v?lent qu'un tiers de la population mondiale et un tiers des infrastructures sont regroup?s dans les r?gions c?ti?res. Une mont?e du niveau de la mer entra?nerait l'inondation de gigantesques r?gions. Des millions de personnes pourraient alors souffrir de la famine suite ? la perte de vastes zones agricoles.

Ce risque ainsi que d'autres peuvent entra?ner des exodes. Les r?fugi?s fuyant les catastrophes environnementales deviennent une pr?occupation majeure pour les ?tats du monde. Quelque 25 millions d'?tres humains ont ?t? chass?s par la s?cheresse, l'?rosion des terres, la d?sertification et d'autres probl?mes environnementaux, tandis que les r?fugi?s "traditionnels" repr?sentent environ 22 millions de personnes. Selon certains experts, les r?fugi?s de l'environnement peuvent provoquer "une des plus graves crises de notre ?poque"(8). Ils sont confront?s ? des probl?mes socio-politiques et ?conomiques pouvant d?clencher des conflits et des explosions de violence. Il faut leur accorder un statut officiel. Il faut s'attaquer au prob?me par le biais d'une coop?ration internationale renforc?e et augmenter l'aide aux pays menac?s et ? leurs habitants.

Impact environnemental des forces arm?es en temps de guerre et en temps de paix

Les forces arm?es sont un important facteur de d?gradation ?cologique. Leurs activit?s ont des incidences n?gatives ?normes sur l'environnement, aussi bien en temps de paix qu'en temps de guerre (certaines sont intentionnelles, d'autres involontaires). Depuis l'antiquit?, la destruction de l'environnement est une m?thode de guerre classique. D'ailleurs c'est la guerre qui nuit le plus ? l'environnement. En t?moignent les cons?quences terribles de la guerre du golfe o? des centaines de puits de p?trole ont ?t? la proie des flammes et o? des quantit?s de substances toxiques ont ?t? rejet?es dans l'atmosph?re de mani?re incontr?l?e. Il faudra du temps ? l'environnement pour s'en remettre. Certaines d?gradations peuvent ?tre irr?m?diables.

Les militaires d?veloppent des armes toujours plus puissantes provoquant des destructions sur une grande ?chelle. Sur le plan de l'environnement, une guerre moderne est plus destructrice que toute autre activit? polluante. Certains syst?mes d'armement, d?crits ci-dessous, sont ?galement susceptibles de d?grader gravement l'environnement en temps de paix.


Les mines d?truisent ?norm?ment l'environnement. Selon le PNUE (Programme des Nations unies pour l'environnement), les mines terrestres constituent l'arme la plus r?pandue que les guerres laissent derri?re elles; elles peuvent influencer l'?quilibre ?cologique. Le minage d?truit de vastes zones, souvent dans des r?gions agricoles qui deviennent inutilisables pendant longtemps. Les mines constituent l'obstacle majeur au d?veloppement dans de nombreux pays parmi les plus pauvres de la plan?te. 80 ? 110 millions de mines ont ?t? pos?es dans 65 pays. Elles peuvent exploser plusieurs dizaines d'ann?es plus tard, faisant surtout des victimes parmi la population civile, en particulier les enfants. La neutralisation des mines est un processus extr?mement dangereux, lent et co?teux. Le d?veloppement de nouvelles m?thodes de d?minage progresse trop lentement. Il faut acc?l?rer le processus.

Il faut se f?liciter que la conf?rence d'Oslo ait abouti en 1997 ? l'interdiction, sans exception, de toutes les mines antipersonnel, ? l'obligation de d?truire tous les stocks(9) de mines dans un d?lai de quatre ann?es et au renforcement de l'aide aux pays concern?s par ce fl?au. La Convention a ?t? sign?e ? Ottawa en 1997 par un grand nombre d'?tats, ? l'exception toutefois des ?tats-Unis, de la Russie, de l'Inde, de la Chine et d'autres ?tats qui ont pr?f?r? s'abstenir. L'Union europ?enne doit oeuvrer ? l'adh?sion imm?diate de ces pays ? l'accord. L'UE doit renforcer son aide aux victimes des mines et soutenir le d?veloppement de techniques de d?minage.

Armes non-l?tales(10)

Les armes dites non-l?tales ne sont pas un nouveau type d'armes. Elles existent depuis de nombreuses ann?es sous la forme, par exemple, de canons ? eau, de balles en caoutchouc et de gaz lacrymog?ne. Toutefois, les techniques deviennent de plus en plus sophistiqu?es. Elles sont appel?es non-l?tales bien qu'elles puissent faire beaucoup de d?g?ts, voire entra?ner l'invalidit? ou la mort.

Les armes technologiques mises au point peuvent ?tre dirig?es contres des objectifs mat?riels et humains. Citons, ? titre d'exemple, les armes acoustiques ? infrasons, des sons de basse fr?quence permettant de semer la confusion dans les rangs de l'ennemi, de le d?sorienter et, partant, de le neutraliser. La mousse paralysante et les lasers aveuglants sont d'autres exemples au m?me titre que certains produits chimiques qui, colorant l'eau, peuvent avoir un effet n?faste sur l'agriculture et mettre la population en danger. Les rayonnements ?lectromagn?tiques peuvent ?tre utilis?s pour neutraliser les syst?mes de donn?es, de navigation et de communication. Les armes dites non-l?tales peuvent aussi ?tre utilis?es contre les infrastructures et les administrations publiques, neutraliser le r?seau ferroviaire et jeter dans le chaos le syst?me financier d'un pays. Ces armes(11) pr?sentent des aspects communs: elles sont con?ues pour retarder, bloquer et vaincre un adversaire potentiel "sur le plan strat?gique".

Classer toutes ces armes sous la d?nomination commune et fallacieuse d'armes non-l?tales cr?e un grave malentendu. La d?nomination "non-l?tale" signifie que ces armes sont plus humaines que les armes conventionnelles. Or, il n'existe pas d'armes humaines. Tout type d'arme est susceptible de causer des d?g?ts ou de tuer, ce qui est pr?cis?ment sa raison d'?tre. En r?gle g?n?rale, les armes nonl?tales seront utilis?es durant la phase initiale d'un conflit; elles peuvent d'ailleurs constituer l'?l?ment d?clencheur du conflit. Les soldats et les policiers sont peut-?tre devenus plus violents parce que ces armes sont r?put?es moins dangereuses. Le danger majeur est que celles-ci risquent d'abaisser le seuil d'utilisation de la violence pour le r?glement des conflits.

L'objectif est de neutraliser l'ennemi sans lui infliger de longues souffrances et sans causer la mort. Le probl?me est de savoir comment et contre qui utiliser ces armes, car leurs cons?quences sont un aspect important. Une arme pouvant neutraliser un soldat est susceptible de blesser ou de tuer un enfant ou une personne ?g?e. La distance de tir et le nombre de tirs sont autant de facteurs dont il faut tenir compte pour ?valuer l'impact de l'arme. ? titre de comparaison, les armes conventionnelles n'entra?nent la mort "que" dans 25 cas sur 100(12).

Les armes non-l?tales constituent un auxiliaire efficace dans les guerres modernes, qu'elles soient utilis?es s?par?ment ou en m?me temps que des armes conventionnelles. Durant la guerre du Golfe, les ?tats-Unis ont utilis? des armes ? fr?quence radio pour neutraliser le syst?me d'approvisionnement en ?nergie de l'Irak(13), alors que l'on ignorait tout de leurs effets antipersonnel. Ces armes ne constituent donc pas une cat?gorie s?par?e, mais sont une composante d'un syst?me con?u pour tuer.

Le d?veloppement des armes non-l?tales ?largit les options guerri?res. Il en r?sulte une propension accrue ? utiliser la force et non l'inverse. Les armes non-l?tales n'entra?nent pas de conflits ? "z?ro perte".

L'int?r?t que les milieux militaires policiers et politiques portent ? l'essai de ces armes cro?t au rythme de leur diversification. Il ne s'agit pas que des pays du Nord les utilisent comme instrument d'immixtion politique ou de domination contre des pays du Sud.

Ces armes ne sont soumises ? aucune l?gislation efficace. Seule l'interpr?tation de diff?rentes dispositions en mati?re de contr?le des armements permet d'interdire un petit nombre d'armes et de techniques non-l?tales, par exemple, la mousse paralysante (utilis?e en Somalie et en Bosnie). La convention concernant l'utilisation de certaines armes conventionnelles a ?galement limit? l'utilisation de certains types de laser (aveuglant). La convention concernant l'utilisation des armes biologiques interdit le recours aux produits biologiques toxiques (salmonelles et autres bact?ries). Certaines d'entre elles peuvent ?tre d?sastreuses pour l'environnement. En cons?quence, il faut renforcer le droit international afin de r?glementer les armes nouvelles dont le d?veloppement se poursuit en permanence.

Le "projet Cyrus" du Comit? de la Croix Rouge internationale devrait s'appliquer aux armes nonl?tales en l'absence d'autres normes internationales fiables. Ce projet a class? les armes conventionnelles et ?tabli des crit?res en termes de mortalit?, d'invalidit?, de n?cessit? de traitement, de transfusion sanguine, etc. L'Union europ?enne doit faire en sorte que les nouvelles techniques d'armes et le d?veloppement de nouvelles strat?gies d'armement soient, elles aussi, couvertes et r?gies par des conventions internationales.

Armes chimiques

L'action des Nations unies en vue de la destruction des armes chimiques et d'autres armes de destruction massive en Irak a suscit? de graves pr?occupations quant aux incidences environnementales des activit?s militaires et a renforc? la n?cessit? de mettre au point des m?thodes de neutralisation pr?sentant des garanties de s?curit? sur le plan ?cologique. ? l'article 1 de la convention sur l'interdiction des armes chimiques (CWC), entr?e en vigueur en avril 1997, les ?tats parties ? la convention s'engagent ? ne jamais d?velopper, produire ou exporter des armes chimiques quelles que soient les circonstances, ? ne jamais faire usage d'armes chimiques et ? d?truire les armes chimiques courantes. L'article 3 dispose que trente jours apr?s l'entr?e en vigueur de la convention, les ?tats communiquent des informations sur les armes chimiques dont ils disposent, l'endroit o? celles-ci sont entrepos?es et pr?sentent un programme en vue de leur destruction. Les stocks les plus anciens devront ?tre d?truits d'abord. 165 ?tats ont sign? la convention et 110 ont ratifi? celle-ci. 26 ?tats n'ont pas sign? la convention, notamment plusieurs pays importants du Proche-Orient.

La destruction des armes chimiques comporte des aspects tr?s pr?occupants pour l'environnement - elles contiennent des dizaines de milliers de tonnes de gaz moutarde, de gaz neurotoxiques et d'autres produits chimiques. Elles peuvent ?tre d?truites par incin?ration, mais tr?s peu de pays disposent d'installations appropri?es. La neutralisation des armes chimiques est un processus on?reux, trois voire dix fois plus co?teux que leur production. Pour ?tre en mesure de d?truire ses ?normes stocks, la Russie devra recevoir une aide ?conomique d'autres pays. ? Kambarka, une ville de Russie, 6 000 tonnes d'armes chimiques sont entrepos?es dans des abris en bois ? deux kilom?tres d'une agglom?ration. Le traitement de grandes quantit?s de produits dangereux n?cessite des investissements consid?rables. Leur destruction s'?talera sur des ann?es. Il y a ? la fois un risque d'accident et de voir les armes tomber entre de mauvaises mains.

Il a ?t? confirm? que quelque 150 000 tonnes de bombes, d'obus et de mines contenant des armes chimiques, surtout du gaz moutarde, du phosg?ne, du tabun et de l'arsenic ont ?t? immerg?s dans le Skagerack ? la fin de la seconde guerre mondiale. 40 000 tonnes gisent au fond de la Baltique. Bon nombre de conteneurs ont ?t? rong?s par la rouille et les produits chimiques sont en contact direct avec l'eau de la mer. D?cision a ?t? prise de les laisser sur les fonds marins car le risque de perte massive de produit en cas de r?cup?ration est, proportionnellement, beaucoup plus ?lev?.

L'arme nucl?aire

Les cons?quences environnementales d'une guerre nucl?aire seraient ?normes. Il est probable que les effets combin?s des retomb?es radioactives sur une vaste zone, du trou d'ozone cr?? par le dioxyde d'azote lib?r? par les explosions nucl?aires et les modifications climatiques d?clench?es par de gigantesques incendies de longue dur?e entra?neraient des catastrophes environnementales.

Les effets n?fastes des essais nucl?aires sont eux aussi ?vidents. Selon les estimations, la quantit? totale de d?chets radioactifs lib?r?s dans l'atmosph?re durant les essais nucl?aires atmosph?riques est de 100 ? 1 000 fois plus importante que les retomb?es radioactives d?coulant de l'accident de Tchernobyl(14). L'accord partiel sur la limitation des essais nucl?aires conclu en 1963 entre les ?tatsUnis, l'Union sovi?tique et la Grande-Bretagne interdit les essais nucl?aires dans l'atmosph?re dans l'espace et sous l'eau, en l'occurrence dans tous les ?l?ments ? l'exception de la terre.

Depuis 1966, la France a proc?d? ? plus de 180 essais nucl?aire sur l'atoll de Mururoa dans le Pacifique, essais dont les incidences environnementales ont ?t? consid?rables(15). Plusieurs kilos de plutonium dangereux ont ?t? d?couverts dans les couches s?dimentaires des lagons des atolls de Mururoa et de Fangataufa. Des particules de plutonium se sont ?galement r?pandues sur le sol de trois ?les pr?s de Mururoa(16). L'Inde et le Pakistan, viennent d'effectuer des essais nucl?aires(17). Sur le plan technique, ces essais ne semblent pas encore suffisamment contr?l?s, ce qui signifie que leur impact environnemental d?passe largement la r?gion. Une commission d'enqu?te internationale ind?pendante devrait ?tre charg?e sur-le-champ d'examiner les effets environnementaux sur les lieux d'explosion et leurs environs.

Le plutonium est la substance la plus dangereuse que l'on connaisse. Beaucoup de pays d?tiennent d'?normes quantit?s de plutonium militaire. De surcro?t, il est relativement facile de produire des armes nucl?aires au moyen de plutonium "civil". Les installations ? vocation civile peuvent ?tre r?am?nag?es en peu de temps en vue de la production d'armes. La production de plutonium entra?ne une quantit? ?norme de d?chets hautement radioactifs. Le traitement de ces d?chets pose des probl?mes consid?rables.

La fabrication g?n?ralis?e d'armes de destruction massive durant ces derni?res d?cennies a produit des quantit?s ?normes de d?chets. Aucune m?thode n'est efficace lorsqu'il s'agit de stocker des d?chets radioactifs. Ceux-ci sont g?n?ralement plac?s dans des conteneurs, mais des quantit?s ?normes sont aussi d?vers?es dans la nature. Le d?chet radioactif est facilement inflammable et peut exploser en l'absence de ventilation ou de refroidissement. Un accident s'est produit en 1957 ? la centrale nucl?aire de Chelyabinsk-65 pr?s de la ville de Kystym dans l'Oural: un r?servoir rempli de d?chets radioactifs avait explos? et des d?chets s'?taient r?pandus sur une ?tendue de 1 000 km2. 10 000 personnes ont d? ?tre ?vacu?es. Aujourd'hui, au bord du lac Karachay, pr?s de Chelyabinsk-65, la radioactivit? est encore tellement puissante qu'elle peut entra?ner une mort instantan?e(18). Dans la r?gion de la mer Baltique, de vastes zones ont ?t? pollu?es par les activit?s de l'arm?e sovi?tique. En Estonie, le lac Sillanm?, aussi appel? "lac atomique" contient des d?chets radioactifs d'origine militaire, l'?quivalent de milliers d'armes nucl?aires. 100 m s?parent le lac Sillanm? de la Baltique. Toute contamination de la Baltique aurait des cons?quences d?sastreuses pour l'environnement dans toute la r?gion.

? la fin des ann?es 80, la Russie poss?dait plus de sous-marins nucl?aires que tous les autres pays du monde r?unis. La presqu'?le de Kola et Sevrodvinsk, en Russie, abritent aujourd'hui la plus forte concentration de r?acteurs nucl?aires (240)(19) au monde. Des quantit?s ?normes de d?chets radioactifs et d'innombrables sous-marins ? propulsion nucl?aire gisent dans les chantiers navals de Kola. La Russie et sa flotte sont confront?es ? un probl?me insoluble: la gestion des r?acteurs mis au rebut. Sur le plan ?conomique, elles n'ont pas les moyens de financer un d?montage pr?sentant toutes les garanties de s?curit?. La m?diocrit? des salaires a provoqu? l'exode des ?l?ments qualifi?s, de sorte que le personnel des chantiers manque cruellement de comp?tence.

En plein centre de Moscou, ont ?t? d?couvertes 1 200 sources de contamination radioactive, notamment des tas de sable, des abris, des appartements priv?s, des garages et des terrains de sport(20). En Russie, la possibilit? de se procurer des armes nucl?aires, chimiques et biologiques provenant d'entrep?ts militaires ou des substances issues d'instituts de recherche ou de l'industrie ne doit pas ?tre sous-estim?e.

L'absence d'installations appropri?es permettant de traiter les d?chets sans nuire ? l'environnement se fait fortement sentir. Les cons?quences d'un accident pourraient ?tre d?sastreuses, ? la fois pour l'?conomie et l'environnement. Les risques et l'ampleur d'un accident s?rieux ne font que cro?tre ? mesure que les ann?es se succ?dent sans que soient prises des mesures ad?quates.

Il existe une proposition concr?te et r?aliste en vue de la destruction progressive de l'arsenal nucl?aire de la plan?te. Cette proposition a ?t? pr?sent?e en ao?t 1996 par le groupe d'experts ind?pendant qui constituait la commission de Canberra(21). En juillet 1996, la Cour internationale de La Haye proclamait dans un arr?t unanime que l'article 6 du trait? sur la non-prolif?ration des armes nucl?aires obligeait les ?tats nucl?aires ? engager des n?gociations sur le d?sarmement nucl?aire. La Cour de justice a ?galement proclam? que toute menace d'utiliser les armes nucl?aires ou l'utilisation de cellesci ?tait incompatible avec le droit international. L'Union europ?enne doit prendre une part active ? la mise en oeuvre de la proposition de la commission de Canberra et de l'article 6 du trait? sur la nonprolif?ration des armes nucl?aires.

HAARP - Un syst?me d'armement modifiant le climat

Le 5 f?vrier 1998, la sous-commission s?curit? et d?sarmement du Parlement a proc?d? ? une audition portant notamment sur HAARP. Des repr?sentants de l'OTAN et des ?tats-Unis avaient ?t? convi?s ? la r?union. Ils ont toutefois choisi de ne pas venir. La sous-commission a d?plor? que les ?tats-Unis n'aient envoy? aucun repr?sentant ? l'audition et qu'ils n'aient pas saisi l'opportunit? de faire des commentaires sur le mat?riel pr?sent?(22).

HAARP est un programme de recherche sur le rayonnement ? haute fr?quence (High Frequency Active Auroral Research Project). Il est conduit conjointement par l'arm?e de l'air et la marine des ?tats-Unis et par l'Institut de g?ophysique de l'universit? d'Alaska ? Fairbanks. Des tentatives analogues ont lieu en Norv?ge, dans l'Antarctique, mais aussi dans l'ex-Union sovi?tique(23). HAARP est un projet de recherche utilisant un ?quipement terrestre, un r?seau d'antennes. Chacune est aliment?e par son propre ?metteur pour r?chauffer des parties de l'ionosph?re(24) au moyen d'ondes radio puissantes. L'?nergie ainsi g?n?r?e r?chauffe certaines parties de l'ionosph?re, ce qui cr?e des trous dans l'ionosph?re et des "lentilles" artificielles.

HAARP peut avoir de multiples applications. La manipulation des particularit?s ?lectriques de l'atmosph?re permet de contr?ler des ?nergies gigantesques. Utilis?e ? des fins militaires contre un ennemi, cette technique peut avoir des cons?quences terribles. HAARP permet d'envoyer ? un endroit d?termin? des millions de fois plus d'?nergie que tout autre ?metteur traditionnel. L'?nergie peut aussi ?tre dirig?e contre un objectif mobile, notamment contre des missiles ennemis.

Le projet am?liore la communication avec les sous-marins et permet de manipuler les conditions m?t?orologiques mondiales. Mais l'inverse, perturber les communications, est ?galement possible. En manipulant l'ionosph?re, on peut bloquer la communication globale tout en conservant ses propres possibilit?s de communications. La radiographie de la terre sur une profondeur de plusieurs kilom?tres (tomographie terrestre p?n?trante) ? la fin de d?couvrir les champs de p?trole et de gaz, mais aussi les ?quipements militaires sous-terrains, et le radar transhorizon qui identifie des objects ? grande distance au-del? de la ligne d'horizon sont d'autres applications du syst?me HAARP.

Depuis les ann?es 50, les ?tats-Unis proc?dent ? des explosions nucl?aires dans les ceintures de Van Allen(25) afin d'examiner les effets des impulsions ?lectromagn?tiques qu'elles d?clenchent sur les communications radio et le fonctionnement des ?quipements radars. Ces explosions ont g?n?r? de nouvelles ceintures de rayonnement magn?tique qui ont pratiquement entour? la terre tout enti?re. Les ?lectrons se d?pla?aient le long de lignes de champs magn?tiques et cr?aient une aurore bor?ale artificielle au-dessus du p?le nord. Ces essais militaires risquent de perturber ? long terme les ceintures de Van Allen. Le champ magn?tique terrestre pourrait s'?tendre sur de vastes zones et emp?cher toute communication radio. Certaines scientifiques am?ricains estiment qu'il faudra plusieurs centaines d'ann?es avant que les ceintures de Van Allen retrouvent leur ?tat initial. HAARP peut bouleverser les conditions climatiques. Tout l'?cosyst?me peut ?tre menac?, en particulier dans l'Antarctique o? il est fragile.

Les trous dans l'ionosph?re caus?s par les ondes radio puissantes qui y sont envoy?es constituent un autre effet tr?s grave d'HAARP. L'ionosph?re est notre bouclier contre le rayonnement cosmique. L'on esp?re que ces trous se refermeront, mais l'exp?rience acquise suite ? la modification de la couche d'ozone donne ? penser le contraire. Le bouclier de l'ionosph?re est fortement perc? ? plusieurs endroits.

En raison de l'ampleur de ces incidences sur l'environnement, HAARP constitue un probl?me global et il faudrait ?valuer si les avantages que procure ce syst?me compensent les risques encourus. Ses incidences ?cologiques et ?thiques doivent ?tre ?valu?es avant la poursuite des travaux de recherche et la r?alisation d'essais. L'opinion publique ignore pratiquement tout du projet HAARP et il est important qu'elle soit mise au courant.

HAARP est li? ? la recherche spatiale intensive men?e depuis 50 ans ? des fins clairement militaires, par exemple en tant qu'?l?ment de la "guerre des ?toiles" en vue du contr?le de la haute atmosph?re et des communications. Ces travaux de recherche doivent ?tre consid?r?s comme extr?mement n?fastes pour l'environnement et la vie humaine. Personne ne sa?t avec certitude ce que peuvent ?tre les effets de HAARP. Il faut lutter contre la politique du secret en mati?re de recherche militaire. Il faut promouvoir le droit ? l'information et au contr?le d?mocratique des projets de recherche militaire ainsi que le contr?le parlementaire.

Une s?rie d'accords internationaux ("la convention sur l'interdiction d'utiliser ? des fins militaires ou ? d'autres fins hostiles des processus modifiant l'environnement, le trait? sur l'Antarctique, l'accord ?tablissant les principes des activit?s des ?tats en mati?re de recherche spatiale, en ce compris la lune et d'autres corps spatiaux ainsi que la convention des Nations unies sur le droit maritime) font que HAARP est un projet hautement contestable non seulement sur les plans humain et politique mais aussi du point de vue l?gal. En vertu du trait? sur l'Antarctique, l'Antarctique ne peut ?tre utilis?e qu'? des fins pacifiques(26), ce qui signifie que HAARP enfreint le droit international. Tous les effets des nouveaux syst?mes d'armement doivent ?tre ?valu?s par des organes internationaux ind?pendants. Il faut encourager la conclusion d'autres accords internationaux afin de prot?ger l'environnement contre toute destruction inutile en temps de guerre.

Incidences des activit?s militaires sur l'environnement

Outre le syst?me d'armement militaire, toutes les activit?s militaires, m?me les manoeuvres en temps de paix ont, d'une mani?re ou d'une autre, des effets n?fastes sur l'environnement. Toutefois, lorsqu'il est question de d?vastation de l'environnement, le r?le de l'arm?e n'est, g?n?ralement, pas ?voqu?; c'est la soci?t? civile qui est la cible de toutes les critiques. Il y a au moins deux explications ? cela(27). Parce qu'elles sont plac?es sous le sceau du secret, les activit?s militaires ne sont pratiquement jamais cit?es, et il est difficile d'opposer le facteur environnement ? l'int?r?t supr?me d'un pays, ? savoir sa s?curit? et sa d?fense.? pr?sent que les catastrophes environnementales et naturelles constituent une menace majeure sur la s?curit?, cet argument devient plus discutable.

L'arm?e se pr?pare dans des conditions les plus r?alistes possibles aux t?ches qui seraient les siennes en cas de conflit. C'est pourquoi ses manoeuvres se d?roulent dans des conditions proches d'une guerre r?elle, ce qui occasionne de graves d?vastations de l'environnement. En t?moignent le retrait des troupes sovi?tiques et les bases militaires abandonn?es par celles-ci en Europe centrale et orientale qui ont fortement endommag? l'environnement local. Les manoeuvres militaires saccagent les sites et d?truisent la vie animale. Elles d?vastent consid?rablement l'environnement de vastes r?gions rurales. La superficie des terrains d'entra?nement pour les tirs d'artillerie et de missiles tactiques augmente. M?me la production d'?quipements militaires et l'industrie fabriquant les produits militaires entra?nent de graves nuisances.

Les militaires sont responsables des ?missions de plusieurs gaz influen?ant le climat, surtout le dioxyde de carbone, mais aussi de l'incin?ration de combustibles fossiles et de l'?mission de CFC qui entra?nent un amincissement de la couche d'ozone(28). Les combustibles utilis?s par les avions ?mettent des substances acides telles que le dioxyde de carbone et l'oxyde de soufre. L'arm?e consomme ?norm?ment de carburant et est responsable d'une large part de la totalit? de la pollution d?coulant des avions(29). Les avions volant ? haute altitude et les missiles sont particuli?rement polluants, tant en termes de nuisances sonores qu'en termes d'?missions. Les gaz d'?missions de tous les missiles utilisant un combustible solide contiennent d'?normes quantit?s d'acide chlorhydrique; chaque vol de la navette spatiale ?met quelque 75 tonnes de chlore qui ira d?truire la couche d'ozone. Le bruit r?sultant de l'utilisation de munitions de gros calibre durant les manoeuvres militaires peut aussi avoir des effets n?faste sur l'environnement.

Les exercices de tirs sont polluants car des ?clats m?talliques sont projet?s dans la nature et d'?normes quantit?s de plomb se r?pandent dans l'environnement suite ? l'utilisation de quantit?s ?normes de munitions de petit calibre contenant du plomb. L'on ne peut que d?plorer l'absence d'informations exhaustives quant ? l'utilisation de m?taux.

L'int?r?t port? aux cons?quences environnementales du d?sarmement est r?cent. Des quantit?s consid?rables de substances explosives sont d?truites chaque ann?e, la plupart de mani?re industrielle. Certains types de munitions, pour diverses raisons, ne
Chemtrails Zeist 4 maart 2005 omstreeks 16.40u105 viewshttp://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+RE..

en - English

REPORT 163k 104k

14 January 1999 PE 227.710/fin. A4-0005/99

on the environment, security and foreign policy
Draftsman: Mr Olsson, Committee on the Environment, Public Health and Consumer Protection
(Hughes procedure)
Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy
Rapporteur: Mrs Maj Britt Theorin

At the sitting of 13 July 1995, the President of Parliament announced that he had referred the motion for a resolution tabled pursuant to Rule 45 of the Rules of Procedure by Mrs Rehn Rouva on the potential use of military-related resources for environmental strategies, (B4-0551/95), to the Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy as the committee responsible and to the Committee on the Environment, Public Health and Consumer Protection for its opinion.
Annex 1

At the sitting of 13 July 1995, the President of Parliament announced that he had referred the motion for a resolution tabled pursuant to Rule 45 of the Rules of Procedure by Mrs Rehn Rouva on the potential use of military-related resources for environmental strategies, (B4-0551/95), to the Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy as the committee responsible and to the Committee on the Environment, Public Health and Consumer Protection for its opinion.

At the request of the Conference of Committee Chairmen, the President, at the sitting of 15 November 1996, announced that the Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy had been authorised to submit a report on the matter.

At its meeting of 19 November 1996 the Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy appointed Mrs Maj Britt Theorin rapporteur.

At the sitting of 19 June 1998 the President of Parliament announced that this report would be drawn up, pursuant to the Hughes Procedure, by the Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy and the Committee on the Environment, Public Health and Consumer Protection.

The draft report was considered by the Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy at its meetings of 5 February, 29 June, 21 July, 3, 23 and 28 September, 13, 27 and 29 October 1998 and 4 and 5 January 1999, and by the Subcommittee on Security and Disarmament at its meetings of 5 February and 3 and 23 September 1998.

At the last meeting the Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy adopted the motion for a resolution by 28 votes to none with one abstention.

The following took part in the vote: Spencer, chairman; Theorin, rapporteur; Aelvoet, Andr?L?onard, Bar?n-Crespo, Bertens, Bianco, Burenstam Linder, Carnero Gonz?lez, Carrozzo (for Colajanni), Dillen, Dupuis, Gahrton, Goerens (for Cars), Graziani, G?nther (for Gomolka), Lalumi?re, Lambrias, Pack (for Habsburg), Pettinari (for Imbeni pursuant to Rule 138(2), Piha, Rinsche, Sakellariou, Salafranca S?nchez-Neyra, Schroedter (for M. Cohn-Bendit), Schwaiger (for Mme Lenz), Speciale, Swoboda (for Mme Hoff), Tindemans, Titley and Truscott.

The opinion of the Committee on the Environment, Public Health and Consumer Protection is attached.

The report was tabled on 14 January 1999.

The deadline for tabling amendments will be indicated in the draft agenda for the relevant partsession.


Resolution on the environment, security and foreign policy

The European Parliament,

- having regard to the motion for a resolution tabled by Mrs Rehn Rouva on the potential use of military-related resources for environmental strategies (B4-0551/95).

- having regard to the UN study 'Charting potential uses of resources allocated to military activities for civilian endeavours to protect the environment', UN (A46/364, 17 September 1991),

- having regard to its resolution of 17 July 1995 on anti-personnel landmines; a murderous impediment to development (A4-0149/95),

- having regard to its previous resolutions on non-proliferation and the testing of nuclear weapons and the Canberra Commission report of August 1996 on the abolition of nuclear weapons,

- having regard to the International Court's unanimous ruling on the obligation of the nuclear weapon states to negotiate for a ban on nuclear weapons (Advisory Opinion No. 96/22 of 8 July 1996),

- having regard to its resolution of 19 April 1996 on the proposal for a Council Decision establishing a Community action programme in the field of civil protection (A4-0100/96),

- having regard to its past resolutions on chemical weapons,

- having regard to the outcome of the UN Conferences in Kyoto in 1997 and Rio de Janeiro in 1992,

- having regard to the hearing on HAARP and Non-lethal Weapons held by the Foreign Affairs Subcommitee on Security and Disarmament in Brussels on 5 February 1998,

- having regard to Rule 148,

- having regard to the report of Committee on Foreign Affairs, Security and Defence Policy and the opinion of the Committee on the Environment, Public Health and Consumer Protection (A4-0005/99),

A. whereas the end of the Cold War has radically changed the security situation in the world and that the relaxation of military tension has resulted in comprehensive disarmament in the military field in general and in nuclear weapons in particular, releasing substantial military resources,

B. whereas, despite this complete transformation of the geostrategic situation since the end of the Cold War, the risk of catastrophic damage to the integrity and sustainability of the global environment, notably its bio-diversity, has not significantly diminished, whether from the accidental or unauthorised firing of nuclear weapons or the authorised use of nuclear weapons based on a perceived but unfounded threat of impending attack,

C. whereas this risk could be very considerably reduced within a very short timeframe by the rapid implementation by all nuclear weapons states of the six steps contained in the Canberra Commission"s report concerning, in particular the removal of all nuclear weapons from the present "hair trigger alert? readiness and the progressive transfer of all weapons into strategic reserve,

D. whereas Article VI of the 1968 Treaty on the Proliferation of Nuclear Weapons (NPT) commits all of its parties to undertake "to pursue negotiations in good faith on a treaty on general and complete disarmament? and the Principles and Objectives adopted at the 1995 NPT Conference reaffirmed that the Treaty"s ultimate goal was the complete elimination of nuclear weapons,

E. whereas threats to the environment, the flow of refugees, ethnic tension, terrorism and international crime are new and serious threats to security and that the ability to deal with various forms of conflict is increasing in importance as the security scene changes; whereas as some of the threats to security are non-military it is important that resources allocated to military activities are also used for non-military purposes,

F. whereas the world's resources are being exploited as if they were inexhaustible, which has led to increasingly frequent natural and environmental disasters; whereas such local and regional ecological problems may have considerable impact on international relations; regretting that this has not been more clearly reflected in national foreign, security and defence policies,

G. whereas conflicts throughout the world are predominantly at an intra-state rather than interstate level and, where inter-state conflicts do arise, they are increasingly concerned with access to or the availability of basic vital resources, especially water, food and fuel,

H. whereas the access to and availability of such vital natural resources are inherently connected to environmental degradation and pollution, by both cause and effect, whereas it follows logically therefore that conflict prevention must increasingly focus on these issues,

I. whereas the pressure on land, both fertile and habitable, historically a major cause of tension and conflict, is increasingly caused by environmental degradation, notably climate change and the consequent rise in sea levels,

J. whereas all those factors, which affect the poorest and most vulnerable populations of the world most of all, are constantly increasing the incidence of so-called 'environmental refugees', resulting both in direct pressure on EU immigration and justice policies, on development assistance and spending on humanitarian aid and, indirectly, in increased security problems for the EU in the form of regional instability in other parts of the world,

K. whereas, according to detailed international research collated and published by the Climate Institute in Washington, the number of 'environmental refugees' now exceeds the number of 'traditional refugees' (25 m compared with 22 m) and whereas this figure is expected to double by 2010 and could well rise by substantially more on a worst-case basis,

L. whereas the issue of 'environmental refugees' is merely a symptom of a humanitarian disaster on a much more massive scale in terms of the 1.3 billion people who live in absolute poverty according to the UN definition; whereas over one quarter of these people try to subsist in areas of the world that are extremely vulnerable environmentally and are the main contributors to global environmental problems such as deforestation and desertification,

M. whereas, since the end of the Cold War, although the management of global issues has been largely stripped of the previously dominant ideological context and is now much less determined by the question of military balance, this has yet to be reflected in the UN"s system of global governance by emphasising the coherence and effectiveness of both military and non-military components of security policy,

N. whereas, nonetheless, the emphasis of a growing proportion of the UN"s work on global political and security issues is essentially non-military, and notably related to the relationship between trade, aid, the environment and sustainable development,

O. whereas there is an urgent need to mobilise adequate resources to meet the environmental challenge and whereas very limited resources are available for environmental protection, for which reason a reappraisal of the use of existing resources is called for,

P. whereas as military resources have been released the armed forces have had a unique opportunity and ample capacity to support the civilian efforts to cope with the increasing environmental problems,

Q. whereas military-related resources are by their nature national assets while the environmental challenge is global; whereas ways must therefore be found for international cooperation in the transfer and use of military resources for environmental protection,

R. whereas the short-term costs of environmental protection have to be seen in the light of the long-term cost of doing nothing in this field, and whereas there is an increasing need for a cost benefit analysis of various environmental strategies which should cover possible transfers, reorientation and redeployment of military-related resources,

S. whereas the common goal of restoring the world's damaged ecosystems cannot be achieved in isolation from the question of the fair exploitation of global resources and whereas there is a need to facilitate international technical cooperation and encourage the transfer of appropriate military-related technology,

T. whereas, despite the existing conventions, military research is ongoing on environmental manipulation as a weapon, as demonstrated for example by the Alaska-based HAARP system,

U. whereas the experience of the development and use of nuclear power 'for peaceful purposes" serves as a salutory warning as to how military secrecy can prevent proper assessment and supervision of mixed civilian/military technologies if transparency is in any way compromised,

V. whereas the general disquiet over ecological decline and environmental crises requires the setting of priorities in the national decision-making process and that the individual countries must pool their efforts in response to environmental disasters,

1. Calls on the Commission to present to the Council and the Parliament a common strategy, as foreseen by the Amsterdam Treaty, which brings together the CFSP aspects of EU policy with its trade, aid, development and international environmental policies between 2000 and 2010 so as to tackle the following individual issues and the relationships between them:

(a) Agricultural and food production and environmental degradation;

(b) Water shortages and transfrontier water supply;

(c) Deforestation and restoring carbon sinks;

(d) Unemployment, underemployment and absolute poverty;(e) Sustainable development and climate change;

(f) Deforestation, desertification and population growth;

(g) The link between all of the above and global warming and the humanitarian and environmental impact of increasingly extreme weather events;

2. Notes that preventive environmental measures are an important instrument of security policy; calls, therefore, on the Member States to define environmental and health objectives as part of their long-term defence and security assessments, military research and action plans;

3. Recognises the important part played by the armed forces in a democratic society, their national defence role and the fact that peace-keeping and peace-making initiatives can make a substantial contribution to the prevention of environmental damage;

4. Considers that atmospheric and underground nuclear tests have as a result of nuclear radiation fall-out distributed large quantities of radioactive cesium 137, strontium 90 and other cancer inducing isotopes over the whole planet and have caused considerable environmental and health damage in the test areas;

5. Considers that several parts of the world are threatened by the uncontrolled, unsafe and unprofessional storage and dumping of nuclear submarines and surface-vessels, as well as their radioactive fuel and leaking nuclear reactors, considering the high possibility that as a result large regions might soon start to be polluted by the radiation;

6. Considers that still an appropriate solution has to be found to deal with the chemical and conventional weapons which have been dumped after both World Wars in many places in the seas around Europe as an 'easy" solution to get rid of these stocks and that up to today nobody knows what might be the ecological results in the long run, in particular for the fish and for beach-life;

7. Considers that the European Union will have to contribute to find a solution for the problem that, as result of ongoing warfare in whole regions of Africa, human and agricultural structures have been ruined and therefore the lands are now subject to environmental disaster in particular by deforestation and erosion leading to desertification;

8. Calls on the military to end all activities which contribute to damaging the environment and health and to undertake all steps necessary to clean up and decontaminate the polluted areas;

Use of military resources for environmental purposes

9. Considers that the resources available to reverse or stem damage to the environment are inadequate to meet the global challenge; recommends therefore that the Member States seek to utilize military-related resources for environmental protection by:

(a) introducing training for environmental defence troops with a view to establishing a coordinated European environmental protection brigade;

(b) listing their environmental needs and the military resources available for environmental purposes and using those resources in their national environmental planning;

(c) considering which of its military resources it can make available to the United Nations or the European Union on a temporary, long-term or stand-by basis as an instrument for international cooperation in environmental disasters or crises;

(d) drawing up plans for creating national and European protection teams using military personnel, equipment and facilities made available under the Partnership for Peace for use in environmental emergencies;

(e) incorporating objectives for environmental protection and sustainable development in its concepts of security;

(f) ensuring that its armed forces comply with specific environmental rules and that damage caused by them to the environment in the past is made good;

(g) including environmental considerations in its military research and development programmes;

10. Urges the governments of the Member States, since practical experience in the field is limited, to:

(a) establish centres for the exchange of information on current national experience in environmental applications for military resources;

(b) facilitating the global dissemination of environmental data including such data obtained by the use of military satellites and other information-gathering platforms;

11. Calls on the Member States to apply civil environmental legislation to all military activities and for the military defence sector to assume responsibility for, and pay for the investigation, clean-up and decontamination of areas damaged by past military activity, so that such areas can be returned to civil use, this is especially important for the extensive chemical and conventional munition dumps along the coastlines of the EU;

12. Calls on all Member States to formulate environmental and health objectives and action plans so as to enhance the measures taken by their armed forces to protect the environment and health;

13. Calls on the governments of the Member States progressively to improve the protection of the environment by the armed forces by means of training and technical development and by giving all regular and conscript personnel basic training in environmental matters;

14. Calls on the European Union to unite around a new environmental strategy using military resources for the joint protection of the environment;

15. Considers that environmental strategies should be able to include monitoring the world environment, assessing the data thus collected, coordinating scientific work and disseminating information, exploiting relevant data from national observation and monitoring systems to give a continuous and comprehensive picture of the state of the environment;

16. Notes that the drastic fall in military expenditure could result in substantial problems in certain regions and calls on the Member States to step up their efforts to convert military production facilities and technologies to produce civil goods, and for civil applications, using national programmes and Community initiatives such as the KONVER programme;

17. Stresses the importance of stepping up preventive environmental work with a view to combating environmental and natural disasters;

18. Calls on the Commission to conduct a detailed study of security-related threats to the environment in Europe and to draw up a Green Paper on military activities affecting the environment;

19. Calls on the Council to do more to ensure that the USA, Russia, India and China sign the 1997 Ottawa Treaty, banning anti-personnel mines, without delay;

20. Believes that the EU should do more to help the victims of landmines and to support the development of mine clearance techniques, and that the development of mine clearance methods should be accelerated;

21. Believes that the secrecy of military research must be resisted and the right to openness and democratic scrutiny of military research projects be encouraged;

22. Calls on the Member States to develop environmentally-sound technology for the destruction of weapons;

23. Notes that one of the potentially most serious threats that exist on the EU's doorstep lies in the inadequate monitoring of waste from nuclear arms processing and of biological and chemical weapons stores and in the need for decontamination following military activity; stresses that it is important that the Member States actively promote increased international cooperation, for instance within the UN and the Partnership for Peace, with the aim of destroying such weapons in as environment-friendly way as possible;

24. Takes the view that all further negotiations on the reduction and the eventual elimination of nuclear weapons must be based on the principles of mutual and balanced reductions commitments;

25. Takes the view that, given the particularly difficult circumstances afflicting the countries of the former Soviet Union, the threat to the global as well as local environment posed by the degradation of the condition of nuclear weapons and materials still held in those countries makes it an even more urgent priority to reach agreement on the further progressive elimination of nuclear weapons;

Legal aspects of military activities

26. Calls on the European Union to seek to have the new 'non-lethal' weapons technology and the development of new arms strategies also covered and regulated by international conventions;

27. Considers HAARP (High Frequency Active Auroral Research Project) by virtue of its farreaching impact on the environment to be a global concern and calls for its legal, ecological and ethical implications to be examined by an international independent body before any further research and testing; regrets the repeated refusal of the United States Administration to send anyone in person to give evidence to the public hearing or any subsequent meeting held by its competent committee into the environmental and public risks connected with the high Frequency Active Auroral Research Project (HAARP) programme currently being funded in Alaska;

28. Requests the Scientific and Technological Options Assessment (STOA) Panel to agree to examine the scientific and technical evidence provided in all existing research findings on HAARP to assess the exact nature and degree of risk that HAARP poses both to the local and global environment and to public health generally;

29. Calls on the Commission, in collaboration with the governments of Sweden, Finland, Norway and the Russian Federation, to examine the environmental and public health implications of the HAARP programme for Arctic Europe and to report back to Parliament with its findings;

30. Calls in particular for an international convention for a global ban on all research and development, whether military or civilian, which seeks to apply knowledge of the chemical, electrical, sound vibration or other functioning of the human brain to the development of weapons which might enable any form of manipulation of human beings, including a ban on any actual or possible deployment of such systems;

31. Calls on the European Union and its Member States to work for the establishment of international treaties to protect the environment from unnecessary destruction in the event of war;

32. Calls on the European Union and its Member States to work towards the establishment of international standards for the environmental impact of peacetime military activities;

33. Calls on the Council to play an active part in the implementation of the proposals of the Canberra Commission and Article 6 of the Nuclear Non-Proliferation Treaty on nuclear disarmament;

34. Calls on the Council, and the British and French governments in particular, to take the lead within the framework of the NPT and the Conference on Disarmament with regard to the further negotiations towards full implementation of the commitments on nuclear weapons reductions and elimination as rapidly as possible to a level where, in the interim, the global stock of remaining weapons poses no threat to the integrity and sustainability of the global environment;

35. Calls on the Presidency of the Council, the Commission and the governments of the Member States to advocate the approach taken in this resolution in all further United Nations meetings held under the auspices of or in relation to the NPT and the Conference on Disarmament;

36. Calls on the Presidency of the Council and the Commission, in accordance with Article J.7 of the Treaty on European Union, to report to it on the Union"s position concerning the specific points contained in this Resolution within the context of forthcoming meetings of the United Nations, its agencies and bodies, notably the 1999 Preparatory Committee of the NPT, the Conference on Disarmament and all other relevant international fora;

37. Instructs its President to forward this resolution to the Council, the Commission, the Member States of the European Union and to the United Nations.


A defence against environmental threats

The security scenario has undergone considerable change in a relatively short period of time. It is less than 10 years since the Iron Curtain divided a nuclear Europe in half. Europe is now uniting as the European Union enlarges to include former Warsaw Pact countries. The Cold War has ended and a major war in Europe would now seem impossible. At the same time new threats are emerging. Massive displacement of refugees, ethnic conflicts, terrorism and international crime are just some examples of current threats to security. Another serious threat is posed by natural disasters and environmental problems caused by nature itself and the human race's methods of exploiting the earth's resources.

A number of environmental catastrophes have brought the human race new problems, the latest of these being the dam disaster in Spain. The landslides in Italy, the devastation wrought by El Ni?o and the Chernobyl nuclear accident are other contemporary examples of the devastating consequences of natural and environmental disasters. In certain parts of the world, drought can wipe out several years' harvests bringing starvation, and in many cases death, to much of the population. Mankind's defences against these disasters look very fragile at the present time.

Environmental and natural disasters have tragic consequences for individuals and may have catastrophic repercussions for societies and entire nations. The cost of this type of disaster is huge both in terms of the lives they claim and the cost of repairing the material damage. When such disasters occur, it is obvious that there have not been sufficient resources to detect and/prevent them. The efforts that are made are often far too late. Preventive work must therefore be strengthened. The investment required for this is enormous but the available resources are very limited. A new approach is required to exploit the available resources, while new resources are developed at the same time. It is obvious that a nation alone cannot protect itself against environmental disasters; environmental problems call for international cooperation. The threatening scenarios are global and international cooperation is fundamental.

Local and regional ecological problems can have considerable implications for international relations. Radioactive fallout, floods and drought are not held in check by national frontiers. Environmental refugees cross national boundaries to equally poor or even poorer nations. These new causes of instability and insecurity must be reflected in the content and form of how nations create and maintain peace and security. Since environmental and ecological problems constitute serious threats to peace and security, this fact must also be reflected in foreign, defence and security policy. There is a need to analyse how military resources can be used against this growing threat to security and to eliminate these new sources of instability and unrest. There is an urgent need to mobilise resources to meet the environmental challenge.

The change in the security situation has resulted in military d?tente, disarmament and confidencebuilding measures between the former enemies, the USA and Russia. This has led to intensive scaling down of military forces, units have been disbanded and military equipment has, therefore, become superfluous. Russia and the USA, above all, have radically reduced their armed forces though military expenditure has also fallen in Europe(1).

The freeing-up of military resources has given the armed forces a unique opportunity and plenty of capacity to deal with the increasing number of environmental problems. The armed forces have a highly efficient organisation and extensive technical resources which can be used for environment enhancement at no great cost by redeploying or rechannelling resources. The European Union can unite around a new environmental strategy in which military resources are used for joint protection of the environment. The European Union can play an important role in furthering a joint global assumption of responsibility for the environment and at the same time promote peace and confidencebuilding measures.

The Member States of the European Union have both the technical and economic wherewithal to take wide-ranging responsibility for the environment. They are also aware of the implications of ignoring the environmental challenge. The destruction of the environment affects the underlying conditions determining growth and economic development but despite that, military expenditure worldwide is three to five times greater than spending on the environment.(2)

The armed forces themselves caused enormous damage to the environment and should, therefore, also take considerably more responsibility for the environment.

Modern security threats

There is a growing international awareness of the extent of environmental problems. This is illustrated in particular by the UN follow-up conferences on water (Mar del Plata), desertification (Nairobi), the environment and development (Rio de Janeiro) and climate change (Kyoto). Environmental problems can lead to such serious difficulties that they endanger the security of both individuals and countries. Environmental problems may also have repercussions in terms of a country's international relations. Air and water know no national boundaries. Specific examples of potential or already-existing environmental threats are:

Limited water resources

As the world's population increases, so does demand for clean water. Fresh water is a very unevenly distributed natural resource, fewer than 10 countries possess 60% of the total fresh water resources on earth(3) and several countries in Europe are dependent on imports of water. In future conflicts, attacks on sources of fresh water may not only be an objective per se but may also be the cause of conflict. Conflicts over water rights may result in increased international tension and local and/or international conflicts. For example, disputes over the river Indus could trigger an armed conflict in the tense relations between India and Pakistan. There is a long list of potential conflicts over fresh water. An estimated 300 rivers, lakes and sources of ground water are located in international border areas.(4) In the Middle East, nine of 14 countries have a shortage of water resources and there is a great risk that the others will also be affected.(5) In 1995, a fifth of the earth's population had no access to clean water and it is estimated that the figure will rise to two thirds by the year 2025.(6)

Climate change

Through an increase in carbon dioxide(7) and other emissions, the average temperature on earth has risen by five degrees this century. The heat has also become more intense. Research has found that humidity has risen by 10% over the last 20 years. The increase in humidity can cause stronger and more frequent storms in certain regions at the same time as others are stricken by drought. Up to two decades of intensive research into global climate change may be needed before more detailed decisions can be taken as to which measures should be adopted.

The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), an international organisation comprising 2000 of the world's most eminent researchers, predicts that the earth's temperature will rise by 1.5 - 4.5 degrees and that sea level will have risen by 50 cm by the year 2100 if carbon dioxide emissions continue at present levels. It is estimated that up to 1/3 of the world's population and over 1/3 of its infrastructure are located in coastal areas. A rise in sea level would submerge large areas of land and several million people would be affected by famine owing to the loss of extensive areas of agriculture.

These and other environmental threats may give rise to an exodus of refugees. Environmental refugees are increasingly attracting international attention. An estimated 25 million people are refugees from drought, soil erosion, and other environmental problems, which may be compared with approximately 22 million 'traditional' refugees. Experts claim that environmental refugees may cause 'one of the worst humanitarian crises of our time'.(8)

They suffer from social, political and economic problems that may result in conflicts and violence. Environmental refugees must be given official recognition. There is a need for greater international cooperation to curtail these problems and more aid to the countries affected and their inhabitants.

Military impact on the environment in war and peace

Military activity is responsible for widespread environmental destruction in society. Military activities have a wide-ranging negative impact on the environment, in peace and in war, both intentionally and as an unintentional consequence. Destroying the environment has been an established method of waging war since ancient times. War is also far and away the most serious threat to the environment. A topical example is the devastating consequences of the Gulf War with hundreds of oil wells on fire and large quantities of toxic substances rising uncontrolled into the atmosphere. It will take a long time for the environment to recover. Some damage may be irreparable.

The military are developing ever more powerful weapons which inflict widespread and devastating damage on the environment. A modern war entails greater environmental destruction than any other environment-destructive activity. Below is a description of some weapons systems which also have seriously damaging effects on the environment in peace time.


Mines are enormously damaging to the environment. According to the UNEP (United Nations Environment Programme), landmines are one of the most widespread items of material war debris and may affect the ecological balance. Mine-laying destroys large areas, often agricultural, which are rendered unusable far into the future. Mines are the greatest obstacle to development in many of the poorest regions of the world. 80-110 million mines are deployed in 65 countries throughout the world. They can detonate several decades after being laid and the majority of those who fall victim to them are civilians, above all children. Mine clearance is a very dangerous, time-consuming and costly process. The development of new mine-clearance methods is progressing far too slowly and must be stepped up.

One positive achievement is that the 1997 Oslo Conference agreed that all antipersonnel mines should be banned without exception, that stocks of mines should be destroyed within four years and that countries affected by mines should be given more aid. A large number of countries signed the 1997 Ottawa Convention but several countries, including the USA, Russia, India and China have not done so. The European Union must work to persuade these countries to become parties to the agreement immediately. The EU should do more to assist the victims of mines and to support the development of mine-clearance techniques.

'Non-lethal' weapons(9)

So-called 'non-lethal' weapons are not a new type of weapon but have existed for many years in such forms as water cannons, rubber bullets and tear gas. However, at the present time, more and more advanced weapon techniques have been developed which are labelled non-lethal despite the fact that they can cause extensive damage and even result in invalidity or death.

Both material and antipersonnel technologies have been developed. One example is acoustic weapons which are capable of confusing and disorientating and thereby neutralising an enemy by producing a low level of sound, known as infra-sound. Other examples are adhesive foam and blinding lasers. Chemicals which discolour water can affect both agriculture and the population. With the aid of electromagnetic beams it is possible to knock out the enemy's computer, navigation and communication systems. Non-lethal weapons can also be used against a country's infrastructure and authorities, bring the railway system to a standstill or cause chaos in a country's financial world. What these weapons have in common is that they are intended to delay, obstruct and overcome a potential enemy at 'strategic level'.(10)

The fact that these different types of weapon are all categorised as non-lethal is seriously misleading and deluding. The term 'non-lethal' is intended to portray these weapons as more humane than conventional weapons - but there are no humane weapons. The use of any type of weapon involves a risk of injury or death, which is of course the purpose of weapons. 'Non-lethal' weapons tend to be used at an early stage of a conflict and may actually serve as a catalyst for the conflict. The use of violence by soldiers and police may increase because the weapons appear to be less dangerous. The inherent risk is that these weapons reduce the threshold for the use of violence to settle conflicts.

The aim is to neutralise the enemy without sustained suffering and without fatalities. But how and against whom 'non-lethal' weapons are used is an important consideration in terms of the implications of these weapons. A weapon that can render a soldier harmless, may injure or even kill a child or an elderly person. The distance from which they are fired and in what quantity are other factors with a bearing on the effects of the weapon. By way of comparison, conventional weapons result in 'only' 25% mortality.(11)

Non-lethal weapons are used as an effective aid in modern warfare, either independently or in conjunction with conventional weapons. For example, the USA used radiofrequent weapons in the Gulf War to knock out Iraq's energy system(12), despite not knowing the antipersonnel effects of RF weapons. Non-lethal weapons should, therefore, not be regarded as separate from a lethal system but rather as a component thereof. The development of non-lethal weapons increases both their options. The result is therefore greater use of force rather than the opposite. 'Non-lethal' weapons do not result in non-lethal conflicts.

As a wider range of non-lethal weapons are developed, the military, police and politicians become more and more interested in testing how they work. Non-lethal weapons must not be used as an instrument of political interference and dominance of the northern over the southern countries.

There is no effective legislation governing non-lethal weapons. Only a small number of non-lethal weapons and techniques can be banned through the interpretation of various arms control regulations, e.g. adhesive foam (which was used in Somalia and Bosnia). Certain types of laser (which blind people) have also been restricted in the Convention on Certain Conventional Weapons. Biological toxins (e.g. salmonella and other bacteria) are banned by the Biological Weapons Convention. Several of these weapons may have serious environmental implications. International law must therefore be strengthened to regulate the new weapons which are under constant development.

The International Red Cross Committee's Cyrus project could be used in the absence of other reliable international standards for non-lethal weapons. The Cyrus project has classified and established criteria for conventional weapons in relation to mortality, invalidity, necessary treatment, blood supply, etc. The European Union should pursue a policy to extend international conventions to cover new weapons technologies and the development of new arms strategies.

Chemical weapons

The United Nations' commitment to destroying chemical weapons and other weapons of mass destruction in Iraq has resulted in serious concern about the environmental impact of military activities and has strengthened the need to seek out ecologically sound methods of disarming weapons. The Chemical Weapons Convention (CWC) entered into force in April 1997. Under the terms of Article 1, the states which have ratified the Convention undertake never and under no circumstances to develop, produce or export chemical weapons. They also undertake never to use chemical weapons and to destroy already existing chemical weapons. Under Article 3, states shall, no later than 30 days after the Convention enters into force, notify whether they possess chemical weapons and their location and submit a plan for destruction of those weapons. Destruction should begin with the oldest stocks. 165 states have signed the Convention and 110 have ratified it. 26 states have not signed the CWC, including some important countries in the Middle East.

The destruction of chemical weapons is a cause for serious concern over the environment - they include tens of thousands of tonnes of mustard gas, nerve gas and other chemical substances. Chemical weapons can be destroyed by incineration but very few countries have suitable facilities to do this. To disarm chemical weapons is expensive, three to ten times more expensive than to produce them. If Russia, which has very large stocks, is to be able to do so, it needs financial aid from other countries. In Kambarka, a town in Russia, there are 6000 tonnes of chemical weapons stored in wooden sheds 2 km from a densely populated area. Handling the considerable quantities of hazardous substances calls for a substantial input of resources and they will take a considerable number of years to destroy. There is a clear risk of accidents and of weapons falling into the wrong hands.

It has been confirmed that approximately 150 000 tonnes of bombs, artillery shells and mines filled with chemical weapons, chiefly mustard gas, phosgene, tabun and arsenic-based weapons were dumped in the Skaggerak at the end of the Second World War. The corresponding figure for the Baltic is 40 000 tonnes. Many of the containers have rusted through and the chemical weapons are in direct contact with the sea water. It has nevertheless been decided that they should remain on the seabed for the time being as the risk of extensive leakage during salvage is considered to be appreciably greater.

Nuclear weapons

The environmental impact of a nuclear war would be enormous. It is likely that the combined effects of radioactive fall-out over large areas, the depletion of the ozone layer through nitrogen oxides, from nuclear explosions and climate change caused by widespread and sustained fires would cause largescale environmental disasters over large areas of the globe.

Test explosions also have manifestly destructive effects on the environment. The total quantity of radioactive fall-out emitted into the atmosphere by atmospheric tests is estimated to be between 100 and 1000 times greater than that discharged by the Chernobyl disaster.(13) The 1963 partial test ban treaty between the USA, the USSR and the UK bans nuclear testing in the atmosphere, outer space and under water, i.e. in all environments except under ground.

France has carried out more than 180 nuclear test explosions at the Mururoa atoll in the Pacific Ocean since 1966 with significant impact on the environment.(14) Several kilos of hazardous plutonium have been recovered from the sediment at the bottom of the lagoons at the Mururoa and Fangataufa atolls. Plutonium particles have also been spread across the land on three islands in the vicinity of Mururoa.(15) India and Pakistan have also recently carried out test explosions.(16) Their technical development is not considered to be sufficiently controlled, which means that these nuclear tests may have an impact on the environment far beyond the region itself. An independent international investigation into the environmental impact at the test locations and their surroundings should be carried out immediately.

Plutonium is the absolutely most hazardous substance known to man. Many countries possess large quantities of military plutonium and nuclear weapons can be produced relatively simply from 'civilian' plutonium. Facilities which at present have a civilian function can be converted within a short space of time to produce weapons. When plutonium is manufactured, a large quantity of highly radioactive liquid waste is produced. The handling of nuclear waste causes immense problems. The large-scale production of weapons of mass destruction which has taken place during recent decades has produced large quantities of waste. There is no known serviceable method of storing radioactive waste. It is usually stored in tanks, but large quantities have been discharged directly into the environment. This radioactive waste is extremely flammable and may explode if it is not ventilated or cooled. In 1957 an accident occurred at the Chelyabinsk-65 nuclear plant close by the town of Kystym in the Ural mountains, a radioactive tank exploded and radioactive waste dispersed over an area of 1000 square kilometres. 10 000 people had to be evacuated. At Lake Karachai near Chelyabinsk-65, it is still possible, merely by standing at the edge of the lake, to absorb so much radioactive radiation as to die on the spot.(17) In the Baltic states there are large areas which are polluted by previous Soviet military activities. In Estonia, Lake Sillanm?, also known as the 'atomic lake', contains radioactive military waste equivalent to thousands of atomic weapons. Sillanm? is 100 metres from the Baltic Sea. Any leak into the Baltic would have devastating repercussions for the environment in the entire Baltic Sea region.

At the end of the 1980s, Russia had more nuclear submarines than all other countries in the world together. The Kola Peninsula and Sevrodvinsk in Russia currently have the largest concentration of nuclear reactors in the world (240 units).(18) Large quantities of radioactive waste and nuclearpowered submarines have been stored at the shipyards on the Kola Peninsula. Russia and the Russian fleet are in an impossible position to deal with the scrapped reactors. They have no financial resources to pay for safe decommissioning. Low wages have resulted in highly qualified staff leaving the shipyards, which has led to a severe shortage of skills.

Even in central Moscow, 1200 sources of radioactive poisoning have been found, including in sandpits, air-raid shelters, private flats, garages and sports facilities.(19) The possibility of coming across nuclear weapons, chemical and biological weapons from military stores and substances from research institutions or industry in Russia must not be underestimated.

It is of serious concern that there is no adequate equipment to dispose of the waste in an environmentally safe manner. Both from an economic and an environmental point of view, any accident that may occur would have devastating repercussions. With every year that passes without sufficient measures being taken, the risk and scale of a serious accident increase.

A practical and realistic proposal for a method of phasing out the world's nuclear weapons does, in fact, exist. The proposal was presented in August 1996 by the independent group of experts making up the Canberra Commission.(20) In July 1996, the International Court at The Hague delivered a unanimous opinion to the effect that Article 6 of the Non-Proliferation Treaty commits nuclear states to initiate negotiations on nuclear disarmament. The Court also ruled that the threat or use of nuclear weapons was not consistent with international law. The European Union should actively work towards the implementation of the Canberra Commission's proposal and Article 6 of the NonProliferation Treaty.

HAARP - a weapons system which disrupts the climate

On 5 February 1998 Parliament's Subcommittee on Security and Disarmament held a hearing the subject of which included HAARP. NATO and the US had been invited to send representatives, but chose not to do so. The Committee regrets the failure of the USA to send a representative to answer questions, or to use the opportunity to comment on the material submitted.(21)

HAARP (High Frequency Active Auroral Research Project) is run jointly by the US Air Force and Navy, in conjunction with the Geophysical Institute of the University of Alaska, Fairbanks. Similar experiments are also being conducted in Norway, probably in the Antarctic, as well as in the former Soviet Union.(22) HAARP is a research project using a ground based apparatus, an array of antennae each powered by its own transmitter, to heat up portions of ionosphere with powerful radio beams.(23) The energy generated heats up parts of the ionosphere; this results in holes in the ionosphere and produces artificial 'lenses'.

HAARP can be used for many purposes. Enormous quantities of energy can be controlled by manipulating the electrical characteristics of the atmosphere. If used as a military weapon this can have a devastating impact on an enemy. HAARP can deliver millions of times more energy to a given area than any other conventional transmitter. The energy can also be aimed at a moving target which should constitute a potential anti-missile system.

The project would also allow better communications with submarines and manipulation of global weather patterns, but it is also possible to do the reverse, to disrupt communications. By manipulating the ionosphere one could block global communications while transmitting one's own. Another application is earth-penetrating, tomography, x-raying the earth several kilometres deep, to detect oil and gas fields, or underground military facilities. Over-the-horizon radar is another application, looking round the curvature of the earth for in-coming objects.

From the 1950s the USA conducted explosions of nuclear material in the Van Allen Belts(24) to investigate the effect of the electro-magnetic pulse generated by nuclear weapon explosions at these heights on radio communications and the operation of radar. This created new magnetic radiation belts which covered nearly the whole earth. The electrons travelled along magnetic lines of force and created an artificial Aurora Borealis above the North Pole. These military tests are liable to disrupt the Van Allen belt for a long period. The earth's magnetic field could be disrupted over large areas, which would obstruct radio communications. According to US scientists it could take hundreds of years for the Van Allen belt to return to normal. HAARP could result in changes in weather patterns. It could also influence whole ecosystems, especially in the sensitive Antarctic regions.

Another damaging consequence of HAARP is the occurrence of holes in the ionosphere caused by the powerful radio beams. The ionosphere protects us from incoming cosmic radiation. The hope is that the holes will fill again, but our experience of change in the ozone layer points in the other direction. This means substantial holes in the ionosphere that protects us.

With its far-reaching impact on the environment HAARP is a matter of global concern and we have to ask whether its advantages really outweigh the risks. The environmental impact and the ethical aspect must be closely examined before any further research and testing takes place. HAARP is a project of which the public is almost completely unaware, and this needs to be remedied.

HAARP has links with 50 years of intensive space research for military purposes, including the Star Wars project, to control the upper atmosphere and communications. This kind of research has to be regarded as a serious threat to the environment, with an incalculable impact on human life. Even now nobody knows what impact HAARP may have. We have to beat down the wall of secrecy around military research, and set up the right to openness and democratic scrutiny of military research projects, and parliamentary control.

A series of international treaties and conventions (the Convention on the prohibition of military or any other hostile use of environmental modification techniques, the Antarctic Treaty, the Treaty on principles governing the activities of states in the exploration and use of outer space including the moon and other celestial bodies, and the UN Convention on the Law of the Sea) casts considerable doubt on HAARP on legal as well as humanitarian and political grounds. The Antarctic Treaty lays down that the Antarctic may be used exclusively for peaceful purposes.(25) This would mean that HAARP is a breach of international law. All the implications of the new weapons systems should be examined by independent international bodies. Further international agreements should be sought to protect the environment from unnecessary destruction in war.

Impact of military activities on the environment

Not only military weapons systems but, by and large, all military activities, including peace-time exercises, have some form of environmental impact. However, when environmental destruction has been discussed, the role of the military has not in general been touched upon, only the impact of civilian society on the environment has been criticised. There are at least two explanations for this.(26) Owing to its secrecy, military activity is more difficult to discuss and it is difficult to set the nation's top priority - its security and defence - against the environment. At the present time, however, when environmental and natural disasters constitute a serious threat to security, these arguments are more dubious. The armed forces endeavour to prepare themselves in peace time for operations in war in as realistic conditions as possible. They therefore carry out their exercises under warlike conditions, which involves subjecting the environment to great stress. This is illustrated, for instance, by the withdrawal of Soviet troops and the abandoned military bases in Eastern and Central Europe which have left deep scars on the local environment. Military exercises entail widespread damage to the landscape and animal life. Troop exercises subject large tracts of land to extensive environmental destruction. Test sites for artillery and tactical missiles tend to require larger surfaces for military purposes. Likewise, production of munitions and the industry that manufactures military equipment cause widespread environmental problems.

The military is responsible for emissions of several gases affecting the climate, primarily carbon dioxide, but also incineration of fossil fuels and emissions of freons, which results in the depletion of the ozone layer.(27) Consumption of aviation fuel is a major source of emissions of acidifying substances such as nitrogen oxides and sulphur oxide. The armed forces account for much of all consumption of aviation fuel and are responsible for a very large proportion of all aviation emissions.(28) High-flying planes and rockets have a particularly damaging impact on the environment, both in the form of noise and fuel emissions. All rockets using solid fuel emit large quantities of hydrochloric acid in their exhaust emissions and every flight of a space shuttle injects around 75 tonnes of ozone-destroying chlorine. Likewise, noise from military exercises using heavy calibre ammunition may bring about environmental disruption.

Metal pollution is dispersed into the environment through shooting practice; often large quantities of small calibre ammunition containing lead is used and large quantities of lead are dispersed into the environment. Unfortunately, there is no comprehensive information about consumption of metals.

Consequences in the form of environmental problems caused by disarmament is only a recently observed phenomenon. Every year, large quantities of explosive substances are destroyed, mostly through industrial processes. Some ammunition cannot be destroyed in this way for various reasons but must be detonated. Obviously, scaling down is a necessary and positive process but it must be carried out in environmentally acceptable ways. Environmentally sound technology must be developed for the purpose of destroying weapons.

Several nations have already begun to exploit the opportunities for using military-related resources to restore the environment destroyed by the armed forces. All other sectors in society have to take responsibility for the environment and the military sector should also do so. As in other sectors of society, environmental issues must form an integral part of the armed forces' activities and be incorporated in the decision-making and budgetary processes.

In May 1993, the United Nations Environment Programme (UNEP) took a decision - 'application of environmental norms to military establishments' - to encourage national governments to enact national laws for the military sector. Finland, for example, has drawn up a green paper to regulate the impact of military activities on the environment. Sweden has followed suit.(29) In June 1996 Sweden, in conjunction with the USA, also drew up environmental guidelines for military activities.(30) The military should establish environmental targets and proposals for measures to help reduce the impact on the environment in accordance with Agenda 21 and the Rio Declaration.(31) They should also submit reports identifying factors affecting the environment within the armed forces. Environmental impact assessments must be drawn up before new projects commence and when procuring material for civilian and military use.

Every government should take stock of its environmental requirements and identify the military resources which are available for environmental purposes, draw up national environment plans and report their experience to an appropriate body within the European Union and the United Nations.

All military personnel, including conscripts, should receive basic training in environmental matters. The US armed forces are considered to be quite advanced in this respect, particularly in terms of equipment, but also in regard to training. The European Union should cooperate and exchange experience in this sector with the USA to a greater extent.

Strategies for using military resources for environment-enhancing purposes

Prevention of environmental crises requires infrastructure, organisation and increased resources. These are available in the armed forces. Many resources within the military sector could be used to protect, improve and restore the environment. Essentially, this would be based on two stages: a stocktaking stage to assess the suitability of the military resources and a political action plan to guarantee their availability.

Obviously, military-related resources vary a great deal from one country to another but they comprise skilled personnel, engineers, sophisticated hi-tech equipment, organisational ability and military research and development. In many ways, the military sector is in a unique position to strengthen international civilian capacity to implement environmental strategies. Military personnel are wellequipped to intervene in the event of disasters. As distinct from civilian forces, the military are trained to carry out missions under extreme conditions. They can also be called out in the event of environmental accidents and to clear up and destroy high-grade toxic, radioactive and other hazardous substances.

The armed forces also possess a great quantity of information which can help in detecting changes in the atmosphere, the sea and in the earth's surface and thereby provide an early warning and forestall environmental disasters. Military satellites, aeroplanes, surface vessels and submarines are capable of collecting further information on climate changes and on currents and temperature changes in the sea. Radar, which was developed for military purposes, can be used for environmental objectives. Infrared radar can detect temperature changes in the earth's surface. For example, American military satellites have been used to establish the number of whales, classify them and save them.

Environmental problems are global in nature and international cooperation is therefore crucial to prevent future environmental disasters. Joint international work can also serve a 'dual' purpose; it can build confidence for the very reason that it is carried out jointly - countries assist each other. It can also enable countries to shoulder a reasonable amount of responsibility for the environment in proportion to their strength.(32) Some important areas for joint undertakings might be technology transfer, joint training and education.

Environmental strategies might comprise monitoring the earth's environment, evaluating the data collected, coordinating scientific work and disseminating information. As a special form of international aid, national resources should be made available to the EU and the UN so that they may be used on request by a country stricken by an environmental disaster. Environmental strategies must also include a global stocktaking of resources suitable for environmental protection.

A disaster force composed of both civilian and military personnel could be set up for deployment in emergency situations. Taking part in international peace-keeping and humanitarian missions is already an important task for the military. However, a distinction must be made between such missions within national boundaries and within another state's jurisdiction. Lessons can be learned from UN experiences in this respect and, clearly, exercises or deployment on the territory of another nation must take place in accordance with international laws. We should consider which resources can be made available to the UN or the European Union, temporarily, long-term or on a standby basis as instruments for joint cooperation in the event of environmental disasters and environmental crises.

Military bilateral and multilateral cooperation has increased tremendously. Within NATO, a DanishGerman-Polish force is being developed which it will also be possible to use for civilian disaster aid, in addition to having traditional tasks. It is expected to be operational by spring 1999.

Technological resources within the military establishment

The military sectors of the EU Member States tend to be research and development-intensive. In the case of the major military powers, technological capacity is not only extensive but has also largely remained unaffected by budget cutbacks in comparison with conventional weapons. The process of developing new sophisticated weapons is ongoing. The military sector will probably be a leading consumer of advanced technology in the immediate future.

Most modern technologies are double-edged, i.e. they can be used both for military and civilian purposes. This means that military-related technologies can be transferred to the civilian sector without expensive modifications. However, it must be borne in mind that the highly complicated military systems which are based on advanced technologies are not designed for environmental purposes but require certain adjustments.

The technological capacity of military organisations in most developing countries is not a match for the environmental problems they face. The CIS and African countries have tremendous shortages of technology and environmental know-how. In an international perspective, therefore, transfer of technology and know-how is an extremely important task for the military.

Collection of environmental data and observations can be facilitated by the use of vessels, aeroplanes and spacecraft to identify and trace environmental abuse such as the dumping of waste and oil or natural hazards such as forest fires.

Another possible application of military-related resources is to use military capacity to monitor activities which are potentially damaging to the environment. Military resources can also be used to monitor agriculture, drought, afforestation and other forms of land conservation. Other areas of application might be as aid in developing countries, e.g. in the form of transport and disaster work, liming of lakes and forest with the aid of military aircraft and vessels but also combating of oil discharges and research and development resources for global environment work.

Military personnel on environment duty - an example

The Swedish Parliament decided on 13 December 1996 to make environmental protection a special part of its defence policy and, in the long-term, to train 10 000 conscripts per year with
Chemtrails Boven Zeist op 4 maart 2005132 viewsDit zijn allemaal CHEMTRAILS! Er is op deze foto geen enkele natuurlijke echte wolk te zien, het zijn louter Afvalsporen uit stealth-jets...

HAARP - een wapensysteem dat het klimaat ontregelt
Op 5 februari 1998 organiseerde de Subcommissie veiligheid en ontwapening van het Europees
Parlement een hoorzitting over o.a. HAARP. Vertegenwoordigers van de NAVO en de VS waren
uitgenodigd, maar zij verkozen niet deel te nemen. De Commissie betreurt dat de VS niemand
stuurde om vragen te beantwoorden en geen gebruik maakte van de mogelijkheid het gepresenteerde
materiaal van een toelichting te voorzien(24).
HAARP; programma voor het onderzoek van hoogfrequente straling (High Frequency Active
Auroral Research Project) wordt gezamenlijk uitgevoerd door de Amerikaanse luchtmacht en
marine, in samenwerking met het Geophysical Institute of the University of Alaska, Fairbanks.
Soortgelijke proeven worden eveneens uitgevoerd door Noorwegen, waarschijnlijk op de Zuidpool,
maar ook in de voormalige Sovjetunie(25). HAARP is een onderzoeksproject in het kader waarvan
met uitrusting op de grond, een net van antennes die ieder hun energie ontvangen van een eigen
zender, delen van ionosfeer worden opgewarmd(26) met krachtige radiogolven. De gegenereerde
energie warmt bepaalde delen van de ionosfeer op met het gevolg dat er in de ionosfeer eveneens
gaten vallen en kunstmatige lenzen ontstaan.
HAARP kan voor vele doelen worden ingezet. Door de elektrische eigenschappen in de atmosfeer
te manipuleren kunnen enorme krachten worden gestuurd. Indien dit wordt gebruikt als wapen
kunnen de gevolgen voor de vijand verwoestend zijn. Door middel van HAARP kan miljoenen
malen meer energie naar een exacte plaats worden gedirigeerd dan met iedere andere traditionele
zender. De energie kan eveneens worden gericht tegen een bewegend doel, hetgeen nuttig kan zijn
bij de bestrijding van vijandelijke raketten.
DOC_NE\RR\370\370003 - 20 - PE 227.710/def.
Het project maakt het eveneens mogelijk beter met onderzee?rs te communiceren en de
weersomstandigheden op de wereld te manipuleren. Ook het tegenovergestelde is echter mogelijk,
namelijk het storen van de communicatie. Door de ionosfeer te be?nvloeden kan de mondiale
communicatie worden gestoord, terwijl tegelijkertijd de mededeling van de gebruiker doorkomt. Een
andere toepassing van het systeem is het maken van r?ntgenfoto's van de aarde tot op enkele
kilometers diepte (via aarddoordringende tomografie) om aardolie- en gasvelden te lokaliseren, maar
eveneens onderaardse militaire uitrusting. Radar die over de horizon heen kan kijken en objecten op
lange afstand kan defini?ren, is een verdere toepassing van het HAARP-systeem. Op deze manier
kunnen naderende objecten worden opgezocht achter de kromming van het aardoppervlak.
Sinds het begin van de jaren '50 heeft de VS in de Van Allen-gordels kernmateriaal tot ontploffing
gebracht om te onderzoeken welke gevolgen kernontploffingen op zo grote hoogte wegens de
elektromagnetische pulsen die tijdens de explosie ontstaan, hadden voor de doorgifte van
radiosignalen en voor de werking van radar. Zo ontstonden nieuwe magnetische stralingsgordels die
vrijwel de hele aarde omvatten. De elektronen bewogen zich langs magnetische-veldlijnen en
veroorzaakten boven de Noordpool een kunstmatig noorderlicht. Het gevaar bestaat dat de Van
Allen-gordel ten gevolge van deze militaire tests langdurig ernstig ontregeld wordt. Het magnetisch
veld van de aard kan over grote gebieden worden gestoord waardoor radiocommunicatie onmogelijk
wordt. Volgens Amerikaanse wetenschappers kan het honderden jaren duren voordat de Van Allengordel
weer gestabiliseerd is. HAARP kan veranderingen in weerpatronen met zich meebrengen. Het
kan eveneens van invloed zijn op het hele ecosysteem, met name in de gevoelige Zuidpool-regio.
Een bijkomend ernstig gevolg van HAARP zijn de gaten in de ionosfeer die worden veroorzaakt
door de krachtige radiostralen die worden uitgezonden. De ionosfeer beschermt ons tegen kosmische
straling van buiten. Gehoopt wordt dat de gaten zich weer vullen, maar de ervaringen met
veranderingen van de ozonlaag wijzen in tegengestelde richting. Dit betekent dat de beschermende
ionosfeer grote gaten vertoont.
Door de enorme gevolgen voor het milieu is HAARP een mondiaal probleem en het is te betwijfelen
of de voordelen van deze systemen werkelijk opwegen tegen de gevaren. De ecologische en ethische
gevolgen moeten diepgaand worden onderzocht voordat verder onderzoek en proeven worden
uitgevoerd. HAARP is bij de publieke opinie vrijwel geheel onbekend en het is van belang dat het
algemene besef inzake dit project wordt verruimd.
HAARP is gekoppeld aan vijftig jaar intensief ruimte-onderzoek van duidelijk militaire aard, o.a.
in het kader van "Star Wars", met de bedoeling de bovenste lagen van de atmosfeer en de
communicaties te beheersen. Dit soort onderzoek moet als een ernstige verstoring van het milieu
worden beschouwd, die eventueel onvermoede gevolgen voor het menselijk leven kan hebben.
Niemand weet momenteel zeker welke gevolgen HAARP met zich mee kan brengen. De cultuur van
geheimzinnigheid in verband met militair onderzoek moet worden bestreden. Het recht op
openbaarheid en democratische controle van militaire onderzoeksprojecten en van parlementair
onderzoek moet worden bevorderd.
Tegen het licht van een reeks internationale wetten (Verdrag inzake het verbod van militair of ieder
ander vijandelijk gebruik van technieken om het milieu te veranderen, het Zuidpool-verdrag, het
Verdrag houdende beginselen voor het gedrag van de landen bij het onderzoek van de ruimte, met
inbegrip van de maan en andere hemellichamen, en het VN-verdrag inzake zeewetgeving) komt
HAARP naar voren als zeer twijfelachtig, niet alleen vanuit menselijk en politiek standpunt, maar
ook vanuit juridische optiek. Volgens het Zuidpool-verdrag mag de Zuidpool uitsluitend worden
(27) Artikel 1, Zuidpool-verdrag.
(28) Openbare onderzoeken van de overheid, SOU 1992: 104, blz. 54.
(29) Defensie en milieu, FM sectorieel verslag voor 1995, blz. 8.
(30) Alleen al het Zweedse leger produceert ieder jaar 866.199 ton koolstofdioxide, ibid blz. 60.
DOC_NE\RR\370\370003 - 21 - PE 227.710/def.
gebruikt voor vreedzame doelen(27). Dit betekent dat HAARP een overtreding van het volkerenrecht
is. Alle gevolgen van de nieuwe wapensystemen moeten door onafhankelijke internationale
instanties worden onderzocht. Er moeten aanvullende internationale overeenkomsten worden
opgesteld om het milieu tijdens oorlogen te beschermen tegen onnodige aantasting.
Invloed van militaire activiteiten op het milieu
Niet alleen de wapensystemen van de strijdkrachten, maar in het algemeen alle militaire activiteiten
hebben op de een of andere manier gevolgen voor het milieu, zelfs oefeningen die in vredestijd
worden gehouden. Wanneer wordt gesproken over milieuvernietiging wordt in het algemeen niet
ingegaan op de rol van de strijdkrachten, er is uitsluitend kritiek geweest op de invloed die de
burgermaatschappij heeft op het milieu. Hiervoor zijn ten minste twee verklaringen(28). Militaire
activiteiten zijn wegens de geheimhouding moeilijker bespreekbaar en het valt niet mee het hoogste
belang van de staat, te weten de veiligheid en verdediging, af te zetten tegen het milieu. Nu milieuen
natuurrampen een ernstige bedreiging van de veiligheid vormen, lijken deze argumenten echter
Het defensie-apparaat probeert zich in vredestijd in zo realistisch mogelijke omstandigheden voor
te bereiden op zijn oorlogstaken. Het voert zijn oefeningen dan ook uit onder oorlogsachtige
omstandigheden, hetgeen betekent dat het milieu ernstig wordt belast. Dit wordt bijvoorbeeld
aangetoond door de terugtrekking van de Sovjettroepen en de verlaten militaire bases in Oost- en
Midden-Europa, die diepe sporen hebben achtergelaten in het milieu ter plaatse. Militaire oefeningen
brengen enorme schade met zich mee voor landschap en fauna. Manoeuvres veroorzaken in grote
gebieden enorme schade aan het milieu. Testzones voor artillerie en tactische projectielen vergen
steeds grotere oppervlakten voor militaire doeleinden. Ook de productie van oorlogstuig en de
militaire industrie veroorzaakt op grote schaal milieuproblemen.
Defensie veroorzaakt de uitworp van een aantal broeikasgassen, met name kooldioxide, maar
eveneens de verbranding van fossiele brandstoffen en de uitstoot van freonen, die ertoe leiden dat
de ozonlaag dunner wordt(29). De consumptie van vliegtuigbrandstoffen is een omvangrijke bron van
de uitworp van verzurende stoffen zoals stikstofoxiden en zwaveloxide. Defensie neemt een groot
deel van het totale verbruik van vliegtuigbrandstoffen voor haar rekening en is verantwoordelijk voor
een zeer groot deel van de totale uitworp door vliegtuigen(30). Een bijzonder schadelijke invloed op
het milieu hebben hoogvliegende vliegtuigen en raketten, door het lawaai dat ze produceren en door
de lozing van vliegtuigbrandstof. Alle raketten met vaste-brandstofaandrijving produceren grote
hoeveelheden zoutzuur in de uitlaatgassen en iedere vlucht met het ruimteveer brengt circa 75 ton
ozonvernietigend chloor in de dampkring. Ook het lawaai van militaire oefeningen met groot kaliber
munitie kan leiden tot verstoringen van het milieu.
Verontreiniging met metalen treedt in de natuur op tijdens schietoefeningen, veelal worden grote
hoeveelheden loodhoudende munitie van klein kaliber gebruikt en grote hoeveelheden lood worden
in de natuur verspreid. Helaas ontbreken globale gegevens over het gebruik van metalen.
Pas onlangs is gewezen op de milieuproblemen die ontwapening met zich meebrengt. Ieder jaar
worden grote hoeveelheden explosieven vernietigd, hoofdzakelijk via industri?le methoden.
Sommige munitie kan om diverse redenen niet op deze manier worden vernietigd, maar moet tot
(31) Handboek milieu ten behoeve van Defensie.
(32) "Environmental Guidelines for the Military Sector" met steun van het NAVO-comit? Challenges of Modern
(33) Agenda 21 en de Verklaring van Rio zijn concrete resultaten van de VN-conferentie over milieu en
ontwikkeling die in 1992 in Rio de Janeiro is gehouden.
DOC_NE\RR\370\370003 - 22 - PE 227.710/def.
ontploffing worden gebracht. Uiteraard is deze geleidelijke vernietiging noodzakelijk en positief,
maar deze activiteiten moeten in milieutechnisch aanvaardbare vormen worden gegoten. Er moet
een milieutechnisch gezonde technologie worden ontwikkeld voor de vernietiging van wapens.
Diverse landen benutten reeds de mogelijkheden militaire kredieten te gebruiken voor het herstel van
door de strijdkrachten beschadigd milieu. Alle andere maatschappelijke sectoren moeten hun
verantwoordelijkheid voor het milieu aanvaarden en hetzelfde moet ook voor de militaire sector
gelden. Milieuproblemen moeten, evenals in de andere maatschappelijke sectoren, onlosmakelijk
deel vormen van de activiteiten van het defensie-apparaat en zij moeten tijdens de besluitvormingsen
begrotingsprocedure in overweging worden genomen. In mei 1993 besloot UNEP (United Nations
Environment Programme), het milieu-orgaan van de Verenigde Naties, de nationale regeringen te
verzoeken nationale wetten aan te nemen voor de militaire sector, "Application of Environmental
Norms to Military Establishments". O.a. Finland heeft een "Groenboek" opgesteld om de invloed
van militaire activiteiten op het milieu te reglementeren. Hetzelfde heeft ook Zweden gedaan (31).
Eveneens heeft Zweden in juni 1996 met de VS milieurichtsnoeren opgesteld voor de activiteiten
van de strijdkrachten(32). Defensie moet milieudoelen stellen en maatregelen voorstellen om ertoe
bij te dragen dat het milieu in mindere mate wordt aangetast, overeenkomstig Agenda 21 en de
"Verklaring van Rio"(33). Zij dient eveneens verslagen op te stellen waarin wordt bepaald welke
invloed Defensie heeft op het milieu. Milieu-effectrapportages moeten worden opgesteld voordat
met nieuwe projecten wordt begonnen en wanneer materieel wordt aangeschaft voor civiel of militair
Iedere regering moet een inventaris opstellen van haar milieu-eisen en de militaire middelen bepalen
die beschikbaar zijn voor milieudoelen, nationale milieuprogramma?s opstellen en de ervaringen
rapporteren aan het bevoegde orgaan in de Europese Unie en de Verenigde Naties.
Alle militair personeel en ook de dienstplichtigen moeten fundamentele instructie in milieukennis
krijgen. Er wordt van uitgegaan dat de Amerikaanse strijdkrachten op milieugebied ver gevorderd
zijn, met name in de sector materieel, maar ook qua opleiding. De Europese Unie moet nauwer
samenwerken met de VS en ervaringen in deze sector uitwisselen.
Strategie?n om militaire middelen in te zetten ter bescherming van het milieu
Voorkoming van milieucrises vergt infrastructuur, organisatie en meer middelen. Deze zijn in de
strijdkrachten beschikbaar. Tal van middelen die thans tot de militaire sector behoren, kunnen
worden gebruikt ter bescherming, verbetering en herstel van het milieu. Dit verloopt in essentie via
twee stappen: een inventarisatiefase, waarin wordt vastgesteld in hoeverre de militaire middelen
inzetbaar zijn en een politiek actieprogramma ter waarborging van hun beschikbaarheid.
De militaire middelen verschillen uiteraard aanzienlijk per land, maar zij omvatten goed opgeleid
personeel, technici, geavanceerde technologische uitrusting, organisatievermogen en militair
onderzoek en ontwikkeling. De militaire sector bekleedt in tal van opzichten een unieke positie
wanneer het aankomt op vergroting van het vermogen van de internationale burgermaatschappij om
milieustrategie?n uit te voeren. Militair personeel is uitstekend toegerust om in rampsituaties in actie
te komen. De strijdkrachten zijn, in tegenstelling tot burgerorganisaties, opgeleid, om onder extreme
(34) Charting potential uses of resources allocated to military activities for civilian endeavours to protect the
environment, UN: A46/364 1991.
DOC_NE\RR\370\370003 - 23 - PE 227.710/def.
omstandigheden taken uit te voeren. Zij kunnen eveneens worden ingezet voor interventies bij
milieu-ongelukken en voor de behandeling en vernietiging van uiterst giftige, radioactieve en andere
gevaarlijke stoffen.
Defensie beschikt eveneens over een grote hoeveelheid gegevens die kunnen bijdragen tot de
opsporing van veranderingen in de atmosfeer, in de zee en op het aardoppervlak, om aldus vooraf
te waarschuwen tegen milieurampen en deze te voorkomen. Militaire satellieten, vliegtuigen,
oppervlakteschepen en onderzee?rs zijn in staat aanvullende informatie te verzamelen over
klimaatveranderingen en over stromingen en temperatuurveranderingen in de zee. Voor militaire
doelen ontwikkelde radar kan worden ingezet voor milieudoelen. Infraroodradar kan
temperatuurveranderingen aan het aardoppervlak ontdekken. Amerikaanse militaire satellieten zijn
bijvoorbeeld gebruikt om het aantal walvissen vast te stellen, en om deze dieren te categoriseren en
te redden.
De milieuproblemen zijn mondiaal van aard en internationale samenwerking is dan ook van
doorslaggevende betekenis om in de toekomst milieurampen te voorkomen. Gemeenschappelijke
internationale actie kan ook een dubbel doel dienen; zij kan vertrouwen scheppen, juist vanwege haar
gemeenschappelijke aard; men helpt elkaar. Deze actie kan landen er eveneens van overtuigen een
redelijk deel van de milieuverantwoordelijkheid op zich te nemen, in verhouding tot hun
vermogen(34). Belangrijke sectoren voor gezamenlijke maatregelen kunnen zijn de overdracht van
technologie, gezamenlijke opleiding en instructie.
Milieustrategie?n moeten de bewaking van het milieu op aarde, de evaluatie van verzamelde
gegevens, de co?rdinatie van de wetenschappelijke werkzaamheden en de verspreiding van
informatie omvatten. Als bijzondere vorm van internationale hulp moeten nationale middelen ter
beschikking worden gesteld van EU en Verenigde Naties, zodat deze, indien nodig, ter beschikking
kunnen worden gesteld van een door een milieuramp getroffen land. In het kader van de
milieustrategie?n moet eveneens een mondiale inventaris worden opgesteld van middelen die
geschikt zijn voor de bescherming van het milieu.
Een uit civiel en militair personeel samengestelde rampeneenheid kan worden opgericht om in
noodgevallen te worden ingezet. Reeds thans is het een belangrijke taak van de strijdkrachten deel
te nemen aan internationale vredesbevorderende en humanitaire acties. Er moet echter verschil
worden gemaakt tussen dergelijke taken binnen de nationale grenzen en in de jurisdictie van een
ander land. In dit verband kan lering worden getrokken uit de ervaringen van de VN en uiteraard
dienen oefeningen en interventies op het grondgebied van een ander land te geschieden
overeenkomstig internationale wetten. Onderzocht moet worden welke middelen, als instrument voor
samenwerking in geval van milieurampen en -crises incidenteel, op lange termijn of op stand bybasis
ter beschikking kunnen worden gesteld van de VN of de Europese Unie.
De bi- en multilaterale militaire samenwerking is fors toegenomen. In het kader van de NAVO wordt
een Deens-Duits-Poolse eenheid opgezet die naast traditionele taken ook kan worden ingezet voor
civiele rampenhulp. In het voorjaar van 1999 zal deze eenheid naar verwachting operatief zijn.
Technologische middelen in het militaire establishment
De militaire sectoren van de lidstaten van de Europese Unie zijn vaak onderzoeks- en
ontwikkelingsintensief. De grote militaire mogendheden beschikken niet alleen over een enorme
(35) Voorstel 1995/96:12 Dienstplicht in vernieuwing.
(36) Opleiding van civieldienstplichtigen in milieudienst en Opleiding van milieudienstplichtigen, milieubrigade
(37) Het opleidingsvoorstel is gebaseerd op het regiment in Bor?s, maar kan ook worden toegepast op andere
DOC_NE\RR\370\370003 - 24 - PE 227.710/def.
technologische capaciteit, maar deze is bovendien, in tegenstelling tot conventionele wapens, niet
het slachtoffer geworden van bezuinigingen. De ontwikkeling van nieuwe, verfijnde wapens gaat
door. De militaire sector zal op korte termijn vermoedelijk een van de belangrijkste consumenten
van geavanceerde technologie worden.
De meeste moderne technologie?n zijn duaal, d.w.z. ze kunnen worden gebruikt voor militaire en
civiele doelen. Dit houdt in dat militaire technologie?n zonder kostbare wijzigingen kunnen worden
overgebracht naar de civiele sector. Er zij echter op gewezen dat de uiterst gecompliceerde militaire
systemen, die gebaseerd zijn op geavanceerde technologie?n, niet zijn gebouwd voor milieudoelen,
maar bepaalde aanpassingen vergen.
De technologische capaciteit van de militaire organisatie in de meeste ontwikkelingslanden is niet
voldoende om het hoofd te bieden aan de milieuproblemen waarmee deze worden geconfronteerd.
De landen in het Gemenebest van Onafhankelijke Staten en de landen in Afrika vertonen een enorm
gebrek aan technologie en kennis omtrent het milieu. Vanuit internationaal standpunt is de
overdracht van technologie en kennis dan ook een uiterst belangrijke taak voor Defensie.
De verzameling van milieugegevens en waarnemingen kan worden vergemakkelijkt door de inzet
van schepen, vliegtuigen en ruimtevaartuigen om milieuvergrijpen zoals het storten van afval en het
lozen van olie, of natuurlijke gevaren zoals bosbranden, te ontdekken en op te sporen.
Een andere mogelijke toepassing van militaire middelen is het gebruik van militair vermogen om
bedrijvigheid die schadelijk kan zijn voor het milieu in het oog te houden. Militaire middelen kunnen
eveneens worden gebruikt om landbouw, droogte, bosaanplant en grondgebruik in het oog te houden.
Andere toepassingsgebieden kunnen zijn hulpacties in ontwikkelingslanden o.a. in de vorm van
vervoer en inzet bij rampen, het storten van kalk in zee?n en bossen met behulp van militaire
vliegtuigen en vaartuigen, maar eveneens de bestrijding van olielozingen en onderzoeks- en
ontwikkelingsmiddelen ten behoeve van algemene milieu-acties.
Soldaten in dienst van het milieu - een voorbeeld
Op 13 december 1996 besloot de Zweedse Rijksdag tot een speciale investering voor milieubeheer
binnen Defensie, en tot de uiteindelijke opleiding van tienduizend dienstplichtigen per jaar in het
kader van de bescherming van de burgerbevolking(35). Het besluit is tot nu toe nog niet uitgevoerd,
maar het diende als uitgangspunt voor een voorstel van een groep officieren(36). Het voorstel werd
op een hoorzitting van de Subcommissie veiligheid en ontwapening van het Europees Parlement op
19 mei 1998 gepresenteerd. Hieronder volgt een korte samenvatting(37).
De opleiding tot milieubeschermingssoldaat in het kader van de basisopleiding voor dienstplichtigen
is volstrekt mogelijk en eveneens noodzakelijk om de middelen en de capaciteit te krijgen die nodig
zijn voor de aanpak van milieuproblemen. De opzet van een dienstplichtopleiding in milieudienst
benut aanzienlijke maatschappelijke middelen en zorgt voor een nieuwe bron van internationale
DOC_NE\RR\370\370003 - 25 - PE 227.710/def.
De opleiding van milieusoldaten kan gebeuren in samenwerking met de diverse instanties van
Defensie, gemeenten, provinciale besturen, universiteiten en hogescholen, maar eveneens
milieu-organisaties, bedrijfsleven (b.vj. petrochemische industrie, energie-industrie,
winningsindustrie en andere verwerkende industrie?n) en internationale partners.
De milieudienstplichtigen moeten in eerste instantie worden opgeleid voor de bedreiging van het
milieu die in oorlogstijd toeneemt, maar eveneens om in vrede en oorlogstijd te worden ingezet als
reddings- en opruimeenheden. Uiteindelijk worden volgens het voorstel zes compagnie?n per
milieubrigade opgeleid in twee lichtingen, d.w.z in totaal 12 compagnie?n per brigade per jaar. De
opleiding is in handen van een opleidingsleider, een hoofd verkenning en informatie en een
commandant. Deze personen geven leiding aan zes milieucompagnie?n die bestaan uit een
compagniescommandant, een milieutechnicus, een compagnietechnicus, een adjudant en 12
opleiders. De milieutechnicus onderhoudt nauwe contacten met de BB, maar eveneens met
onderzoekers. Ter ondersteuning van hun werkzaamheden beschikken ze over een intendancedienst,
een kantine en milieudienstplichtigen en gewone dienstplichtigen. In eerste instantie ontvangen de
groepshoofden een opleiding als leider, en een zekere fundamentele opleiding op het gebied van
In de eerste fase van de opleiding moeten de soldaten een fundamentele gevechts- en
milieubeschermingsopleiding krijgen waarbij de nadruk valt op de gevechtsopleiding en de
lichamelijke training. Daarop volgen milieu-opleiding en materiaalinstructie, die zijn ingesteld op
de respectieve posities van de soldaten. De eindfase van de opleiding wordt gebruikt voor
gereserveerde, d.w.z. geplande milieu-acties. Tijdens de basisopleiding kunnen
milieudienstplichtigen niet alleen worden ingezet voor geplande milieu-acties, maar bij acute
milieurampen kunnen zij hulp verlenen in geval van bosbranden, sneeuwstormen,
aardverschuivingen en dergelijke. Als een milieubrigade bestaan had, was het mogelijk geweest snel
en doelmatig op te treden bij de overstromingen in Polen, Tsjechi? en Duitsland in 1997, de
dijkdoorbraak in Spanje en de aardverschuiving in Itali? in 1998.
Na de basisopleiding moet het opgeleide personeel in vredestijd en in oorlog vijf jaar lang binnen
24 tot 48 uur mobilisabel zijn ingeval van milieurampen of andere noodsituaties. Dit kan wettelijk
verplicht worden gesteld of op vrijwillige basis geschieden.
In operatief verband is de milieubeschermingscompagnie een mobiele eenheid met als voornaamste
taak binnen en buiten de nationale grenzen Zweedse gemeenten te saneren en de door andere landen
geuite saneringswensen uit te voeren. (Alleen al in Zweden bevinden zich 10.000 "milieubommen"
van verschillende aard die moeten worden gesaneerd.) De compagnie vervult haar taken zelfstandig
of in samenwerking met andere compagnie?n en eenheden van de BB, onder leiding van de BB en/of
van de gemeente die de opdracht verstrekt. Doordat zij beschikt over eigen vervoer kan de
compagnie bij nationale acties binnen drie etmalen worden herverdeeld over diverse taken.
Evenals het geval is bij VN-vredestaken, kunnen milieubeschermingssoldaten in internationaal
verband en op basis van vrijwilligheid dienst doen.
DOC_NE\RR\370\370003 - 26 - PE 227.710/def.
19 mei 1995 B4-0551/95
ingediend overeenkomstig artikel 45 van het Reglement
door Elisabeth Rehn
over de mogelijke aanwending van voor militaire doeleinden bedoelde middelen ten behoeve van
opgenomen bij besluit van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid
Het Europees Parlement,
A. overwegende dat de huidige internationale ecologische en milieuproblemen worden gekenmerkt
door nieuwe bronnen van onzekerheid en conflicten,
B. overwegende dat deze veranderingen dienen te worden weerspiegeld in de inhoud en vorm van
maatregelen waarmee veiligheid kan worden gecre?erd en gehandhaafd, met andere woorden
in veiligheids- en defensiebeleid,
C. rekening houdend met de noodzaak van een herschikking van de doelen en middelen voor deze
D. overwegende dat het voor een dergelijk initiatief noodzakelijk is toereikende middelen vrij te
maken, teneinde de uitdagingen van de milieubescherming op doeltreffende wijze te kunnen
aangaan en rekening houdend met het unieke potentieel van militaire inrichtingen voor de
uitbreiding van de mogelijkheden om dit doel te bereiken,
E. overwegende dat het initiatief tot integratie van voor militaire doeleinden bedoelde middelen
in milieustrategie?n voor de Europese Unie een kans zou zijn om een voortrekkersrol te
vervullen op het gebied van nieuwe en vreedzame middelen,
F. overwegende dat de kosten van de tenuitvoerlegging van deze strategie?n in de komende tien
jaar kunnen oplopen tot 774 miljard dollar en dat daaruit blijkt dat samenwerking noodzakelijk
G. overwegende dat er een nieuw scala van tot dusver niet onderzochte mogelijkheden is ontstaan
als gevolg van de nieuwe internationale situatie, de politieke ontspanning en de militaire
1. stelt voor een Europees actieplan op te stellen voor de integratie van voor militaire doeleinden
bedoelde middelen in milieustrategie?n.
(38) Bron: Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI). IN 1988 bedroegen de wereldwijde militaire
uitgaven rond 1066 miljard dollar, in 1997 schatte SIPRI de uitgaven op ca. 704 miljard dollar.
DOC_NE\RR\370\370003 - 27 - PE 227.710/def.
26 november 1998
(artikel 147 van het Reglement)
aan de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid
inzake milieu, veiligheid en buitenlands beleid (verslag-Theorin)
Commissie milieubeheer en volksgezondheid en consumentenbescherming
Rapporteur voor advies: Karl-Erik Olsson
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming benoemde op haar
vergadering van 20 juli 1998 de heer Olsson tot rapporteur voor advies.
Zij behandelde het ontwerpadvies op haar vergaderingen van 12 oktober en 25 november 1998.
Op laatstgenoemde vergadering hechtte zij met 26 stemmen voor en 2 tegen bij 1 onthouding haar
goedkeuring aan de conclusies ervan.
Aan de stemming namen deel: de leden Collins, voorzitter; Dybkj?r, ondervoorzitter; Olsson,
rapporteur voor advies; d'Aboville, Blokland, Bowe, Breyer, Cabrol, Correia, Eisma, Estevan Bolea
(verving B?b?ar), Flemming, Florenz, Gonz?lez ?lvarez, Graenitz, Hulth?n, Kuhn, Lange (verving
D?ez De Rivera Icaza), Leopardi, McKenna, Oomen-Ruijten, Pimenta (verving Burtone), Pollack,
Roth-Behrendt, Tamino, Trakatellis, Valverde L?pez, Virgin en White.
De ineenstorting van de Sovjet-Unie, het einde van de Koude Oorlog en de daaropvolgende
ontwapening hebben ertoe geleid dat de wereldwijde militaire uitgaven sinds 1988 met 34% zijn
gedaald(38). Hierdoor zijn omvangrijke middelen vrijgekomen; tegelijkertijd vormen factoren als
bevoorradingscrises, milieuproblemen, migratie, nationalisme, etnische conflicten en
grensoverschrijdende criminaliteit in toenemende mate een bedreiging van de internationale
stabiliteit. Andere factoren die een rol spelen bij de ontwikkeling van de veiligheid op lange termijn
zijn bijvoorbeeld de vernietiging van het milieu en gebrek aan drinkwater en voedsel.
Dit betekent dat milieu-overwegingen in alle opzichten moeten worden ge?ntegreerd in het
veiligheidsbeleid en dat milieu-investeringen een belangrijke rol spelen in het streven naar stabiele
veiligheid in de toekomst.
DOC_NE\RR\370\370003 - 28 - PE 227.710/def.
Er is vandaag de dag geen sprake van een rechtstreekse militaire bedreiging van Europa en de kans
op een grootschalige oorlog is vrijwel nihil. Tegelijkertijd zijn er evenwel andere, niet-militaire
bedreigingen ontstaan, zoals de aanhoudende vernietiging van het milieu. Tekort aan drinkwater,
woestijnvorming, klimaatverandering en ongevallen in chemische bedrijven en kerncentrales vormen
een re?el gevaar voor de internationale veiligheid. De rechten op de slinkende natuurlijke
rijkdommen zijn niet langer voornamelijk een instrument van het marktbeleid, maar vaak zelf de
oorzaak van internationale conflicten.
Het begrip Europese veiligheid en defensie moet dan ook in die zin worden verruimd dat in grote
mate rekening wordt gehouden met factoren die het milieu bedreigen. De militaire sector kan met
zijn middelen en bekwaamheden bijdragen tot verbetering van de milieubescherming, bijvoorbeeld
via satellietbewaking, sanering na ongevallen in industriebedrijven en kerncentrales en acties bij
natuurrampen. Uw rapporteur is van oordeel dat op de nieuwe bedreigingen vooral moet worden
gereageerd met een verschuiving van de begrotingsmiddelen van defensie-activiteiten naar
milieumaatregelen onder niet-militair beheer, zoals preventieve milieu-acties, sanering van bodem
en water, meer reddingsoperaties en rampenbestrijding, alsmede internationale milieuhulp.
Defensie-activiteiten en de wapenindustrie hebben een uiterst negatieve invloed op het milieu; zo
leiden militaire transporten bijvoorbeeld tot uitstoot van broeikasgassen en verzurende stoffen, en
valt grote schade aan de biologische diversiteit te constateren op militaire oefenterreinen, die dan
ook eerst moeten worden gesaneerd voordat zij voor civiele doeleinden kunnen worden gebruikt.
Ondanks hun invloed op het milieu vallen defensie-activiteiten van oudsher niet onder de
milieuwetgeving van de burgermaatschappij. Gezien de steeds grotere druk op het milieu zou ook
de landsverdediging de bestaande milieuwetgeving moeten naleven, en aansprakelijk moeten worden
gesteld voor de sanering van gebieden die schade hebben opgelopen door vroegere militaire
activiteiten. Defensie kan ook een milieuvriendelijker gezicht krijgen door milieudoelstellingen te
defini?ren en het eigen personeel een milieu-opleiding te geven.
Een van de wellicht grootste milieuproblemen die uit de wereldwijde ontwapening voortvloeien is
het gebrek aan controle op afval van vroegere kernwapenactiviteiten en opslagplaatsen voor
biologische en chemische wapens. Het is vaak duurder dergelijke wapens te vernietigen dan ze te
produceren. Voor chemische wapens bedraagt de prijs van vernietiging bijvoorbeeld het tienvoudige
van de productieprijs.
De chaotische economische situatie in Rusland en de voormalige Sovjetrepublieken heeft geleid tot
een gebrek aan controle op overtollige wapens en de opslag hiervan, alsmede tot vertraging bij de
vernietiging van deze wapens. Uw rapporteur dringt dan ook bij de lidstaten aan op intensievere
internationale samenwerking, bijvoorbeeld in het kader van de Verenigde Naties of het Partnerschap
voor vrede, met het doel deze wapens op een zo milieuvriendelijk mogelijke wijze te vernietigen.
Aangezien de defensie-industrie in de meeste lidstaten van de EU in bepaalde regio's geconcentreerd
is, kan de lopende ontwapening tot aanzienlijke regionale crises leiden. De EU en de lidstaten
moeten daarom alles in het werk stellen om de militaire productie en techniek te doen overschakelen
op civiele producten en toepassingen, met behulp van zowel nationale als door de EU gefinancierde
DOC_NE\RR\370\370003 - 29 - PE 227.710/def.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming verzoekt de ten
principale bevoegde Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid de volgende
conclusies in haar verslag op te nemen:
A. overwegende dat conflicten in de wereld vaker nationaal dan internationaal van aard zijn en dat
de internationale conflicten die zich voordoen in toenemende mate draaien om de toegang tot
of de beschikbaarheid van vitale hulpbronnen, met name water, voedsel en brandstof,
B. overwegende dat de toegang tot en beschikbaarheid van deze essenti?le natuurlijke hulpbronnen
samenhangen met de achteruitgang en vervuiling van het milieu en er zowel de oorzaak als het
gevolg van zijn, en overwegende dat hieruit logischerwijze voortvloeit dat conflictpreventie
zich in toenemende mate op deze kwesties dient te richten,
C. overwegende dat de druk op vruchtbaar en bewoonbaar land, die altijd een belangrijke oorzaak
van spanningen en conflicten is geweest, in toenemende mate wordt veroorzaakt door de
achteruitgang van het milieu, en in het bijzonder door klimaatverandering en de stijging van
de zeespiegel die daar het gevolg van is,
D. overwegende dat al deze factoren, die vooral de armste en kwetsbaarste volkeren van de wereld
treffen, leiden tot een toename van het aantal "milieuvluchtelingen", hetgeen zowel een
rechtstreekse druk uitoefent op het communautaire immigratie- en justiti?le beleid, op
ontwikkelingshulp en op uitgaven aan humanitaire hulp als een indirecte druk in de vorm van
verhoogde veiligheidsproblemen voor de EU veroorzaakt door de regionale instabiliteit in
andere delen van de wereld,
E. overwegende dat volgens diepgaand internationaal onderzoek dat is bijeengebracht en
gepubliceerd door het Climate Institute te Washington het aantal "milieuvluchtelingen"
momenteel het aantal "traditionele vluchtelingen" overtreft (25 miljoen tegen 22 miljoen), en
dat dit aantal tegen 2010 naar verwachting zal zijn verdubbeld en in het ergste geval nog veel
hoger kan zijn,
F. overwegende dat de kwestie van "milieuvluchtelingen" slechts een symptoom is van een
humanitaire ramp van veel grotere omvang die de 1,3 miljoen mensen betreft die volgens de
definitie van de VN in absolute armoede leven; overwegende dat ruim een kwart van deze
mensen poogt te overleven in gebieden met een uiterst kwetsbaar milieu en de belangrijkste
oorzaak zijn van wereldwijde milieuproblemen zoals ontbossing en woestijnvorming,
G. overwegende dat sinds het einde van de Koude Oorlog de aanpak van wereldwijde problemen
voor het grootste deel is ontdaan van de eerdere dominant aanwezige ideologische context en
nu veel minder wordt gekarakteriseerd door het streven naar een militair evenwicht, maar dat
dit feit nog tot uiting moet komen in het stelsel van de VN voor een wereldwijd bestuur door
de samenhang en doeltreffendheid van zowel de militaire als de niet-militaire componenten van
het veiligheidsbeleid te benadrukken,
H. overwegende dat echter de uitbreiding van activiteiten van de VN op het gebied van politieke
en veiligheidskwesties vooral niet-militair van aard is en met name te maken heeft met het
verband tussen handel, hulp, milieu en duurzame ontwikkeling,
1. verzoekt de Commissie aan de Raad en het Parlement een gezamenlijke strategie voor te
stellen, zoals voorzien in het Verdrag van Amsterdam, waarin de GBVB-component van het
DOC_NE\RR\370\370003 - 30 - PE 227.710/def.
beleid van de EU wordt gecombineerd met het communautaire beleid op het gebied van handel,
hulp, ontwikkelingssamenwerking en internationale milieukwesties voor de periode 2000-2010,
teneinde de volgende kwesties en de verbanden daartussen aan te pakken:
a) landbouw- en voedselproductie en de achteruitgang van het milieu;
b) watertekorten en grensoverschrijdende watervoorziening;
c) ontbossing en het herstel van koolstofputten;
d) werkloosheid, onvolledige werkgelegenheid en absolute armoede;
e) duurzame ontwikkeling en klimaatverandering;
f) ontbossing, woestijnvorming en bevolkingsgroei;
g) het verband tussen bovengenoemde punten met de opwarming van de aarde en de
humanitaire en ecologische gevolgen van steeds vaker voorkomende klimatologische
2. is van mening dat de gezamenlijke strategie van de EU elk van bovengenoemde factoren dient
te benaderen in de context van de afzonderlijke of gezamenlijke bijdrage ervan aan de
internationale criminaliteit, met name drugssmokkel, de groeiende immigratiedruk op de EU
en de gevolgen voor het communautaire buitenlands, ontwikkelings- en veiligheidsbeleid tegen
de achtergrond van de gevolgen voor de regionale stabiliteit en ontwikkeling;
3. stelt vast dat milieuproblemen vandaag de dag de grootste bedreiging van de mensheid vormen
en dat het huidige vijandbeeld bestaat uit klassieke markconflicten, en zelfs niet-militaire
bedreigingen zoals bevoorradingscrises en milieuproblemen omvat;
4. stelt vast dat preventieve milieumaatregelen een belangrijk instrument van het veiligheidsbeleid
zijn; dringt er daarom bij de lidstaten op aan in hun lange-termijnoverwegingen en -plannen op
het gebied van defensie en veiligheid en in hun militaire onderzoek doelstellingen op het gebied
van milieu en volksgezondheid op te nemen;
5. erkent de belangrijke rol die het leger speelt in de democratische samenleving, de taken van het
leger voor de verdediging van het land en het feit dat initiatieven voor vredeshandhaving en
vredestichting een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen van schade aan het
6. dringt er bij de lidstaten op aan de voor de burgermaatschappij geldende milieuwetgeving ook
op alle militaire activiteiten toe te passen en defensie aansprakelijk te stellen voor het
onderzoeken, opruimen en saneren van gebieden die schade hebben opgelopen als gevolg van
vroegere militaire activiteiten, zodat deze gebieden opnieuw voor civiele doeleinden kunnen
worden gebruikt; wijst erop dat dit met name van belang is met betrekking tot de omvangrijke
stortplaatsen voor chemische en conventionele munitie langs de kusten van de EU;
7. dringt er bij alle lidstaten op aan doelstellingen op het gebied van milieu en volksgezondheid
te formuleren en plannen uit te werken voor de verbetering van activiteiten ten behoeve van het
milieu en de volksgezondheid binnen de strijdkrachten van ieder land;
8. stelt vast dat de wereldwijde veiligheidssituatie drastisch is veranderd als gevolg van het einde
van de Koude Oorlog en de gedaalde behoefte aan militaire middelen; dringt bij de lidstaten
aan op een radicale verschuiving van de begrotingsmiddelen van de militaire sector, onder
andere voor direct of indirect militair onderzoek, naar andere sectoren, zoals reddingsoperaties,
rampenbestrijding, water- en bodemsanering en preventieve maatregelen ter bescherming van
het milieu en de bevolking en op de oprichting in de militaire sector van speciale milieueenheden
die snel kunnen worden ingezet bij rampen;
DOC_NE\RR\370\370003 - 31 - PE 227.710/def.
9. acht het gebruik van radioactieve energiebronnen (RTG?s) in ruimtevaartuigen voor zowel
militaire als civiele ruimtevaartprogramma?s (zoals de ruimtesonde Cassini die de aarde volgend
jaar rakelings zal passeren) en de nog altijd voortdurende ontwikkeling van "star wars"-
systemen een grote bedreiging voor het milieu, en roept op tot het onmiddellijk stopzetten van
dergelijke activiteiten, aangezien het nu voor bijna alle ruimtevluchten mogelijk is
zonnepanelen te ontwikkelen als alternatieven voor RTG?s;
10. stelt vast dat een van de wellicht grootste bedreigingen van het milieu in de nabijheid van de
EU het gebrek aan controle op afval van vroegere kernwapenactiviteiten en opslagplaatsen voor
biologische en chemische wapens is, alsmede de ontbrekende sanering na militaire activiteiten;
wijst erop hoe belangrijk het is dat de lidstaten naar intensievere internationale samenwerking
streven, bijvoorbeeld in het kader van de VN of het Partnerschap voor vrede, met het doel
dergelijke wapens op een zo milieuvriendelijk mogelijke wijze te vernietigen;
11. ziet het systeem van het Amerikaanse leger voor manipulatie van de ionosfeer, HAARP, dat
in Alaska is opgesteld in het kader van de ontwikkeling en opstelling van elektromagnetische
wapensystemen voor zowel externe als interne veiligheidsdoeleinden, als een van de ernstigste
nieuwe militaire bedreigingen voor het wereldklimaat en de volksgezondheid, aangezien het
ontworpen is om het uiterst gevoelige en energierijke deel van de biosfeer voor militaire
doeleinden te manipuleren, terwijl nog niet alle effecten daarvan duidelijk zijn, en verzoekt de
Commissie, de Raad en de lidstaten er bij de regeringen van de VS, Rusland en alle andere
landen die zich met dergelijke activiteiten bezighouden op aan te dringen hiermee te stoppen
en zich in te spannen voor een wereldwijd verdrag om dergelijk wapentuig te verbieden;
12. roept in het bijzonder op tot het sluiten van een internationaal verdrag voor een wereldwijd
verbod op onderzoek en ontwikkeling, zowel in de militaire als in de civiele sector, die erop
gericht is om kennis omtrent de werking van de menselijke hersenen op basis van chemische
of elektrische processen, geluidstrillingen of anderszins in te zetten voor de ontwikkeling van
wapens die het mogelijk maken om mensen op enigerlei wijze te manipuleren, met inbegrip van
een verbod op alle eventuele huidige of toekomstige toepassingen van dergelijke systemen;
13. is gezien het bovenstaande van mening dat de bedreiging voor het wereldmilieu die wordt
gevormd door het bestaan en het mogelijke onvoorziene of onbevoegde gebruik van
kernwapens momenteel veel groter is dan enige denkbare bedreiging voor de verdediging en
veiligheid van de vijf offici?le kernwapenlanden zoals gedefinieerd door het Verdrag inzake
de niet-verspreiding van kernwapens (NPT), ter afwering waarvan dergelijke wapens
oorspronkelijk zijn ontworpen en opgesteld;
14. is van mening dat gezien de uiterst moeilijke omstandigheden waar de landen van de
voormalige Sovjet-Unie mee te kampen hebben de bedreiging voor zowel het wereldwijde als
het plaatselijke milieu die wordt gevormd door de verslechterende toestand van kernwapens en
nucleair materiaal in deze landen reden te meer is om zo snel mogelijk een verdrag te sluiten
inzake de verdere stapsgewijze vernietiging van kernwapens;
15. verzoekt de Raad en in het bijzonder de Britse en Franse regeringen om het voortouw te nemen
binnen het kader van het NPT en de Ontwapeningsconferentie met betrekking tot verdere
onderhandelingen inzake het volledig naleven van toezeggingen betreffende de vermindering
en afschaffing van kernwapens op zo kort mogelijke termijn, teneinde een niveau te bereiken
waarbij de wereldwijde voorraad overblijvende kernwapens voorlopig geen bedreiging meer
vormt voor de toestand en duurzaamheid van het wereldmilieu;
DOC_NE\RR\370\370003 - 32 - PE 227.710/def.
16. stelt vast dat aanzienlijk gedaalde defensie-uitgaven tot ernstige regionale problemen kunnen
leiden en dringt er bij de lidstaten op aan zich nog meer in te zetten voor herori?ntatie van de
militaire productie en techniek op civiele producten en toepassingen, met behulp van zowel
nationale programma's als communautaire initiatieven zoals het KONVER-programma;
17. verzoekt het Voorzitterschap van de Raad en de Commissie om overeenkomstig artikel J.7 van
het Verdrag betreffende de Europese Unie verslag uit te brengen aan het Europees Parlement
over de positie van de Unie met betrekking tot de punten die in deze resolutie naar voren zijn
gebracht in het kader van de komende vergaderingen van de Verenigde Naties en van de
agentschappen en organen van de VN, met name de NPT-voorbereidingscommissie 1999, de
Ontwapeningsconferentie en alle andere relevante internationale fora;
18. verzoekt de Raad er intensiever voor te ijveren dat de VS, Rusland, India en China de
overeenkomst van Ottawa van 1997 inzake het verbod op anti-personenmijnen onverwijld

63 files on 1 page(s)